Module Lezen h45

Module Lezen h45

Module Lezen

Inleiding

Goed kunnen lezen is erg belangrijk. Tijdens je studie en later als je werkt, zul je merken dat teksten steeds moeilijker worden. Het is daarom belangrijk dat je oefent met leesvaardigheid en tekstinzicht. Leesvaardigheid is ook een belangrijk onderdeel van het Centraal Examen.

In de module Lezen komen aan de orde:

  • Leesstrategieën
  • Schrijfdoelen en tekstsoorten
  • Publieksgerichtheid
  • Tekstopbouw
    (de indeling, vaste tekststructuren, de alinea en tekstverbanden)

Wat kan ik straks?

De leerdoelen van de module Lezen zijn:

Leesstrategie

Ik kan:

  • vier van de zes leesstrategieën omschrijven.
  • in verschillende situaties aangeven welke leesstrategie ik het best kan gebruiken.

Tekstsoort en publiek

Ik kan:

  • vijf verschillende tekstdoelen omschrijven.
  • per tekstdoel minimaal twee tekstsoorten noemen.
  • vier punten noemen om erachter te komen voor welk publiek een tekst geschreven is.

Tekstopbouw

Ik kan:

  • de drie delen benoemen waarin een tekst wordt ingedeeld en omschrijven welke informatie deze delen bevatten.
  • vier verschillende tekststructuren omschrijven en herkennen.
  • alinea's en kernzinnen in een tekst herkennen.
  • omschrijven wat een tekstverband is en wat de functie is van verbindingswoorden.

 

Wat ga ik doen?

De module 'Lezen' bestaat uit de volgende onderdelen:

Onderdeel Tijd in SLU
Inleiding 0,5
Opdracht: Leesstrategieën 2
Opdracht: Tekstsoort en publiek 5
Opdracht: Tekstopbouw 4
Afsluiting 2
Totaal 13 à 14

 

De tijd is een indicatie en afhankelijk van de keuze van de eindopdracht.

Opdrachten

Leesstrategieën

Leesstrategieën

Wat kan ik straks?

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • vier van de zes leesstrategieën omschrijven.
  • in verschillende situaties aangeven welke leesstrategie ik het best kan gebruiken.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag

 

Activiteit

Leesstrategieën

Bekijk een video en lees in de Kennisbank over de verschillende leesstrategieën.

★ Aan de slag 1

Kies de juiste leesstrategie in een aantal leessituaties.

★ Aan de slag 2a + 2b

Lees een tekst en bekijk een video eerst oriënterend en vervolgens intensief.

Afronding

Onderdeel

Activiteit

Samenvattend

Hier vind ik de Kennisbank die hoort bij deze opdracht.

Eindopdracht

Maak een collage over vier leesstrategieën.

Terugkijken

Terugkijken op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staat 2 SLU.

Aan de slag

Verschillende strategieën

Bekijk voordat je de theorie over leesstrategieën gaat bestuderen eerst de volgende video:

Een tekst lezen kan je op verschillende manieren, met verschillende strategieën.
Welke strategie je kiest, hangt af van het doel waarmee je de tekst wilt lezen.
Bepaal dus altijd eerst je doel en kies daarna de juiste leesstrategie.

In de Kennisbank vind je de verschillende strategieën, de mogelijke doelen en de aanpak die je het beste kan gebruiken.

Leesstrategieën

★ Aan de slag 1

Leesstrategie

Maak de oefening.
Vergelijk na het beantwoorden van de vragen jouw antwoorden met de goede antwoorden.
Ben je het met sommige antwoorden niet eens? Overleg dan met een klasgenoot of je docent.

 

 

★ Aan de slag 2a

Oriënterend lezen

Hier zie een tekst en een video over het eiland Hashima.
Gebruik de tekst en de video bij het maken van de volgende oefening.

Bron: www.flickr.com/photos/kntrty/

Eiland Hashima

Het verlaten eilandje van de tegenstrever van James Bond in de laatste film 'Skyfall', gespeeld door Javier Bardem, lijkt een oord uit de fantasie van een schrijver.
Maar het bestaat echt. Het heet Hashima en ligt voor de kust van Japan.

Het eiland zag er niet altijd uit zoals in de film 'Skyfall'.
In 1959 was het een van de meest dichtbevolkte gebieden ter wereld. Op een oppervlakte van 400 bij 160 meter woonden meer dan 5000 mensen.
Het kunstmatige eiland werd tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw ontwikkeld voor de exploitatie van ondergrondse kolenmijnen.
Mitsubishi, eigenaar van de mijn, dacht dat het wel efficiënt zou zijn als zijn werknemers dicht bij de mijnen zouden wonen.
Zo ontstond een eiland in de vorm van een stad: er waren ziekenhuizen, scholen, winkels, bioscopen en zelfs een begraafplaats.

Vertrek
Tot 1974, toen kolen werden vervangen door benzine.
De mensen vertrokken halsoverkop en lieten veel dingen achter toen de mijn werd gesloten.
In de documentaire van Thomas Nordanstad is te zien hoe oud-bewoner Dotokou over het verlaten eiland loopt. Hij vertelt hoe bewoners van het overbevolkte eiland er het beste van probeerden te maken.

In 'Skyfall' komt geheimagent James Bond op het eiland Hashima oog in oog te staan met een wraakzuchtige ex-agent van MI6.

Bron: Mirjam van Putten - Parool


Video: World Mystery Ghost Island Hashima

★ Aan de slag 2b

Intensief lezen

Hier vind je een tekst en een video over het eiland Hashima.
Gebruik de tekst en de video bij het maken van de volgende oefening.

Bron: www.flickr.com/photos/kntrty/

Eiland Hashima

Het verlaten eilandje van de tegenstrever van James Bond in de laatste film Skyfall, gespeeld door Javier Bardem, lijkt een oord uit de fantasie van een schrijver.
Maar het bestaat echt. Het heet Hashima en ligt voor de kust van Japan.

Het eiland zag er niet altijd uit zoals in de film Skyfall.
In 1959 was het een van de meest dichtbevolkte gebieden ter wereld.
Op een oppervlakte van 400 bij 160 meter woonden meer dan 5000 mensen.
Het kunstmatige eiland werd tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw ontwikkeld voor de exploitatie van ondergrondse kolenmijnen.
Mitsubishi, eigenaar van de mijn, dacht dat het wel efficiënt zou zijn als zijn werknemers dichtbij de mijnen zouden wonen.
Zo ontstond een eiland in de vorm van een stad: er waren ziekenhuizen, scholen, winkels, bioscopen en zelfs een begraafplaats.

