Zoeklicht Gevorderd

Over Zoeklicht Gevorderd

In Zoeklicht Basis heb je een begin gemaakt met het gericht leren zoeken naar betrouwbare informatie. Zoals je weet is dit essentieel voor een goede onderbouwing van wat je oplevert.  Zoeklicht Gevorderd gaat hierop door en is bedoeld voor studenten vanaf het tweede jaar.

Je leert hoe je:

  • een onderwerp bedenkt en afbakent
  • hoofd- en deelvragen formuleert
  • effectief informatie zoekt
  • de meest geschikte internetbronnen en databanken selecteert en gebruikt
  • de gevonden informatie beoordeelt op relevantie en betrouwbaarheid
  • omgaat met gevoelige informatie
  • informatie op een juiste manier in je verslag opneemt

Waarom literatuur zoeken?

Tijdens je studie zul je steeds vaker onderzoek gaan doen.
Wat is de rol van het zoeken naar literatuur bij onderzoek doen? Dit zie je in de volgende video.

1 - Definieer probleem

Voorbeeldvraag

Tijdens je stage bij de Gemeente Amsterdam krijg je de opdracht om onderzoek te doen naar de spreiding van toerisme.

 

 

 

 

 

 

Oriëntatie

Het is heel belangrijk om te weten wat je precies wilt onderzoeken. Dit begint met het verkennen van je onderwerp. Als je begint is je onderwerp vaak veel te breed om te onderzoeken. In de video zie je hoe je van een breed onderwerp tot een afgebakend onderwerp komt.

Hoofdvraag

Om gericht de informatie te vinden die je nodig hebt formuleer je je onderwerp als (hoofd)vraag. Met deze vraag omschrijf je precies wat je wilt weten en geef je zo richting aan je zoektocht. Hoe formuleer je een goede hoofdvraag?

Vraag

Je hebt als hoofdvraag bedacht:

“Moet de infrastructuur worden aangepast om het groeiend aantal toeristen te kunnen verwerken en wat zijn die mogelijke aanpassingen?”

Deze hoofdvraag kan een stuk beter. Bedenk wat er niet goed is en wat je anders zou doen. Schrijf je verbetersuggesties eventueel op!

Hoe kom je tot een goede hoofdvraag?

 

Tijdens je oriëntatie heb je een probleem omgezet naar je onderwerp: “Aanpassingen in het openbaar vervoer voor een goede doorstroming van het groeiend aantal toeristen in Amsterdam.” Hoe kom je nu tot een goede hoofdvraag?

Je zult zien hoe de volgende vraag stap voor stap beter wordt:

De vraag volgt niet logisch uit de probleemstelling en het onderwerp. Je onderzoekt namelijk de Amsterdamse infrastructuur en niet de economie. Beter is:

Een goede hoofdvraag bestaat uit één vraag en niet uit meerdere. Je hoofdvraag wordt nu:

Nog iets om op te letten, een goede hoofdvraag is een open vraag en geen ja/nee vraag. Dus:

Deze vraag is nog wat vaag, wat bedoel je met “verwerken”? Maak je vraag specifieker:

Zorg dat je hoofdvraag niet te breed en niet te smal is. In je onderwerp had je al gekozen voor “openbaar vervoer” in plaats van “infrastructuur”. Dit moet terugkomen in je hoofdvraag. Je uiteindelijke hoofdvraag wordt nu:

Belang van je onderzoekspopulatie

 

Veel opleidingen verwachten dat je onderzoekspopulatie deel uitmaakt van je hoofdvraag. Een onderzoekspopulatie is de groep mensen of objecten waarop een onderzoek betrekking heeft en waarover een uitspraak wordt gedaan. Voorbeelden:

  • bij onderzoek naar het voorkomen van dementie onder vrouwen van dertig is je onderzoekspopulatie "vrouwen  van dertig".
  • bij onderzoek over de kwaliteit van apotheken in de Randstad is je onderzoekspopulatie "apotheken in de Randstad".

Het opnemen van de onderzoekspopulatie in je hoofdvraag zorgt voor de juiste focus en een duidelijke afbakening.

Ook voorkomt het dat je zelf antwoorden gaat verzinnen: bij marktonderzoek zul je bijvoorbeeld willen weten wat je klantengroep (onderzoekspopulatie) vindt van een bepaald product. Bij sociale studies zul je misschien de mening willen kennen van een specifieke bevolkingsgroep (onderzoekspopultatie) over bijvoorbeeld het thema discriminatie.

