Toen de eerste microprocessor in 1971 op de markt kwam, hadden we nog geen idee dat het ding een omwenteling op gang zou brengen en ons leven volledig op de kop zou zetten. Inmiddels kent iedereen de gevolgen van de digitale revolutie. In deze opdracht zet je de zaken op een rijtje.
In het dagelijks leven hebben we allemaal te maken met microprocessoren. Dat ga je ontdekken in deze opdracht.
Eén van de dingen die tegenwoordig met behulp van heel veel microprocessoren gemaakt worden zijn robots.
Kijk naar de video hieronder. Wat vind jij er van dat robots steeds menselijker worden? Vind je dat beangstigend of juist heel interessant?
Bespreek het met een klasgenoot.
Wat kan ik straks?
Aan het eind van deze opdracht kun je:
omschrijven wat een microprocessor is.
uitleggen waarom het in veel alledaagse apparaten te vinden is.
omschrijven hoe de digitale revolutie ons dagelijks leven heeft veranderd.
omschrijven welke ideeën je hebt over de vraag wat deze revolutie de komende jaren voor ons in petto heeft.
Wat ga ik doen?
Activiteiten
Aan de slag
Stap
Activiteit
Stap 1
Je leest hoe de microprocessor onze technologie een boost heeft gegeven.
Stap 2
Je leest over de digitale revolutie en geeft van stellingen aan of ze waar zijn of niet waar.
Stap 3
Je leest een tekst over de voortgang van de digitale revolutie.
Afronding
Onderdeel
Activiteit
Samenvattend
Hier vind je de begrippenlijst die hoort deze opdracht.
Eindproduct A
Zoeken op internet naar technologische ontwikkelingen die verband houden met de microchip en daarvan een paneel maken voor een tentoonstelling.
Eindproduct B
Je interviewt samen met een klasgenoot iemand die de opkomst van de technologie bewust heeft meegemaakt.
Terugkijken
Terugkijken op de opdracht.
Tijd
Voor deze opdracht heb je drie lesuren nodig.
Aan de slag
Stap 1: Een stukje silicium
De ENIAC uit de jaren '50
had nog geen microprocessor
en was daarom zo groot als
een kamer
Silicium is een element, in de scheikunde aangeduid met Si. In een verbinding met zuurstof is het beter bekend als zand of klei. En het is de grondstof voor glas. In zuivere vorm wordt het gebruikt voor halfgeleiders, een plaatje silicium met schakelingen erop.
In 1971 bracht het Amerikaanse bedrijf Intel als eerste zo’n transistor of microprocessor op de markt.
In de volgende video van SchoolTV wordt uitgelegd hoe zo'n transistor of microprocessor werkt.
De microprocessor of chip werd snel populair bij fabrikanten van allerlei producten want:
het is klein en makkelijk in te bouwen,
het is in korte tijd in enorm grote aantallen te produceren en heel goedkoop.
de ontwikkeling gaat razendsnel. Op een klein stukje silicium passen steeds meer schakelingen en dat maakt de mogelijkheden steeds groter.
Eerst werden microprocessors gebruikt voor handzame rekenmachines, zo klein dat ze in een broekzak passen. Omdat veel van die rekenmachines in Japan werden gemaakt, werden ze ook wel zakjapanners genoemd. Daarna rukt de microprocessor op. De mogelijkheden lijken onuitputtelijk. Denk aan pc’s, de laptops, de tablets, smartphones, smartwatches, robots en ga zo maar door.
De chip heeft ongetwijfeld ook een grote invloed gehad op de ontwikkeling van het internet. De oorsprong van het internet staat op zich los van de ontwikkeling van de chip, maar de opmars van computers en smartphones heeft het internet wel een enorme boost gegeven. Kortom: de chip heeft een revolutie in gang gezet die vergelijkbaar is met bijvoorbeeld de industriële revolutie na de komst van de stoommachine en later de elektromotor. In dit geval heet het de ‘digitale revolutie’.
De onderstaande antwoorden moet je zelf nakijken; vergelijk jouw antwoorden met de goede
antwoorden, en geef aan in welke mate jouw antwoorden correct zijn.
De digitale revolutie heeft ons dagelijks leven vanaf 1971 sterk veranderd.
Een paar voorbeelden.
Voorbeeld 1
Vaardigheden die niet per se meer nodig zijn
Onthouden
We hoeven niet meer zoveel te onthouden. We slaan alles digitaal op en kunnen er op elk gewenst moment weer bij.