Vertrek
Tot 1974, toen kolen werden vervangen door benzine.
De mensen vertrokken halsoverkop en lieten veel dingen achter toen de mijn werd gesloten.
In de documentaire van Thomas Nordanstad is te zien hoe oud-bewoner Dotokou over het verlaten eiland loopt. Hij vertelt hoe bewoners van het overbevolkte eiland er het beste van probeerden te maken.

In Skyfall komt geheimagent James Bond op het eiland Hashima oog in oog te staan met een wraakzuchtige ex-agent van MI6.

Bron: Mirjam van Putten - Parool

 

Afronding

Samenvattend

Hier vind je de Kennisbank die hoort bij deze opdracht.

Eindopdracht

Om de teksten goed en snel te begrijpen, is het belangrijk dat je de vier belangrijkste leesstrategieën goed onder de knie hebt: globaal, oriënterend, zoekend en intensief lezen.
In deze afsluitende opdracht ga je een collage maken over genoemde vier leesstrategieën.

Hoe ga je te werk?

  • Je mag samenwerken, maar jullie moeten wel allebei een eigen collage inleveren.
  • Je mag het formaat van de collage zelf bepalen.
  • Vul je collage met zinvolle informatie over leesstrategieën.
  • Je kunt de informatie uit deze opdracht gebruiken, maar we raden je aan om met behulp van internet op zoek te gaan naar meer informatie.

Hoe je een collage maakt, kun je lezen in onderstaande Gereedschapskist.

Klaar?

Hieronder kun je lezen aan welke criteria je collage moet voldoen.

  1. ​De vier leesstrategieën, waar je in deze opdracht mee hebt geoefend, hebben een belangrijke plek.
  2. Bij elke leesstrategie wordt vermeld wanneer je deze gebruikt.
  3. De collage bevat afbeeldingen die passen bij het onderwerp.

Beoordeling

De docent zal jullie collages beoordelen. Daarbij let hij of zij, behalve op genoemde criteria, op de volgende punten:

  • De collage is origineel en creatief samengesteld.
  • De collage bevat geen taalfouten.
  • Het is zichtbaar, dat je aanvullende informatie hebt opgezocht.
  • Het is duidelijk dat het hier om de behandelde leesstrategieën gaat.

Collage maken

Een collage bestaat uit knipsels die op een ander papier geplakt zijn en samen een nieuwe afbeelding vormen.

 

Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Wat bepaal je eerst voor je een tekst gaat lezen?
    Kun je omschrijven welke leesstrategieën je kunt gebruiken om een tekst te lezen?
  • Inhoud
    Kun je goed onderscheid maken tussen de verschillende leesstrategieën? Van welke strategie maak jij het meest gebruik op school?
  • Eindopdracht
    Wat vond je van de eindopdracht? Vond je het lastig de vier leesstrategieën zichtbaar te maken in een collage?

Tekstsoort en publiek

Tekstsoort en publiek

Wat kan ik straks?

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • vijf verschillende tekstdoelen omschrijven.
  • per tekstdoel minimaal twee tekstsoorten noemen.
  • vier punten noemen om erachter te komen voor welk publiek een tekst geschreven is.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
  Activiteit
Tekstsoorten Bestudeer de theorie over schrijfdoelen en tekstsoorten.
★ Aan de slag 1 t/m 4 Maak de vier opdrachten over schrijfdoelen en tekstsoorten.
Publieksgericht Bestudeer de theorie over publieksgerichte teksten.
★ Aan de slag 5 Geef van vier teksten aan voor welk publiek ze geschreven zijn.
Afronding
Onderdeel Activiteit
Samenvattend Hier vind ik de Kennisbanken die horen bij deze opdracht.
Eindopdracht Onderzoek of teksten en video's publieksgericht zijn.
Terugkijken Terugkijken op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staat 2 SLU.

Aan de slag

Tekstsoorten

Schrijfdoelen en tekstsoorten

Als iemand iets schrijft, heeft hij een doel met die tekst: dat wat hij wil bereiken.
Om dat doel te bereiken, kiest hij het soort tekst waarmee hij dat doel het beste kan bereiken.
Bekijk voordat je de theorie gaat bestuderen eerst de volgende video.


Klik op de Kennisbank om de belangrijkste schrijfdoelen en tekstsoorten te bekijken.

Tekstdoel en tekstsoort

Doelen en soorten teksten

Een schrijver van een amuserende tekst wil jou vermaken. Hij speelt in op je gevoelens en zal je willen ontroeren of aan het lachen proberen te maken. Amuserende teksten zijn bijna altijd fictie (zie opmerking hieronder), maar ook bijvoorbeeld een column zal vaak naast informerend en overtuigend ook amuserend willen zijn.

Veel teksten willen je informeren. De schrijver wil dan kennis met je delen. Als de tekst je ook iets wil leren, spreken we van een uiteenzetting. De eigen mening van de schrijver zal hierbij geen rol spelen.

Een speciale vorm van informeren is beschouwen/opiniëren.
In een beschouwing wordt een onderwerp op verschillende manieren bekeken. Welke meningen zijn erover, wat voor oplossingen zijn er, wat zijn de voor- en nadelen van de oplossingen?

In een betogende test wil de schrijver dat jij zijn standpunt gaat delen. Hij zal argumenten voor zijn standpunt geven, bijvoorbeeld dat Zwarte Piet wel of niet moet blijven in zijn huidige verschijningsvorm. Hij zal je willen overtuigen van zijn mening.

Als een schrijver wil dat je iets gaat doen, spreken we van activeren. Als je bijvoorbeeld iemand nomineert voor de Ice Bucket Challenge, dan wil je dat hij een emmer ijswater over zijn hoofd giet en een donatie doet aan de 'ALS Association'.

Opmerking zakelijke ↔ fictionele teksten

  • Zakelijke teksten gaan over gebeurtenissen in de werkelijkheid. De lezer mag verwachten dat ze ware feiten bevatten.
    Berichten in kranten, op websites van kranten en teksten in studieboeken noemen we ook wel non-fictie.
  • Fictionele teksten gaan over niet werkelijk gebeurde zaken. De schrijver heeft ze bedacht. De personen en gebeurtenissen bestaan niet in het echt.
    Daarom noemen we stripverhalen, verhalen, romans en gedichten: fictie.

★ Aan de slag 1

Schrijfdoelen - tekstsoorten

Maak de oefening bij de volgende tekst.

Honderdduizenden dode vissen zijn de afgelopen week aangespoeld op de oevers van het Cajititlanmeer in Mexico. Bijna vijftig ton vis is al uit het water geschept.
Lokale autoriteiten zeggen dat de vissterfte een natuurlijke oorzaak heeft, maar de provinciale overheid bestrijdt dat.
De minister van Milieu van de provincie Jalisco, waarin het meer ligt, zegt dat de sterfte wordt veroorzaakt door de slechte kwaliteit van het water. "Daar zijn sterke aanwijzingen voor", zegt minister Magdalena Ruiz.