Deelvragen

Vaak is een hoofdvraag te complex om hem in één keer te kunnen beantwoorden. Daarom splits je hem op in deelvragen. Zo maak je de hoofdvraag hanteerbaar.

Deelvragen geven altijd antwoord op een specifiek deel van de hoofdvraag. Alle deelvragen gezamenlijk beantwoorden de hoofdvraag. Vragen die niet bijdragen aan het beantwoorden van de hoofdvraag zijn niet relevant.

Je hoofdvraag is:

“Welke aanpassingen in het openbaar vervoer zijn nodig om te zorgen voor een efficiënte doorstroming van het groeiend aantal toeristen in Amsterdam?”

Je hebt nu een aantal deelvragen bedacht:

  1. Wat waren de aanpassingen in de infrastructuur in Amsterdam in de laatste vijf jaar?
  2. Hoe groot is het aantal toeristen in Nederland?
  3. Is de doorstroming van toeristen in Amsterdam goed in vergelijking met andere Nederlandse steden?
  4. Welke aanpassingen in het openbaar vervoer zijn er de afgelopen vijf jaar geweest?

Er mankeert wel wat aan deze deelvragen. Wat is er niet goed aan deze deelvragen en wat zou je anders doen? Schrijf je suggesties eventueel op!

Wat zijn goede deelvragen?

Het is belangrijk dat er een directe relatie is tussen deelvraag en hoofdvraag. Bij de hoofdvraag:
 

“Welke aanpassingen in de infrastructuur zijn nodig om te zorgen voor een efficiënte doorstroming van het groeiend aantal toeristen in Amsterdam?”

kunnen deelvragen zijn:

  • Wat waren de effecten van de groei van het aantal toeristen in Amsterdam op de verkeersdoorstroming in de laatste vijf jaar?
  • Hoe groot is de verwachte groei van het aantal toeristen in Amsterdam voor de komende vijf jaar?
  • Wat zijn de voornaamste knelpunten in de verkeersdoorstroming?
  • Hoe is de infrastructuur ingericht op de belangrijkste knelpunten?
  • Wat zijn de voornaamste criteria voor een efficiente verkeersdoorstroming?
  • Welke maatregelen in de infrastructuur zijn in vergelijkbare steden genomen om de doorstroming van toeristen te verbeteren?
     

Soms kun je deelvragen nog verder specificeren in zoekvragen.

Zoekvragen bij de laatste deelvraag kunnen zijn:

  • Welke maatregelen in de infrastructuur zijn in Berlijn genomen om de doorstroming van toeristen te verbeteren?
  • Welke maatregelen in de infrastructuur zijn in Barcelona genomen om de doorstroming van toeristen te verbeteren?  etc.

AI bij het definiëren van het probleem

In Zoeklicht Basis heb je kunnen zien hoe je AI goed kunt inzetten wanneer je je oriënteert op je onderwerp. Ook bij de afbakening en de formulering van je hoofd- en deelvragen kun je chatbots goed gebruiken. Maar ook misbruiken. Je kunt ChatGPT vragen je hoofdvraag aan te scherpen, of op basis daarvan deelvragen te formuleren. Op korte termijn misschien handig, maar je leert er weinig van. Je kunt de chatbot wel vragen de rol aan te nemen van begeleider en je kritische vragen te laten stellen over je input, en zo via vraag en antwoord je hoofd—en deelvragen goed te formuleren.

 

Voorbeeld uit ChatGPT 4o, dd. 26-2-2025


AI-tools die contact hebben met internet en bij voorkeur zoeken in wetenschappelijke bronnen, kunnen je in deze fase helpen bij het verkrijgen van een snel overzicht van de wetenschappelijke stand van zaken op een bepaald gebied. Ze kunnen je zelfs helpen bij het vaststellen van nog niet onderzochte deelgebieden. Probeer hiervoor maar eens tools uit als Elicit, Consensus of Scispace. Het helpt hierbij wel als je al wat voorkennis hebt. Alleen op deze manier kun je de verkregen informatie op de juiste waarde schatten. Daarbij gaat het hier om een snel overzicht en niet gedegen literatuuronderzoek.

Samenvatting



Je hebt geleerd om:

  • je vraag te verhelderen en je opdracht af te bakenen
  • je op verschillende manieren te oriënteren
  • je hoofdvraag op te splitsen in deelvragen
  • hoofd- en deelvragen te formuleren
  • te herkennen met welke AI-tools je de stand van de wetenschap op jouw gebied kunt verkennen

Zoeklogboek

Het zoeklogboek kun je gebruiken voor je eigen project! Vul in wat je hebt gedaan en sla het op. Doe dit na elke module. Na de laatste module kun je het gehele logboek printen.