Hoofdrekenen
We hebben overal en altijd wel een apparaat bij de hand om dingen uit te rekenen.
Schrijven
We schrijven niet meer met de hand. Ja, hoogstens nog een boodschappenbriefje. Al het andere gaat met toetsenbord en dat wordt, indien nodig, geprint.
Voorbeeld 2
Nieuwe media beconcurreren oude media
Internet is een concurrent voor de ‘oude’ massamedia zoals kranten, radio en tv. Het nieuws is sneller op internet te vinden. Meestal gratis en op elk moment van de dag beschikbaar.
Kijk voor de verschillen tussen een ouderwetse papieren krant en een digitale versie naar ‘Kranten, hoe houden betaalde kranten hun hoofd boven water?’
Kranten verliezen aan populariteit. De oplages dalen en daardoor ook de inkomsten. Met radio en TV gaat het al niet veel anders. Streaming diensten als Spotify en Netflix zijn geduchte concurrenten geworden. Het lijkt erop dat steeds meer kijkers en luisteraars luisteren en kijken wanneer ze dat het beste uitkomt, op internet.
Voorbeeld 3
Als je nu door het centrum van een willekeurige stad in Nederland loopt, dan zie je een heleboel lege winkelpanden. De winkelier is in een aantal gevallen vertrokken, omdat de concurrentie via internet te hevig werd. Muziek en boeken, kleding, elektronica en witgoed, maar ook de gewone boodschappen, het wordt steeds vaker via internet besteld en door een koerier aan de voordeur afgeleverd. Financiële zaken gaan via internet, dus banken kunnen kantoren sluiten. Reizen en hotels boek je online dus kunnen de reisbureaus hun deuren sluiten. En ga zo maar door.
Voorbeeld 4
Door internet, mobiele telefonie en gps is bijna altijd na te gaan waar we zijn. Of wat we doen. Allerlei gegevens worden opgeslagen. Wie we bellen, wanneer en hoe vaak. Waar we hebben gereden en getankt, langs welke winkels we zijn gelopen. Ons surfgedrag wordt vastgelegd, ons mailverkeer in de gaten gehouden. En allerlei bedrijven leveren ons producten en diensten, maar willen daarvoor wel wat terug: adresgegevens, persoonsgegevens, enz. Big data. Als je deze gegevens op de één of de andere manier aan elkaar kunt verbinden, dan weet je heel veel over heel veel mensen. Deze Big Data worden gebruikt door veiligheidsdiensten en politie om misdrijven te voorkomen of om daders op te sporen. Ze worden ook gebruikt door bedrijven die daarmee veel gerichter hun spullen en diensten aan de man kunnen brengen of hun doelmatigheid kunnen verbeteren. Lees onderstaand bericht maar eens.
De winkels van Dixons, MyCom en iCentre (Bas Group) peilen de wifi- en bluetooth-signalen van de telefooons van hun klanten. Zo worden ze al drie maanden gevolgd. Het systeem meet hoeveel klanten de zaken binnengaan, hoe vaak, hoe lang ze blijven en ook wie er niet naar binnen gaat, maar zomaar voorbijloopt. Ze doen dat o.a. om na te gaan hoeveel personeel er nodig is en op welke momenten.
Dat meldt de technologiewebsite Tweakers. Klanten worden niet gewaarschuwd dat ze worden gevolgd.
Bron: Tweakers.net, 23 januari 2014
Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) was niet blij met de actie van Bas Group. Gegevens verzamelen van mensen en deze een tijd lang bewaren is niet toegestaan. Klanten moeten geïnformeerd worden en de mogelijkheid hebben om aan deze wifi-tracking te ontkomen. Het CBP beschermt daarmee ons recht op privacy, op onze persoonlijke levenssfeer of privésfeer.
Ook geheime diensten mogen onze privacy niet zomaar aantasten. Alleen onder strenge voorschriften en regels die door de overheid zijn vastgesteld, mag ons internet- en telefoongebruik worden bekeken en bewaard.
De onderstaande antwoorden moet je zelf nakijken; vergelijk jouw antwoorden met de goede
antwoorden, en geef aan in welke mate jouw antwoorden correct zijn.
De digitale revolutie heeft het dagelijks leven flink veranderd. Maar volgens Justin Rattner, een van de bedrijfsleiders van Intel, is het daarmee nog lang niet afgelopen. Op 15 november 2011, precies 40 jaar nadat Intel zijn eerste microprocessor op de markt bracht, deed Rattner de volgende voorspelling: “De enorme vooruitgang die ons de komende veertig jaar te wachten staat, zal alle menselijke innovaties in de afgelopen 10.000 jaar evenaren of overtreffen.”