Modder
Volgens haar wordt er modder van een plaatselijke waterzuiveringsinstallatie in het meer geloosd, waardoor het water vervuild raakt.
Een grondig onderzoek kan de minister niet uitvoeren, want de autoriteiten krijgen geen toegang tot de installatie, zegt ze. Vissers en medewerkers van het ministerie zijn met man en macht bezig om de dode vissen uit het meer te halen. Het ministerie zegt dat de volksgezondheid geen gevaar loopt.

Bron: NOS - Massale vissterfte in Mexico

★ Aan de slag 2

Schrijfdoelen - tekstsoorten

Maak de oefening bij de volgende tekst en video.

Er zijn veel clichémanieren om een horrorfilm op gang te krijgen, maar het 'reizigers in noodweer kloppen aan bij een spookhuis'-begin is toch echt de topper.
In het geval van 'The Damned' belandt een Amerikaanse familie met Colombiaanse aanhang bij een omineus verlaten hotel, ergens in het Colombiaanse achterland.
De eigenaar blijkt een jong meisje in de kelder gevangen te houden, dat daar natuurlijk niet voor niets zit en al net zo vanzelfsprekend door onze helden wordt bevrijd.

Vervolgens breekt de hel los binnen de krakende muren van het hotel en neemt het luie scenario steeds stommere wendingen richting het verrassend bedoelde eindbeeld.
Het zal allemaal wel, denk je al gauw.
Twee sterren voor het soms geïnspireerde camerawerk.

Bron: Volkskrant - The Damned


Bekijk de trailer 'The Damned':

 

★ Aan de slag 3

Schrijfdoelen - tekstsoorten

Maak de oefening bij de volgende tekst.

In mijn hoofd zit een lijstje met woorden die vaak worden gebruikt, maar langzamerhand steeds minder betekenen, juist omdat ze zo vaak worden gebruikt. Te vaak. En te snel.
Dat lijstje wordt steeds langer.
'Interessant' staat erop, ‘leuk’ natuurlijk, helaas ook ‘integer’, ‘afweging’ en zo kan ik een column lang doorgaan.

Ik denk dat ‘profileren’ en ‘profiel’ er ook bij moeten, zeker als het daarover gaat in omroepland.
De NPO gaat de profielen van de publieke tv-zenders aanscherpen.
Daarom worden er nogal wat programma’s opgedoekt, vooral programma’s waarnaar veel mensen kijken.
Ik zag het lijstje, de meeste titels zeiden me niets, maar ik ben geen maatstaf, want voor mij mag de hele Nederlandse televisie opgeheven worden (in het begin even wennen, daarna gegarandeerd verfrissend).

Sommige programma’s ken ik wel, zoals ‘Vermist’, ‘Kassa’ en ‘Hello goodbye’.
Dat laatste hoeft niet weg, maar wordt minder vaak uitgezonden.
Twee van deze programma’s zijn ieder op eigen wijze nuttig en ‘Hello goodbye’ stemt op charmante wijze tot nadenken. Misschien is dat het probleem wel.
Profileren betekent hier dat het alsjeblieft over zo min mogelijk moet gaan.
Dat is een manier om je te profileren, maar toch denk ik dat het niet profileren is zoals profileren is bedoeld.

Ik werkte eens voor een aangenaam radioprogramma met een cultureel karakter.
Moest weg en plaatsmaken voor iets eenvoudigers, met veel lichte muziek en meer aandacht voor, ik las het echt, sport, auto’s en graag ook regelmatig het koningshuis.
O ja, en ‘weetjes’.

Bron: Thomas Verbogt - Nadenken

 

★ Aan de slag 4

Schrijfdoelen - tekstsoorten

Maak de oefening bij de volgende tekst en video.

Het moet over zijn met gratis plastic tasjes in Europa.
Het Europees Parlement (EP) stemde vandaag in met plannen om de Europese plastic tasjesberg in vijf jaar met 80 procent terug te dringen.

Volgens cijfers van de EU gebruikt een Europeaan gemiddeld 200 lichtgewicht plastic tasjes per jaar.
De parlementariërs willen dat supermarkten en ook andere winkels waar voeding wordt verkocht alleen plastic tasjes hebben waarvoor betaald wordt.
PvdA-Europarlementariër Judith Merkies denkt dat hierdoor het mes aan twee kanten snijdt:
'Klanten zullen geneigd zijn zelf een tas mee te nemen wat een hoop plastic scheelt en winkeleigenaren hebben aan de verkoop van betere en duurzame tasjes een extra inkomstenbron.'
Een amendement om de regels niet te laten gelden voor fastfoodrestaurants zoals de afhaalchinees of pizzabezorgers haalde het niet.

Milieuprobleem
GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout wijst erop dat veel wegwerptasjes in de oceaan verdwijnen en als een 'plastic soep' ronddrijven met als gevolg dat er dieren sterven door plastic in de maag.
'Dit grote milieuprobleem wordt nu eindelijk Europees aangepakt.'
In Nederland worden op markten of bij afhaalrestaurants nog steeds dunne, lichtgewicht, gratis tasjes uitgedeeld. Supermarkten verstrekken geen gratis tasjes meer.

Bron: Volkskrant, 21 april 2014


Bekijk de video 'Plastic Trash Island Disaster'.

Publieksgericht

Een goede schrijver houdt bij het schrijven van zijn teksten rekening met zijn publiek. Hij past zijn toon en taalgebruik aan bij wat zijn publiek verwacht en ook houdt hij rekening met wat al bekend is over het onderwerp.

Bekijk voordat je verder gaat met de theorie eerst het volgende filmpje:


Klik op de Kennisbank om erachter te komen voor welk publiek een tekst geschreven is.

 

Publieksgerichte teksten

 

★ Aan de slag 5

Publieksgerichtheid

Voor welk publiek zijn de volgende teksten bedoeld?
Geef per tekst aan voor welke doelgroep deze bedoeld zijn.
Bespreek de antwoorden met een klasgenoot. Daarna bekijken jullie samen de voorbeeldantwoorden.

Tekst 1

Na de havo kies je over het algemeen voor een vervolgopleiding. Bij de keuze voor een vervolgopleiding kun je worden geholpen door de schooldecaan. Op school is daarvoor informatie aanwezig. Maar hier kun je ook terecht!