Noteer nu in jouw logboek je probleemstelling en je (onderzoeks-, deel-, zoek-) vragen.

 

2 - Bedenk zoektermen

Voorbeeldvraag

 

 

Voor een ontwikkelaar van educatieve games onderzoek je hoe games over de geschiedenis van Amsterdam effectief ingezet kunnen worden in het voortgezet onderwijs. Je kijkt eerst of je informatie over dit onderwerp kunt vinden.

 

 

 

 

 

 

 

 

Zoektermen uitbreiden

Zoektermen per informatiebron

TIP: Match de zoektermen met de informatiebron die je gebruikt.

 

 

In artikelen voor een algemeen publiek zullen bijvoorbeeld vaak andere termen worden gebruikt dan in een artikel uit een vakblad.

Ook in een wetenschappelijk artikel zullen vaak andere (meer wetenschappelijke) woorden worden gebruikt. Het taalgebruik zal anders zijn dan in een publiekstijdschrift of zelfs een vakblad.

De thesaurus

Een handig hulpmiddel om nieuwe zoektermen te bedenken is een thesaurus. Dit is een woordenlijst waarin relaties tussen verschillende termen worden aangegeven, zoals ruimere of juist specifiekere termen. Wanneer je weinig zoekresultaten krijgt, kun je met ruimere termen zoeken. Wanneer je juist te veel resultaten krijgt, kun je met specifiekere termen gaan zoeken.


Bijvoorbeeld:  

           
Voortgezet onderwijs


  Synoniemen:

  • Middelbaar onderwijs
  • Secundair onderwijs


Ruimere termen:

  • Onderwijs
  • Educatie


Specifiekere termen:

  • VMBO
  • HAVO
  • VWO
  • Speciaal Voortgezet Onderwijs


       Gerelateerde term:

  • Scholieren


Een voorbeeld van een algemene thesaurus is www.thesaurus.com.
Ook zijn er thesauri met woorden die allemaal gaan over een bepaald onderwerpsgebied, bijvoorbeeld de Thesaurus Politiekunde.  Een aantal grote databanken heeft een eigen thesaurus, bijvoorbeeld Business Source Premier, Eric, SportDiscus en Proquest. Door in een thesaurus te kijken kom je eenvoudig op nieuwe zoektermen.

AI voor zoektermen

Er zijn AI-tools die “semantisch zoeken”: voorbeelden hiervan zijn Scispace, Elicit en Semantic Scholar. Deze tools betrekken zelf woordvarianten van jouw zoektermen bij het antwoord. Dat heeft voor- en nadelen: meer hierover lees je bij Zoek informatie gevorderd.

Samenvatting

Wat heb je geleerd?

 

Je hebt geleerd om bij het bedenken van zoektermen:

  • te denken aan spellingsvarianten, vervoegingen, samenstellingen en antoniemen
  • gebruik te maken van informatie die je al gevonden hebt
  • gebruik te maken van een thesaurus om nieuwe zoektermen te vinden
  • te beseffen dat de meeste AI-tools gebruik maken van "semantisch zoeken"

Zoeklogboek

Het zoeklogboek kun je gebruiken voor je eigen project! Vul in wat je hebt gedaan en sla het op. Doe dit na elke module. Na de laatste module kun je het gehele logboek printen.

Noteer nu in jouw logboek de zoektermen die je hebt bedacht.

3 - Kies informatiebronnen

Voorbeeldvraag

De gemeente Amsterdam wil sinds 2020 dat alle festivals in de stad volledig duurzaam zijn. Een festivalorganisator vraagt je om te onderzoeken welke manieren er zijn om zijn festival duurzamer te maken.

 

 

 

 

 

Soorten bronnen

Introductie

Je hebt in de basiscursus kennis gemaakt met verschillende soorten informatiebronnen ingedeeld naar vorm en inhoud.
Om te bepalen of je een informatiebron kunt gebruiken bij het beantwoorden van je vraag zijn er ook andere aspecten waarop je kunt letten: niveau en oorspronkelijkheid.

Niveau

Er zijn tijdschriften van verschillende niveaus. Wat zijn nu precies de verschillen tussen deze tijdschriften en wanneer zijn ze het meest geschikt om te gebruiken?