Rattner verwacht vooral technologische vooruitgang. Nieuwe apparaten met meer mogelijkheden. Computergestuurde apparaten met menselijke eigenschappen, hulpjes die je bijstaan en met je kunnen praten. Auto’s die niet alleen met ons, maar ook met elkaar communiceren, enz. De film “Snel afvallen met robot” laat van zo’n nieuw apparaat een voorbeeld zien.
In de film ‘Her’ gaat het nog wel een stap verder. De hoofdpersoon Theodore Twombly schaft een heel nieuw besturingssysteem aan voor zijn computer. Dit besturingssysteem krijgt de naam Samantha. Zij is slim, charmant, geestig en er ontwikkelt zich een heuse liefdesrelatie tussen de twee.
Kijk maar eens naar de trailer van deze film. Denk je dat dit een realistisch verhaal zou kunnen zijn?
Maar de ontwikkeling betreft misschien niet alleen apparaten. Ook de manier waarop we met elkaar omgaan zou wel eens kunnen veranderen. Misschien zien we mensen met ingebouwde chips, zoals honden dat nu ook al hebben. Misschien evolueert ons brein wel door alle digitale ondersteuning. Misschien hoeven we straks niet meer te reizen omdat we virtueel op elke plek kunnen komen. Misschien ...
Afronding
Samenvattend
Hier vind je de begrippenlijst die hoort bij deze opdracht.
Microprocessor
Een microprocessor bevat alle of de meeste functies van een processor op een enkele geïntegreerde schakeling. Een processor regelt de besturing van een apparaat. Het is een belangrijk onderdeel van een computer.
Media
Communicatiemiddelen die gebruikt worden om met grote delen van de bevolking in contact te treden. Een andere naam is massamedia: radio, tv, dag- en weekbladen.
Privacy
Het recht op privacy is een grondrecht. Het is het recht van het individu om zijn eigen leven te leiden met zo weinig mogelijk inmenging van buitenaf. En het is de zeggenschap die wij over onze persoonsgegevens hebben.
Eindproduct A: Tentoonstellingspaneel
Het eindproduct van deze opdracht is een zoektocht en een paneel voor een tentoonstelling. Je zoekt het internet af met behulp van Google (of een andere zoekmachine) naar wat de digitale revolutie ons mogelijk gaat brengen, bijvoorbeeld op het gebied van nieuwe apparaten of aan mogelijkheden of bedreigingen. Met wat je vindt maak je een paneel voor een tentoonstelling. Daarmee laat je zien dat je de leerdoelen hebt behaald.
Zoektocht op internet
Wat kun je nog meer vinden aan toekomstbeelden, visioenen, dromen of doemscenario’s op het gebied van technische ontwikkelingen? Let wel op, het moet verband houden met de microchip. Gebruik Google (of een andere zoekmachine) en struin op internet.
Je komt vast allerlei apparaten tegen die passen in de visie van Rattner.
Maar je mag je ook richten op andere ontwikkelingen of risico’s.
Kies samen met twee klasgenoten twee of drie verschillende onderwerpen en werk deze uit. Met een korte gebruiksaanwijzing bijvoorbeeld, of met foto’s en tekst. Zet de uitwerkingen per groep op een paneel en je hebt aan het eind van de rit een complete tentoonstelling.
Klaar?
Laat jullie paneel aan je leerkracht zien ter beoordeling.
Daarna neemt de leerkracht de panelen van alle groepen op in de tentoonstelling.
Beoordeling
Bij de beoordeling let jullie docent op:
De inhoud: laat het paneel duidelijk zien wat voor rol de digitale revolutie de komende jaren zal hebben in ons dagelijks leven?
De vorm: is het paneel met zorg gemaakt: is het leesbaar, overzichtelijk en boeiend?
Taalfouten: bevatten de teksten op het paneel niet teveel taalfouten?
Je kunt je werk presenteren door dit ten toon te stellen. Door je werk te verzamelen en te laten zien leer je je eigen werk evalueren.
Eindproduct B: Interview
Als eindopdracht B houd je een interview met iemand die een groot deel van de opkomst van de microprocessor bewust heeft meegemaakt. De voorkeur gaat uit naar iemand die bij de introductie van de microprocessor in 1971, 20 jaar of ouder was. Als dat niet mogelijk is, mag het ook een jonger iemand zijn die je interviewt.