Als havo-eindexamenkandidaat kun je kiezen voor een vervolgopleiding in het hoger beroepsonderwijs (hbo) op een hogeschool. Hbo-opleidingen zijn voornamelijk gericht, naast de overdracht van vaktheoretische kennis, op de ontwikkeling van vaardigheden in nauwe aansluiting op de beroepspraktijk. Hbo-opleidingen duren meestal vier jaar (240 studiepunten ofwel ECTS (European Credit Transfer System)-punten), waarvan één jaar propedeuse en drie jaar hoofdfase.

Er zijn varianten die korter duren, maar dit is bijna alleen het geval als je al een soortgelijke opleiding hebt afgerond. Na het behalen van je hbo-diploma mag je de volgende titels voeren:

  • bc. (baccalaureus)-graad bij een afgeronde studie aan een hogeschool met een niet-technische of natuurwetenschappelijke achtergrond.
    In de praktijk gebruiken afgestudeerden zelden deze titel.
  • ing. (ingenieur) graad bij een afgeronde studie aan een hogeschool met een technische of natuurwetenschappelijke achtergrond.
    Deze titel wordt in praktijk (ook na invoering van het BaMa-stelsel) wèl vaak gebruikt, en dan vooral in de wetenschappelijke wereld.

Bron: Bacheloropleidingen

 

Tekst 2

Een verhuizing naar een verzorgingshuis gaat vaak met veel gemengde gevoelens gepaard. Het is een periode van verandering, van loslaten en van onzekerheid voor de persoon in kwestie. Niet alle spulletjes, waaraan dikwijls herinneringen zijn verbonden, kunnen meeverhuizen. Dat wat meegaat, moet zo zorgvuldig mogelijk worden ingepakt en op de plaats van bestemming weer worden uitgepakt. Bij een verhuizing naar een verzorgingshuis is het belangrijk dat alles meteen een plekje krijgt, zodat er een huiselijk gevoel ontstaat en het gevoel van leegte snel verdwijnt.

Seniorenhulp Nederland heeft veel mensen geholpen die in dezelfde situatie zaten en helpt u bij alle facetten van een verhuizing naar een verzorgingshuis. Wij zorgen voor het verhuizen en richten de nieuwe kamer ook weer in.
De oude woonruimte laten wij leeg en schoon achter. Zo is de ruimte acceptabel voor de verhuurder of makelaar. Seniorenhulp Nederland zoekt voor de spulletjes, die bij een verhuizing naar een verzorgingshuis niet meegaan, een goede nieuwe plek bij mensen die dit nodig hebben. Wij dragen diverse stichtingen en goede doelen een warm hart toe.

Voor een complete verhuizing naar een verzorgingshuis belt u met Seniorenhulp Nederland op 010-8882215. Vraag onze brochure aan en vertrouw op onze expertise.

Bron: Seniorenhulp - Verhuizing naar verzorgingstehuis

 

Tekst 3

Onze Taal september 2014
Aanstaande vrijdag verschijnt het septembernummer van Onze Taal.
Klik hier voor de inhoudsopgave. Lees meer.

WEBLOGS
  • Ontsteek uw lichten.
    Ooit hadden auto's gaslantaarns als verli.... . Lees meer.
  • 50.000ste-volgerquiz.
    Op 11 juli mochten we onze 50.000ste volg... . Lees meer.
  • I am sooooo happy!
    'Emotionele besmetting' op Facebook. Lees meer.

Bron: Onze Taal

 

Tekst 4

Was je op de Cross net te laat? Geen ramp: de 2e druk van Tante Rikie's onmundig mooie verhalen boek is vanaf nu te bestellen. Bestellen doe je hier: klik!

Omdat wij pleiten voor een wekelijks uurtje Achterhoekse les op basisscholen in het oosten van het land, krijgen alle basisscholen in de Achterhoek een gratis exemplaar.

Achterhoeks 2.0
Een duik in de geschiedenis is niet ons doel. “Integendeel, het dialect is geen fossiel en wordt nog steeds gesproken. Wij pleiten voor een uurtje ‘Achterhoeks 2.0’ per week!”, aldus Gijs Jolink. “Het zou natuurlijk onmundig jammer zijn als het Achterhoeks zou verdwijnen.

Aangezien het een spreektaal is met weinig grammaticale regels, is het voor kinderen een geweldige manier om creatief en persoonlijk een verhaal te leren vertellen en nieuwe woorden te verzinnen, oftewel: sprekken.”
Het lesmateriaal is dan ook geen Achterhoekse versie van het Groene Boekje, maar een aanleiding voor scholen om in de klas iets met streektaal te doen buiten het lesprogramma om.

Voorbeelden zijn sprekken tijdens de weekopening, voorlezen in het dialect tijdens het overblijven tussen de middag en kinderen kunnen een spreekbeurt houden in het dialect. “De sociale en culturele aspecten van het Achterhoeks zijn ook erg belangrijk en leuk!

Vaders, moeders, opa’s en oma’s of buurtbewoners kunnen actief betrokken bij dit lesprogramma, door bijvoorbeeld langs te komen op de scholen om ook eens iets voor te lezen, of om een mooi verhaal in het dialect te vertellen”, aldus Jolink.

Bron: Zwarte Cross

 

Bekijk de voorbeeldantwoorden.

Voorbeeldantwoord: Aan de Slag 5

 

Afronding

Samenvattend

Hier vind je de Kennisbanken die horen bij deze opdracht.

Eindopdracht

Tijd voor de eindopdracht.
Je docent verdeelt de klas in groepjes van ongeveer vier leerlingen.
In je groepje ga je op internet op zoek naar:

  • Een tekst of video met als doel informeren.
  • Een tekst of video met als doel tot handelen aansporen.
  • Een tekst of video met als doel amuseren.
  • Een tekst of video met als doel overtuigen.

Zorg ervoor dat jullie verschillende soorten websites gebruiken.
Bijvoorbeeld een website van een roddelblad, een website van een populair wetenschappelijk blad en een nieuwssite.

Maak een schema en geef per tekst of video antwoord op de volgende vragen:
- Waar hebben jullie de tekst/video gevonden? Schrijf de link op.
- Wat is het doel van de tekst/video?
- Wat is de doelgroep van de tekst/video?
- Sluit de tekst/video wat betreft taalgebruik, onderwerp en lay-out aan bij de doelgroep? Geef voorbeelden.

Als jullie het schema hebben ingevuld, laten jullie het schema beoordelen door de docent.

Bij de beoordeling let jullie docent op:

  • Inhoud: geeft het schema antwoorden op de vragen?
  • Originaliteit: zijn de filmpjes/teksten leuk om te zien/te lezen?
  • Netheid: is het schema met zorg gemaakt?

Succes!