  • Vaktijdschriften

Een vaktijdschrift richt zich op de vakspecialist. Je vindt er praktische toepassingen van ideeën, modellen en/of theorieën. Artikelen beschrijven meestal voorkomende situaties in de beroepspraktijk. Deze kun je dan vergelijken met jouw eigen casus. Voorbeelden van vaktijdschriften zijn: Management Team en Technisch Weekblad.

 

  • Populair wetenschappelijke tijdschriften

Deze tijdschriften zijn bedoeld voor de algemene lezer. Je vindt daarom meestal geen uitgebreide beschrijving van een onderzoeksmethode of verwijzingen naar gebruikte bronnen. Om deze reden kun je dit soort tijdschriften beter niet gebruiken als bron voor je opdracht. Voorbeelden van populair wetenschappelijke tijdschriften zijn: Quest, Kijk en Psychologie Magazine.

  • Wetenschappelijke tijdschriften

Wetenschappelijke tijdschriften bevatten artikelen geschreven door wetenschappers voor wetenschappers. De onderzoeksmethode is altijd duidelijk omschreven en gebruikte bronnen zijn nauwkeurig beschreven. Zo kun je nagaan hoe de auteur aan zijn gegevens is gekomen. In de artikelen vind je ook vaak verklaringen voor bepaalde verschijnselen in de beroepspraktijk. Deze kun je vervolgens koppelen aan jouw eigen casus. Voorbeelden van wetenschappelijke tijdschriften zijn: The Lancet, The Journal of Machine Learning Research en The Journal of Applied Developmental Psychology.

 

Oorspronkelijkheid

Je kunt informatie ook indelen naar oorspronkelijkheid. Je kunt onderscheid maken tussen primaire en secundaire bronnen:

  • In primaire bronnen staan nieuwe gegevens. Dit zijn bijvoorbeeld onderzoeksverslagen en rapporten.
  • Secundaire bronnen maken gebruik van informatie uit primaire bronnen. Ze bespreken een onderwerp aan de hand van verschillende artikelen en publicaties. Vaak geven ze een goed beeld van wat er over een onderwerp is onderzocht en gepubliceerd. Denk bijvoorbeeld aan een handboek of een overzichtsartikel.

Databanken en Google Scholar

Je kent Google natuurlijk al en je weet dat de Bibliotheek toegang biedt tot verschillende databanken. Maar hoe vind je de juiste databanken voor jouw specifieke opdracht?

AI voor het kiezen van bronnen

Er zijn meerdere AI-tools die behulpzaam kunnen zijn bij het zoeken naar – en analyseren van wetenschappelijke literatuur. Een daarvan is Semantic Scholar: deze zoekt in een zelf samengestelde databank van vrij toegankelijke wetenschappelijke artikelen, aangevuld met (gegevens over) artikelen die geleverd zijn door een aantal uitgevers. Ook hiervoor geldt: de betaalde databanken van de bibliotheek zitten daar niet in. De meeste andere tools maken gebruik van de database van Semantic Scholar.  

Samenvatting

Wat heb je geleerd?

Je hebt geleerd:

  • dat informatiebronnen van elkaar verschillen in niveau en originaliteit
  • wat het verschil is tussen vakbladen en wetenschappelijke tijdschriften
  • wat het verschil is tussen primaire en secundaire informatie
  • hoe je een databank vindt die past bij je vraag
  • hoe je Google Scholar gebruikt om in HvA-databanken te zoeken
  • welke bronnen AI-tools gebruiken voor het vinden van wetenschappelijke literatuur

Zoeklogboek

Het zoeklogboek kun je gebruiken voor je eigen project! Vul in wat je hebt gedaan en sla het op. Doe dit na elke module. Na de laatste module kun je het gehele logboek printen.

Noteer nu in jouw logboek de informatiebronnen die je gaat doorzoeken.

4 - Zoek informatie

Voorbeeldvraag

Je zoekt informatie over het verbeteren van de luchtkwaliteit in Amsterdam. Je eerste zoekactie in een databank heeft 15 resultaten opgeleverd die allemaal relevant zijn.

 

 

 

 

 

 

Hoe zorg je ervoor dat je zoveel mogelijk relevante informatie vindt, terwijl je tegelijkertijd zoveel mogelijk niet-bruikbare informatie wegfiltert?