Stel samen met een klasgenoot interviewvragen op. Probeer met je vragen te ontdekken hoe deze persoon de opkomst van de technologische ontwikkelingen heeft ervaren. Welke herinneringen staan deze persoon nog goed bij?
Probeer zoveel mogelijk verschillende ontwikkelingen te gebruiken in je interview. Denk daarbij aan de opkomst van de rekenmachine, computer, mobiele telefoon, het internet, digitale fotografie, televisie, streamingdiensten enzovoort.
Zorg dat je minimaal 10 vragen hebt.
Tip: neem het interview op, zo kun je het later nog eens rustig terugluisteren.
Vraag wel altijd aan de geinterviewde of hij/zij daar geen bezwaar tegen heeft.
De antwoorden van het interview werk je uit in een document.
Kijk voor je begint nog even in de Gereedschapskist voor handige tips en ideeën.
Beoordeling
Bij de beoordeling van het verslag van jullie interview let de docent op het volgende:
Het onderwerp van het interview is gelijk duidelijk
De geïnterviewde is bij voorkeur iemand die geboren is rond 1950 of daarvoor.
De vragen zijn zo geformuleerd dat ze duidelijk zijn en maar op één manier kunnen worden opgevat.
De antwoorden op de vragen zijn duidelijk uitgewerkt. Hierbij is de mening van de geïnterviewde duidelijk.
Lees de intro nog eens door. Past de intro goed bij de opdracht.
Gaf de intro een goed beeld van wat je in deze opdracht ging doen?
Kan ik wat ik moet kunnen?
Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
Kun je wat je moet kunnen?
Hoe ging het?
Tijd
Bij de activiteiten stond dat je ongeveer 2 uur met de opdracht bezig zou zijn.
Had je die tijd ook nodig voor deze opdracht of kwam je tijd te kort?
Inhoud
Wist je al veel over de microprocessor? Vond je het een interessant onderwerp?
Schrijf op wat nieuw voor je was.
Eindopdracht
Wat vond je van de eindopdracht? Ging het goed?
Het arrangement Microprocessor vmbo-kgt34 is gemaakt met
Wikiwijs van
Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt,
maakt en deelt.
Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:
het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.
Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:
Toelichting
Deze les valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor geschiedenis voor VMBO KGT leerjaar 3 en 4. Deze les valt onder het thema Cultureel-mentale ontwikkelingen. Het onderwerp van de les is Microprocessor. Deze uitvinding werd gedaan in 1971 door het Amerikaanse bedrijf Intel. Deze uitvinding zorgde voor de digitale revolutie. Eerst werd het gebruikt in kleine rekenmachines maar werd al gauw ook gebruikt in allerlei apparaten zoals laptops, smartphones etc. De digitale revolutie heeft ons leven 40 jaar later in veel opzichten veranderd. Voorbeelden hiervan zijn dat er bepaalde vaardigheden niet meer nodig zijn, oude media worden minder gebruikt of zijn volledig overbodig en winkels sluiten. Daarbij worden veel van de gegevens die men online zetten, gebruikt voor verschillende doeleinden waar men niet altijd van op de hoogte is. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) zorgt ervoor dat de gegevens niet zonder toestemming mogen worden gebruikt/bewaard om privacy te beschermen. Nieuwe ontwikkelingen zal in de loop der jaren alleen maar toenemen.
Deze les valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor geschiedenis voor VMBO KGT leerjaar 3 en 4. Deze les valt onder het thema Cultureel-mentale ontwikkelingen. Het onderwerp van de les is Microprocessor. Deze uitvinding werd gedaan in 1971 door het Amerikaanse bedrijf Intel. Deze uitvinding zorgde voor de digitale revolutie. Eerst werd het gebruikt in kleine rekenmachines maar werd al gauw ook gebruikt in allerlei apparaten zoals laptops, smartphones etc. De digitale revolutie heeft ons leven 40 jaar later in veel opzichten veranderd. Voorbeelden hiervan zijn dat er bepaalde vaardigheden niet meer nodig zijn, oude media worden minder gebruikt of zijn volledig overbodig en winkels sluiten. Daarbij worden veel van de gegevens die men online zetten, gebruikt voor verschillende doeleinden waar men niet altijd van op de hoogte is. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) zorgt ervoor dat de gegevens niet zonder toestemming mogen worden gebruikt/bewaard om privacy te beschermen. Nieuwe ontwikkelingen zal in de loop der jaren alleen maar toenemen.