 

Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Waar let je op als je wilt uitzoeken in welke stijl een tekst geschreven is?

Hoe ging het?

  • Inhoud
    Wist je al veel over het gebruik van stijlmiddelen in een tekst? Schrijf op wat nieuw voor je was.
  • Eindopdracht
    Wat vond je van de eindopdracht? Heb je een leuk spreuk, tekst, gedicht of rap gevonden of verzonnen?
    Is daarin herkenbaar welk stijlmiddel je hebt gebruikt?

Tekstopbouw

Tekstopbouw

Wat kan ik straks?

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • de drie delen benoemen waarin een tekst wordt ingedeeld en omschrijven welke informatie deze delen bevatten.
  • vier verschillende tekststructuren omschrijven en herkennen.
  • alinea's en kernzinnen in een tekst herkennen.
  • omschrijven wat een tekstverband is en wat de functie is van verbindingswoorden.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
Stap Activiteit
Tekststructuur en tekstdelen Bestudeer de theorie over tekststructuren en tekstdelen en bekijk de video.
★ Aan de slag 1 Welke vaste vragen horen bij welke tekststructuren?
★ Aan de slag 2 Herken ik de tekstdelen en tekststructuur in een tekst?
De alinea Lees de informatie over alinea's en de kernzin.
Verbanden en verbindingswoorden Bestudeer de theorie over verbanden en verbindingswoorden.
★ Aan de slag 3 Kan ik in een tekst de verbanden aangeven?
★ Aan de slag 4 Weet ik welk verband bij een verbindingswoord hoort?
Afronding
Onderdeel Activiteit
Samenvattend Hier vind ik de Kennisbanken die horen bij deze opdracht.
Eindopdracht Ik schrijf kleine teksten met een tekstverband en gebruikt daarbij signaalwoorden.
Terugkijken Terugkijken op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staat 4 SLU.

Aan de slag

Tekststructuur en tekstdelen

Tekstindeling

Een zakelijke tekst (artikel, brief, beschouwing, betoog) heeft vaak een vaste indeling: inleiding, middenstuk en slot. Elk deel heeft een specifieke functie en kan uit meer dan één alinea bestaan.
Bestudeer de indeling in de Kennisbank.

Functies tekstdelen

Tekststructuur

Veel teksten zijn opgebouwd volgens een vaste structuur. Het is belangrijk dat je die herkent, omdat je daardoor de tekst beter begrijpt. Deze structuren geven antwoord op een aantal vragen. Als je je voorbereidt op het schrijven van een tekst, is je schrijfplan volledig als je antwoorden hebt op de onderliggende vragen.
Bestudeer dit onderwerp in de Kennisbank.

Tekststructuur


De theorie over tekstindeling en tekststructuren wordt samengevat in deze video.

 

★ Aan de slag 1

Tekstopbouw: vaste tekststructuren

Vaste tekststructuren geven antwoord op een aantal vaste vragen.
Bijvoorbeeld bij de voor- en nadelenstructuur:

Voor- en nadelenstructuur   Vaste vragen:
Inleiding vraag Welke zaak wordt behandeld?
Middenstuk voor- en nadelen Wat zijn de voordelen?
Wat zijn de nadelen?
Slot eindconclusie Wat is de eindconclusie?


Als je je voorbereidt op het schrijven van een tekst, is je schrijfplan volledig als je antwoorden hebt op de onderliggende vragen.
Kijk eerst nog eens goed naar de gevraagde tekststructuur.
Neem de tabellen over en vul in de kolom 'Vaste vragen' in welke vragen je kunt stellen.

Tekststructuur 1

Probleem - oplossingsstructuur   Vaste vragen:
Inleiding probleem  
Middenstuk oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen  
Slot de beste oplossing  


​Tekststructuur 2

Verklaringsstructuur   Vaste vragen:
Inleiding beschrijving verschijnsel  
Middenstuk redenen, oorzaken en gevolgen  
Slot beste verklaring, samenvatting  


​Tekststructuur 3

Vroeger/nu/toekomststructuur   Vaste vragen:
Inleiding introductie onderwerp  
Middenstuk situatie vroeger, situatie nu  
Slot toekomstverwachting  


​Tekststructuur 4

Vraag - antwoordstructuur   Vaste vragen:
Inleiding vraag  
Middenstuk antwoorden  
Slot samenvatting of conclusie  

 

Bekijk de antwoorden.

Antwoord: Aan de Slag 1

 

 

★ Aan de slag 2

Tekstopbouw: tekstindeling/tekststructuren

Lees de tekst en beantwoord daarna de vragen in de oefening.

Je eet een reep chocola of een lapje varkensvlees en ja hoor: de dag erna een puist op je voorhoofd. Acne mag vooral een puberprobleem zijn, ook later kan opeens een nare pukkel opduiken. Is dat te vermijden door bepaalde voeding te laten staan?

Een fabeltje, verkondigden dermatologen decennialang. Ze baseerden zich op een beroemde chocoladestudie uit 1969, waarvoor proefpersonen met acne een maand lang dagelijks een chocoladereep of een placeboreep aten en daarna van reep wisselden. Een effect op hun puistjes bleef uit. Hoewel dat Amerikaanse onderzoek alleen over chocola ging, was het resultaat aanleiding om elk verband tussen puistjes en het eetpatroon van tafel te vegen.

Maar de laatste jaren wordt duidelijk dat de chocolademythe toch een kern van waarheid bevat. Want waarom troffen wetenschappers geen acne aan bij het Kitavan-volk op Papoea-Nieuw-Guinea en ook niet onder jagers-verzamelaars in Paraguay? En hoe kan het dat de Canadese Inuits geen last hadden van puistjes, totdat ze westerse eetgewoonten overnamen? 'We horen te vaak van patiënten dat hun acne verergert als ze bepaalde voeding eten', zegt hoogleraar dermatologie Peter van de Kerkhof (Radboudumc). 'Het gaat om chocola, maar ook om aardbeien, melk en vet. We kunnen er niet meer omheen.'

Zuivelproducten
Wetenschappelijk onderzoek heeft twee boosdoeners achterhaald. Zuivel is de belangrijkste. Amerikaans onderzoek onder ruim 40 duizend vrouwen duidt erop dat melkproducten acne kunnen verergeren. De tweede: snelle koolhydraten, die de suikerspiegel in het bloed snel laten stijgen. Denk aan witbrood en chips. En chocola.