Verbeter je zoekresultaten

Zoeken met de thesaurus

Als je zoekt in een databank is het niet altijd duidelijk met welke zoektermen je de beste resultaten krijgt. Een thesaurus kan je daarbij helpen. In module 2 heb je al gezien dat een thesaurus kan helpen bij het bedenken van zoektermen. Je kunt in een aantal databanken ook direct zoeken met behulp van een thesaurus. Je zoekt dan heel gericht en krijgt daardoor vaak goede zoekresultaten.

Citatiezoeken

HvA Bibliotheek

Wanneer je een artikel hebt gevonden dat over je onderwerp gaat, kun je dit goed gebruiken om andere publicaties over hetzelfde onderwerp te vinden. In de basiscursus heb je al gezien dat je oudere literatuur kunt terugvinden aan de hand van literatuurlijsten bij gevonden artikelen. Wil je recentere artikelen vinden? Dan kun je gebruik maken van de "cited by" functie.

Stel, je zoekt naar informatie over het verband tussen sterftecijfers en de luchtvervuiling door het verkeer in Amsterdam. Door te zoeken in de HvA Bibliotheek vind je het volgende artikel:

 

Dit artikel sluit mooi aan op je onderwerp, maar is niet heel recent. Wanneer je nu "Cited by" (Geciteerd door) aanklikt, krijg je een overzicht van bronnen die dit artikel hebben geciteerd. Je hebt grote kans dat hier ook artikelen tussen staan die over hetzelfde onderwerp gaan. De artikelen die je op deze manier vindt, zijn altijd recenter dan het artikel waaruit geciteerd is. Bovendien zegt het aantal citaties iets over het gevonden artikel. Wanneer een artikel vaak geciteerd is, is het waarschijnlijk een heel belangrijk artikel. Door op "Citations" te klikken krijg je juist een overzicht van oudere artikelen waarnaar in dit artikel wordt verwezen. Tip: Ook Google Scholar biedt beide mogelijkheden.

Science Direct

 

 

Wie citeert wie, en wat er geciteerd wordt vind je terug in de databank Web of Science. Hier vind je onder andere verwijzingen naar wetenschappelijke artikelen. Als een gevonden titel ook in onze databanken aanwezig is, dan kun je het direct full text ophalen.

AI bij het zoeken naar informatie

Wanneer je een AI-tool gebruikt die speciaal voor literatuuronderzoek is bedoeld, zoals Scispace of Elicit kun je geen gebruik maken van Booleaanse zoekopdrachten met AND en OR. Deze tools gebruiken het “semantisch zoeken”: je geeft een zoekopdracht in natuurlijke taal, waarna de tool zelf de belangrijkste woorden aanvult met woordvarianten, gebaseerd op betekenis van die woorden en de context ervan. Het is prettig dat je die nu niet zelf hoeft te verzinnen, maar anderzijds heb je er dan ook geen grip op. Je weet niet, welke woordvarianten de tool zelf heeft bedacht.

Een paar tools zijn gespecialiseerd in de sneeuwbalmethode. Op basis van een enkel artikel vind je binnen enkele seconden geciteerde en citerende literatuur, belangrijke auteurs, tijdschriften etc. Naarmate je op die manier meer belangrijke artikelen vindt, kun je de vangst meer verfijnen.

Opdracht: zoek in een interessant artikel, en voer daarvan de gegevens in in Research Rabbit  en kijk wat er gebeurt.

Samenvatting

Wat heb je geleerd?

 

 

Je hebt geleerd om:

  • je zoekresultaten specifieker te maken
  • te zoeken met behulp van een thesaurus
  • te zoeken met behulp van een citatie-index
  • de voor- en nadelen van AI-gestuurd semantisch zoeken te herkennen

Zoeklogboek

Het zoeklogboek kun je gebruiken voor je eigen project! Vul in wat je hebt gedaan en sla het op. Doe dit na elke module. Na de laatste module kun je het gehele logboek printen.

Noteer nu in jouw logboek op welke manier je hebt gezocht en wat je hebt gevonden.

5 - Maak je selectie

Voorbeeldvraag

 

Hoe beoordeel je snel een wetenschappelijk artikel?

 

Je vindt een interessant artikel over obesitas bij schooljeugd in Amsterdam.

 

 

 

 

 

 

 

 

Snel artikelen scannen

Voor sommige projecten moet je je verslag onderbouwen met wetenschappelijk bewijs. Dat bewijs zul je vaak aantreffen in wetenschappelijke rapporten of tijdschriften. Deze hebben een vaste structuur die je helpt bij het snel kunnen lezen en beoordelen ervan. Als voorbeeld nemen we een wetenschappelijk artikel.

Beoordelen publicaties

Criteria

In de cursus Zoeklicht Basis heb je gezien waar je op kunt letten bij het beoordelen van websites. Voor het  beoordelen van publicaties zijn ook een aantal criteria om in samenhang toe te passen. Voor de meeste typen publicaties komen ze overeen. Zoals je in onderstaand schema ziet zijn er wel een aantal aanvullende criteria specifiek voor wetenschappelijke publicaties. Direct onder het plaatje worden ze toegelicht. Je kunt ook gebruik maken van een checklist. Dit is een Word-document en kun je dus opslaan en uitprinten.

 

Waar let je op?

Heb je niet genoeg bronnen gevonden van goede kwaliteit? Ga dan één of meerdere stappen terug in je zoekproces. Check bijvoorbeeld of je:

  • je vraag specifieker of juist breder moet maken
  • alle belangrijke zoektermen hebt gebruikt
  • of er nog andere geschikte databanken zijn
  • je zoektermen op de juiste manier hebt gecombineerd

 

Tip: Niet alle deelvragen kunnen beantwoord worden door te zoeken in de literatuur. Redenen daarvoor kunnen zijn:

  • Een onderwerp is te nieuw: er is simpelweg nog niet over gepubliceerd. Als er wel lopende onderzoeken zijn, zou je contact kunnen leggen met de onderzoekers.
  • Het antwoord op jouw vraag is vertrouwelijk: het kan bijvoorbeeld gaan om gevoelige bedrijfsinformatie. Je zou in dit geval bedrijven kunnen benaderen.

AI als hulpmiddel bij de selectie van bronnen

We hebben eerder gezien dat je verschillende AI-tools kunt gebruiken om literatuur op te sporen. Veel van die tools kun je ook gebruiken om de gevonden literatuur te analyseren, bijvoorbeeld door ze te laten samenvatten, vergelijken of zelf te bevragen. Probeer hiervoor bijvoorbeeld Elicit, Consensus of Scispace maar eens uit. Wel hanteren deze tools vaak een limiet aan wat je met de gratis versie kunt, bijvoorbeeld door het aantal artikelen dat je wilt analyseren te beperken.

[screenshot van analyse  in Scispace of Elicit]  

Samenvatting

Wat heb je geleerd?

 

Je hebt geleerd:

  • hoe je snel een wetenschappelijk artikel scant
  • waar je op let als je een wetenschappelijk artikel beoordeelt op autoriteit en inhoud
  • met welke AI-tools je wetenschappelijke artikelen kunt analyseren

Zoeklogboek

Het zoeklogboek kun je gebruiken voor je eigen project! Vul in wat je hebt gedaan en sla het op. Doe dit na elke module. Na de laatste module kun je het gehele logboek printen.

Noteer nu in jouw logboek welke resultaten bruikbaar zijn.

6 - Verwerk je resultaten

Voorbeeldvraag

 

Welke gegevens mag je gebruiken?

 

Voor je stage bij een bedrijf heb je medestudenten geïnterviewd. Je hebt een bestand gemaakt met alle namen van de studenten en de uitgewerkte interviews.

 

 

 

Privacygevoeligheid

Bij de basiscursus heb je geleerd dat je altijd je bron moet vermelden als je werk van anderen gebruikt. Maar sommige typen informatie mag je helemaal niet opnemen in je verslagen. Andere informatie mag juist door iedereen gebruikt worden. Hoe weet je nu of je bepaalde informatie in je verslag mag verwerken?

Creative commons

Informatie mag je dus niet zomaar gebruiken. Je moet bijvoorbeeld altijd je bronnen vermelden. Op internet zie je vaak wat je mag doen met bepaalde informatie, doordat er een Creative Commons (CC) licentie bij staat. Met een CC-licentie geeft een auteur aan iedereen toestemming om onder bepaalde voorwaarden zijn werk te gebruiken. “Gebruiken” betekent hier dat je het werk mag kopiëren, verspreiden en tonen aan anderen.

Een CC-licentie bestaat uit de volgende bouwstenen:

 

Bouwsteen

Betekenis

Naamsvermelding. Anderen mogen je werk gebruiken, zolang ze je naam vermelden. Deze bouwsteen staat bij elke licentie.

Niet-commercieel. Anderen mogen je werk gebruiken, zolang ze er geen geld aan verdienen.

No Derivative Works

GeenAfgeleideWerken. Anderen mogen je werk gebruiken, zolang ze je werk niet aanpassen of het als basis voor nieuw materiaal gebruiken.