Vorig jaar legden Amerikaanse wetenschappers in een overzichtsartikel uit hoe voedingsmiddelen acne kunnen bevorderen: ze brengen via een ingewikkelde route teweeg dat er meer androgenen, mannelijke geslachtshormonen, actief worden. En androgenen (die ook vrouwen in hun bloed hebben) jagen de talgproductie op, legt Van de Kerkhof uit. Een puistje ontstaat als het afvoerkanaal van een talgklier verstopt raakt waarna de ophoping, door toedoen van een huidbacterie, gaat ontsteken.

Toch is het wetenschappelijk bewijs nog te mager om pubers met acne op dieet te zetten, zegt hij. Want de studies van de afgelopen jaren hadden tekortkomingen: de groepen waren bijvoorbeeld erg klein of de proefpersonen moesten zich hun eetpatroon van jaren geleden herinneren.

Per persoon anders
Vandaar het advies van Van de Kerkhof: zoek het zelf uit. De gevoeligheid voor voedingsmiddelen kan per persoon verschillen. Laat bepaalde etenswaren een tijdlang staan, zegt hij, en probeer te achterhalen of daardoor de acne vermindert.

De veertig jaar oude chocoladestudie is inmiddels in een vakblad afgeserveerd: slecht opgezet en bovendien gesponsord door de chocolade-industrie. De eerste zin van dit puistjes-verhaal blijkt wél onzin: wie vandaag chocola eet kan daar niet morgen een pukkel van hebben. Puistjes hebben een aanlooptijd van een week of zes.

Bron: Ellen de Visser

 

De alinea

Een tekst is opgebouwd uit alinea’s. De kernzin geeft de hoofdgedachte van de alinea weer.
Meestal is dat de eerste zin en soms de laatste. Een andere plaats is echter ook mogelijk.
Lees de voorbeeldtekst.

Neurofeedback is een behandelmethode waarbij afwijkende hersenactiviteit getraind wordt om klachten te verminderen.

Bij mensen met hersenletsel of klachten zoals stress, pijn, vermoeidheid of hyperactiviteit, is de hersenactiviteit ontregeld. De hersenen werken bijvoorbeeld te traag, waardoor alledaagse handelingen veel energie kosten. Hoe meer de hersenen ontregeld zijn, hoe ernstiger de klachten kunnen zijn. Met neurofeedback kun je leren de hersenactiviteit te beïnvloeden, zodat deze weer flexibel en stabiel wordt.

Neurofeedback bestaat uit het laten zien van de afwijkende hersenactiviteit aan de cliënt (feedback).
Als een hersengolf op een bepaald moment te veel aanwezig is, ziet u dat onmiddellijk als negatieve feedback op een beeldscherm. Zodra de hersengolf weer normale waardes heeft, krijgt u positieve feedback. Hierdoor wordt een leerproces gestart waarbij de hersenen zelf leren om beter geactiveerd te zijn. De hersenen leren de toestanden van betere activiteit vast te houden. Hoe vaker neurofeedback wordt uitgevoerd, hoe beter de veranderingen in de hersenen worden vastgelegd.
Het effect van neurofeedback is echter niet alleen zichtbaar als veranderde hersenactiviteit, maar ook als betere prestaties van de hersenen en vermindering van klachten.

Bron: BMC Kampen


In de eerste twee alinea’s van de voorbeeldtekst zijn de eerste zinnen (de eerste alinea bestaat maar uit één zin) de kernzinnen. Zij bevatten de belangrijkste mededeling.
In de derde alinea bevat de laatste zin de belangrijkste mededeling. Hij vat samen waarom neurofeedback nuttig is.

Verbanden en verbindingswoorden

Verbanden en verbindingswoorden

In elke tekst zit verband. Als dat niet zo is, is de tekst slechter te begrijpen voor een ander.
Verbanden binnen zinnen, tussen zinnen, tussen alinea’s en grotere tekstgedeelten worden aangegeven met verbindingswoorden.

Hieronder volgen een paar voorbeelden.

Voorbeeld 1

Hij is leuker dan zijn broer.
> verband binnen een zin: dan = vergelijking

 

Voorbeeld 2

Drinkwaterbedrijf Vitens meldde dat er een storing was bij het station dat water in de omgeving van Zaltbommel levert.
Als gevolg daarvan konden inwoners van onder andere Zaltbommel, Kerkdriel en Velddriel tijdelijk beter geen kraanwater drinken.
> verband tussen zinnen: Als gevolg daarvan = oorzaak - gevolg

 

Voorbeeld 3

Het bezit van wietplanten
Sinds 2013 geldt dat wie vijf wietplanten of minder heeft, nooit vervolgd wordt.
Vijf wietplanten zelf kweken neemt de wind uit de zeilen van het zwarte, illegale kweekcircuit.
Je mag die wietplanten alleen hebben als je geen lamp gebruikt en de wiet geen stankoverlast veroorzaakt.
Wietplanten kunnen namelijk sterk ruiken. Deze geur wordt door sommige mensen als overlast ervaren.
> verband binnen een zin: en = opsomming
> verband tussen zinnen: namelijk = reden en
> verband tussen alinea's: alleen ... als = voorwaarde


In de Kennisbank staat een schema met de belangrijkste verbanden met voorbeelden van verbindingswoorden.

Verbanden en verbindingswoorden

In de volgende video wordt de theorie over de alinea en verbanden en verbindingswoorden nog eens samengevat.

★ Aan de slag 3

Tekstopbouw: verbanden

Lees de tekst hieronder. Let op de vetgedrukte woorden in de tekst. Welk verband geven ze aan?

Wild dier slaapt graag naast poep

Poep is fijn – volgens wilde dieren dan. Die zoeken gebruikte nesten op, zodat ze veilig en met voldoende voedselvoorziening kunnen overleven.

Huisdieren worden vaak verwend: een warme slaapplek, op gezette tijden nieuwe brokjes en (bijna) nooit de kans dat je ten prooi valt aan een hongerig beest. Bij zo’n luxueus bestaan hoort ook kieskeurig gedrag; een huisdier wil bijvoorbeeld niet overal slapen waar dat kan. In tegenstelling tot hun wilde soortgenoten, blijkt uit nieuw onderzoek. Die kiezen vaak juist een wat viezere slaapplaats uit.

Onderzoekers van de Universiteit van Edinburgh kwamen daarachter door experimenten te doen met wilde muizen. Daaruit bleek dat de muizen liever slapen naast uitwerpselen van andere muizen dan in een schone omgeving.

Dat de wilde muizen poep van anderen fijner vinden dan een hygiënische omgeving, ligt volgens de wetenschappers onder andere aan de veiligheid. Als een andere muis op een bepaalde plek eerder de nacht heeft doorgebracht, dan is het aannemelijk dat die slaapplaats veilig is. Een andere reden is de hoeveelheid voedsel die beschikbaar is bij een gebruikt nest. Er zit ook een keerzijde aan het slapen bij uitwerpselen van je soortgenoten: je kunt als muis dan geïnfecteerd raken met parasitaire ziektes. Veelal nemen de wilde muizen dat risico voor lief, terwijl een huismuis er niet over peinst om tussen de poep van een ander te dutten.

Deze waarnemingen zijn erg nuttig voor verder onderzoek naar ziekteverspreiding onder wilde dieren. Omdat huisdieren zich anders gedragen, zal de verspreiding van ziektes daar ook anders verlopen.

Bronnen: Kijk Magazine - Wild dier slaat graag naast poep


Maak de oefening.

★ Aan de slag 4

Tekstopbouw: verbindingswoorden

Maak de oefening over verbindingswoorden.

Afronding

Samenvattend

Hier vind je de Kennisbanken die horen bij deze opdracht.

Eindopdracht

Alinea's schrijven

Als eindopdracht ga je twee alinea's schrijven met een tekstverband.
De twee alinea's moeten op elkaar aansluiten door middel van een tekstverband.
Gebruik signaalwoorden. Het tekstverband en het onderwerp worden gegeven in de opdracht. Je mag zelf de inhoud van de alinea's bepalen.

Voorbeeld:

Onderwerp: verjaardag
Tekstverband: tegenstelling

Ik ben uitgenodigd voor de verjaardag van Yoachim. Het feestje is morgen al!
Ik twijfel alleen heel erg of ik wel naar zijn verjaardag moet gaan.
Het lijkt me aan de ene kant heel erg leuk om daar naar toe te gaan.
Ik bedoel, hij is aardig en hij heeft leuke vrienden.

Anderzijds, weet ik niet zeker of ik wel moet gaan.
Ik mag van mijn moeder namelijk niet bij Yoachim thuiskomen.
Het schijnt dat zijn vader niet zo’n lieverdje is. Gelukkig heb ik daar nog nooit iets van gemerkt.
Maar waar moet ik voor kiezen: Yoachim afbellen of liegen tegen mijn ouders.

 

  • Per thema schrijf je een verhaaltje van twee alinea's.
  • Elke alinea moet minstens 50 woorden bevatten.
  • De onderwerpen en tekstverbanden die je moet gebruiken, staan hier aangegeven:
     
Thema    Onderwerp    Verband
1    Kerstmis    Opsommend verband
2    Suikerfeest    Vergelijkend verband
3    Carnaval    Samenvattend verband

Klaar?

Wissel je teksten met die van een klasgenoot.
Kijk of hij of zij de tekstverbanden duidelijk heeft laten terugkomen in de tekst. Geef elkaar feedback.

Beoordeling

Jullie docent zal de verhaaltjes beoordelen. Er wordt gelet op de volgende punten:

  • Bevat elk verhaaltje twee alinea's?
  • Is in elk verhaaltje duidelijk het tekstverband te herkennen tussen de alinea's?
  • Ben je creatief en origineel geweest in het maken van drie verhaaltjes?
  • Bevatten de verhaaltjes geen taalfouten?

Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Kun je uitleggen waarom het belangrijk is de structuur in een tekst te herkennen?

Hoe ging het?

  • Inhoud
    Kun je omschrijven wat je aanpak is als je een tekst globaal, intensief, oriënterend of zoekend leest?
  • Eindopdracht
    Wat vond je van de eindopdracht? Heb je een leuke tekst geschreven waarin het tekstverband met signaalwoorden duidelijk werd?

Afsluiting

Samenvattend

Hier een overzicht van de Kennisbanken die in deze module besproken zijn.

Leesstrategieën

Tekstdoel en tekstsoort

Publieksgerichte teksten

Functies van tekstdelen

Tekststructuur

Eindopdracht A

Lees de tekst en beantwoord daarna de vragen.

Gokken bij de Staatsloterij

Sir William Petty

Beste loterij-verliezer,

Deze week was u ineens toch een beetje een winnaar toen de rechtbank besloot dat de Staatsloterij haar deelnemers tot 2008 misleidde. Met een beetje geluk krijgt u zelfs uw geld terug. Het was natuurlijk ook enorm oneerlijk wat die loterij deed. Ze verkochten drie miljoen loten, maar trokken de prijzen uit een verzameling van eenentwintig miljoen loten.
Als u dát had geweten, dan had u natuurlijk nooit een lot gekocht!
Hoewel, iets zegt me dat u waarschijnlijk niet zo goed bent in kansen uitrekenen. Laten we eens kijken naar de twintig prijzen van 100.000 euro die de Staatsloterij maandelijks beloofde. Als ze die prijzen keurig uit de verkochte loten trokken, dan was uw kans om te winnen één op honderdvijftigduizend. Als u maandelijks meespeelt, dan moet u daarmee naar verwachting een slordige twaalfduizend jaar wachten op zo’n prijs. En dan was dit nog in het gunstige geval waarbij de Staatsloterij u níet misleidde. U mag natuurlijk hopen dat u net geluk heeft binnen de schamele tachtig jaar dat u leeft, maar als ik u was zou ik er niet op rekenen. Ter vergelijking: als u twintig jaar lang vijftien euro op een spaarrekening stort (in plaats van een lot te kopen), dan heeft u bij een gemiddelde rente van drie procent aan het einde bijna vijfduizend euro. Een loterij zou in dit geval zeggen dat ze 136 procent van uw inzet uitkeren.
De Staatsloterij keert daarentegen iets meer dan zestig procent van de inleg uit. De rest van het geld verdwijnt in de staatskas. Iemand grapte ooit dat loterijen een belasting zijn voor mensen die slecht zijn in wiskunde.
Dat lijkt in dit geval extra toepasselijk, want de Staatsloterij spekt de staatskas dubbel. Van de uitgekeerde inleg betaalt de loterij namelijk ook nog kansspelbelasting. Kortom, door mee te doen aan de Staatsloterij betaalt u mooi mee aan de studie van mensen die straks begrijpen waarom het beter is om niet mee te doen aan loterijen. Dankzij noest speurwerk van Twitter weet ik nu dat de grap over loterij als belasting al in 1662 gemaakt werd door Sir William Petty. Hij schreef:

A Lottery therefore is properly a Tax upon unfortunate self-conceited fools; men that have good opinion of their own luckiness, or that have believed some Fortuneteller or Astrologer, who had promised them great success about the time and place of the Lottery, lying Southwest perhaps from the place where the destiny was read.