Share Alike

GelijkDelen. Anderen mogen je werk gebruiken als basis om nieuw materiaal te maken, zolang ze dezelfde licentie gebruiken als jij hebt gedaan.

 

APA-stijl

Bij de HvA is de APA-stijl de meest gebruikte citatiestijl. Wil je leren hoe je bronnen vermeldt in APA-stijl? Ga naar de APA-module.

AI vermelden als bron

Een aantal AI-tools die we eerder hebben behandeld, kunnen je ook helpen met het verwijzen volgens APA, bijvoorbeeld SciSpace. Het gaat dan met name om online bronnen, waarvan je de titel of hebt URL kunt invoeren. Je kunt ook in één klap een hele set bronnen opgeven die je binnen die tool het opgeslagen. Maar ook hierbij geldt: altijd nakijken! 

Samenvatting

Wat heb je geleerd?

Je hebt geleerd:

  • dat je toestemming nodig hebt om iemands gegevens te gebruiken
  • dat je namen van personen moet anonimiseren
  • dat je bedrijfsgegevens zorgvuldig moet behandelen
  • wat een Creative Commons licentie is
  • welke CC-licenties er bestaan en wat hun betekenis is
  • dat je met sommige AI-tools meerdere bronnen tegelijk in APA kunt laten vermelden

Zoeklogboek

Nu kun je je zoeklogboek helemaal afmaken. Vul in wat je hebt gedaan en sla het op. Je kunt nu ook het complete logboek opslaan en printen.

Snel naar een onderwerp

Onderstaande begrippen verwijzen naar de plaats in de cursus waar ze worden toegelicht.

Zoeklicht Basis en Zoeklicht Gevorderd zijn interactieve cursussen.

De inhoud van beide is grotendeels ook terug te lezen in Zoeklicht naslagwerk. Dit naslagwerk bevat alleen tekst.

 

A

B

C

D

G

H

I

J

L

M

N

O

P

R

T

V

W

Z

 

Toets

In Zoeklicht Gevorderd heb je geleerd hoe je effectief en efficiënt kunt zoeken vanuit een complexe vraag. Test nu in onderstaande toets of je de stof hebt begrepen!

Beoordeling
De toets bestaat uit 30 vragen, Bij 18 goede antwoorden oftewel 60%, ben je geslaagd.

Verplicht?
Of de toets verplicht is bepaalt je opleiding. Dat geldt ook voor de manier waarop je toetsresultaat wordt gebruikt.

 

HvA-studenten

Ga nu naar de toets voor Zoeklicht Basis, de link naar de toets staat (tijdelijk) op de Startpagina in de welkomsttekst.  

 

Niet-HvA-studenten

  • Het arrangement Zoeklicht Gevorderd is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Laatst gewijzigd
    2024-09-26 15:54:39
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie.

    English version

    An English version of this course is also available.

     

    Contact en feedback

    Wij streven naar continue verbetering van onze cursussen. Heb je opmerkingen of suggesties over Zoeklicht Gevorderd? Neem contact op met de informatiespecialist van je opleiding. Ga voor de contactgegevens naar de faculteitspagina op de website van de bibliotheek.

    Of stuur een email aan Harrie van der Meer, Coördinator Informatievaardigheid/Onderwijsmateriaal, email: h.a.l.van.der.meer@hva.nl

    Geraadpleegde literatuur voor Zoeklicht Gevorderd:

    Association of College and Research Libraries. (2015). Framework for information literacy for higher education. Retrieved from http://www.ala.org/acrl/ standards/ilframework

    Gruwel, S., & Wopereis, I. (2014). Word informatievaardig : Digitale informatie selecteren, beoordelen en verwerken. Groningen etc.: Noordhoff.

    LOOWI werkgroep Normering Informatievaardigheden (n.d.). Informatievaardigheid: normen voor het hoger onderwijs. n.p.: LOOWI

    Poelmans, P., & Severijnen, O. (2013). De APA-richtlijnen: Over literatuurverwijzing en onderzoeksrapportage. Bussum: Coutinho.

    Sieverts, E. (2011). De informatie vinden die je zoekt. Retrieved jan 16, 2012 from http://www.library.uu.nl/medew/it/eric/zoeken-en-vinden-2011.pdf

    Veen, M. J. P., & Westerkamp, K. (2010). Deskresearch. Amsterdam: Pearson Education.

    Vrije Universiteit Amsterdam. Webcursus informatievaardigheden : Algemeen - niveau A. Retrieved jan 16, 2017, from http://libguides.vu.nl/a-algemeen

    Gebruikte afbeeldingen voor Zoeklicht Gevorderd:

    Altmann, Gerd [Geralt].(n.d.) [ keyboard with privacy on it] [Photograph]. Retrieved from: https://pixabay.com/en/keyboard-computer-empty-private-895556/

    Alvarez, Guido [ Guido "random" Alvarez]. (2008) Summer fountain children body composition. [Photograph]. Retrieved from: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Summer_fountain_children_body_composition.jpg

    alxpin. (n.d.). Helicopter in dusk [photograph]. Retrieved from: http://www.gettyimages.nl/license/157650246

    Exel, Martijn van (n.d.) [ I amsterdam sign with people] [Phototgraph]. Retrieved from: https://www.iamsterdam.com/en/see-and-do/things-to-do/top-20-things-to-do-in-amsterdam

    Globaloraria. (n.d.) [ Girl with laptop] [Photograph]. Retrieved from https://www.flickr.com/photos/globaloria/8450545513/sizes/m/in/photostream/

    Journal of applied Developmental Psychology (2016). [Cover of Journal of Applied Developmental Psychology] [Photograph]. Retrieved from: https://www.elsevier.com/journals/personal/journal-of-applied-developmental-psychology/0193-3973

    Mark, David van der. (2016). [I amsterdam sign with girl on it] [Photograph]. Retrieved from: http://flickriver.com/photos/d_vdm/30913048540/

    Mark, David van der. (2016) [I amsterdam sign with feet in it] [ Photograph]. Retrieved from: https://www.flickr.com/photos/d_vdm/10928713594/in/photostream/

    Management Team (2016) [Cover MT Magazine] [Photograph]. Retrieved from: https://www.mt.nl/

    Psychologie Magazine (2017) [Cover Psychologie Magazine maart 2017) [Photograph]. Gekregen van uitgeverij WPG Media.

    Wij hebben ons uiterste best gedaan om de rechthebbenden van de door ons gebruikte afbeeldingen te achterhalen. Dat is helaas niet in alle gevallen gelukt. U kunt contact met ons opnemen wanneer wij een foto hebben gebruikt waarvan u de eigenaar bent.

    We did our utmost to identify the rightful claimants of the images used by us. Unfortunately, we were unsuccessful in doing so in a number of cases. Please contact us should you be the owner of an image we have used.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    1 uur 0 minuten

    Bronnen

    Bron Type
    https://vimeo.com/157486717
    https://vimeo.com/157486717
    Video
    https://vimeo.com/199168975
    https://vimeo.com/199168975
    Video
    https://vimeo.com/199170631
    https://vimeo.com/199170631
    Video
    https://vimeo.com/199172696
    https://vimeo.com/199172696
    Video
    https://vimeo.com/199173074
    https://vimeo.com/199173074
    Video
    https://vimeo.com/199173585
    https://vimeo.com/199173585
    Video
    https://vimeo.com/199173902
    https://vimeo.com/199173902
    Video
    https://vimeo.com/199174365
    https://vimeo.com/199174365
    Video

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (2020).

    1 - Definieer probleem

    https://maken.wikiwijs.nl/154918/1___Definieer_probleem

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (2020).

    2 - Bedenk zoektermen

    https://maken.wikiwijs.nl/154919/2___Bedenk_zoektermen

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (2020).

    3 - Kies informatiebronnen

    https://maken.wikiwijs.nl/154920/3___Kies_informatiebronnen

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (2020).

    4 - Zoek informatie

    https://maken.wikiwijs.nl/154921/4___Zoek_informatie

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (2020).

    5 - Maak je selectie

    https://maken.wikiwijs.nl/154922/5___Maak_je_selectie

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (z.d.).

    6 - Verwerk je resultaten

    https://maken.wikiwijs.nl/154923/6___Verwerk_je_resultaten

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (2020).

    Snel naar een onderwerp

    https://maken.wikiwijs.nl/156932/Snel_naar_een_onderwerp

    Team Informatievaardigheid, Bibliotheek HvA. (2020).

    Waarom literatuur zoeken?

    https://maken.wikiwijs.nl/154917/Waarom_literatuur_zoeken_

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    Oefeningen en toetsen

    Voor niet-HvA-studenten

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    QTI

    Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

    Versie 2.1 (NL)

    Versie 3.0 bèta

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.