Let ook eens op de winkans waarover de Staatsloterij graag roept dat het de grootste van Nederland is.
Die kans klinkt best indrukwekkend: bij elke trekking valt op maar liefst 53,8% van de verkochte loten een prijs.
Je wint dus meer de helft van de keren dat je meespeelt! Er zit alleen een klein addertje onder het gras: veel van die prijzen zijn kleiner dan de kosten van een lot. De kans dat je een prijs wint die hoger is dan je eigen inleg is 18,5 procent. Eerlijk is eerlijk: bij andere loterijen is het inderdaad nóg beroerder. Het valt me op dat het proces tegen de Staatsloterij zelf ook wel iets van een loterij heeft. Op de website waar gedupeerden zoals u zich kunnen aanmelden staat: “Deelname aan het proces tegen de Staatsloterij kost u éénmalig € 35 inschrijfgeld voor één meegespeeld lot, plus € 10 voor elk volgend lot, ongeacht de periode.” Jammer dat er niet bijstaat wat de winkans hier is. Al durft u waarschijnlijk wel een gokje te wagen.
Succes!

Ionica

Bron: Volkskrant

 

Eindopdracht B

Lees de tekst en beantwoord daarna de vragen.

Niet veel anders dan het versturen van een mail  

1. Een klassiek dilemma uit de deugdethiek, opgelepeld, omdat het Maand van de Filosofie is, thema ‘Mens en techniek’.

2. Vijf mensen liggen op het spoor, er komt een trein aan. De machinist kan echter nog schakelen naar een ander spoor, waar maar één iemand ligt.

De meeste mensen zullen het erover eens zijn dat de tweede optie (één dode) de beste uitkomst biedt. Je kunt een computer prima programmeren om die berekening te maken, zo schreef de Britse digidenker Tom Chatfield onlangs in een essay over de mogelijkheden van ‘geautomatiseerde ethiek’.

3. De mankementen komen ook aan bod. Want stel je voor dat er maar één spoor is. Weer liggen daar vijf mensen. Jijzelf staat op een brug en ziet de dreigende trein komen. Naast je staat een dikke man met het juiste gewicht om de trein tegen te houden en vijf doden te voorkomen. Duw je hem?

4. Hoewel de uitkomst hetzelfde zou zijn (één dode), is het moeilijk om deze vraag net zo rationeel te beantwoorden. De dikke man die je moet duwen, laat voelen dat een morele overweging meer is dan een berekening of druk op de knop. Helaas is de dikkerd wel een heel fysiek voorbeeld in een wereld die zich voor een groot deel virtueel afspeelt.

5. Morele dilemma’s draaien niet langer om het eigenhandig duwen van dikke mannen, maar om dataopslag en het gebruik van drones, te besturen van veraf. Wie een pistool afvuurt, heeft tenminste nog met de terugslag te maken, of met de kruitgeur die vrijkomt. Niet alleen het slachtoffer, ook de dader voelt zijn geweld. Vanachter een scherm worden gruwelen in gang gezet met een druk op ‘Enter’; fysiek gezien niet meer dan het sturen van een mail.

6. Elke uithoek van de wereld is bereikbaar, maar onze handen houden hetzelfde formaat. Het betekent dat we gemakkelijk vergeten dat abstracte beslissingen reële gevolgen hebben.

7. De Iraakse kunstenaar Wafaa Bilal verloor zijn broer aan Amerikaans vuur. Hij stond voor de deur van zijn huis, maar van bovenaf bezien waren er geen huizen en mensen, alleen coördinaten. In 2007 sloot Wafaa zich dertig dagen op in een kamer met een paintballgeweer en een webcam. Kijkers konden vanachter hun computer schieten. De verf was geel, maar Wafaa kleurde bont en blauw – 65.000 keer werd hij beschoten.

8. Toch is de gedachte dat gladde swipe-schermen ons doen afglijden en dat de virtualisering moreel besef laat verdwijnen te cynisch en conservatief.

9. Wafaa ontmoette bijvoorbeeld een virtuele vetzak: via een forum werd een ‘Virtual Human Shield’ opgericht. Ze klikten massaal, de hele dag, iedere seconde, op het pijltje naar links, en lieten Wafaa’s geweer afwijken.

10. Wat kwaad kan doen, moet ook de kracht bezitten iets goeds te dienen.

Bron: NRC - Simone - Niet veel anders dan het versturen van een mail  

Terugkijken

Inleiding

  • In de inleiding staat dat er vier zaken aan de orde komen (leesstrategieën, schrijfdoelen en tekstsoorten, publieksgerichtheid en tekstopbouw). De module Lezen bestaat uit drie opdrachten. Welke zaken worden in welke opdracht behandeld?

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen per opdracht nog eens door.
    Ga na of je de leerdoelen hebt behaald.

Hoe ging het?

  • Tijd
    Bij 'Wat ga ik doen?' stond een studiebelasting van 13 à 14 SLU. Klopte dat een beetje?
  • Inhoud
    Veel zaken die in deze module behandeld worden, zijn in de onderbouw ook al behandeld.
    Wist je het meeste nog? Schrijf twee dingen op die je niet meer wist.
  • Eindopdracht
    Heb je eindopdracht A of eindopdracht B gedaan?
    Op basis waarvan heb je de keuze voor eindopdracht A of eindopdracht B gemaakt?
    Ging het beantwoorden van de vragen goed?
    Schrijf op wat je makkelijk/moeilijk vond.
  • Examenopdrachten
    Heb je de examenvraag gemaakt? Ging het goed?

  • Het arrangement Module Lezen h45 is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    VO-content
    Laatst gewijzigd
    02-12-2025 07:56:14
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie.

    De module Lezen HV is ontwikkeld door Fred Marsman (CambiumNed) en medewerkers van StudioVO.

    Fair Use
    In de Stercollecties van StudioVO wordt gebruik gemaakt van beeld- en filmmateriaal dat beschikbaar is op internet. Bij het gebruik zijn we uitgegaan van fair use.
    Meer informatie: Fair use .

    Mocht u vragen/opmerkingen hebben, neem dan contact op via de
    helpdesk VO-content .

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Deze module valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor Nederlands voor hv45. Deze module bestaat uit drie opdrachten. Allereerst ga je aan de slag met de opdracht 'Leesstrategieën'. Daarna zal je werken aan de opdracht 'Tekstsoort en publiek'. Uiteindelijk zal je de opdrachten afsluiten met de opdracht 'Tekstopbouw'.
    Leerniveau
    HAVO 4; HAVO 5;
    Leerinhoud en doelen
    Lezen van zakelijke teksten (Nederlands); Nederlands; Lezen van fictionele teksten en literaire teksten (Nederlands); Leesvaardigheid;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    13 uur 30 minuten
    Trefwoorden
    arrangeerbaar, hv45, leesstrategieën, module lezen h45, nederlands, stercollectie, tekstopbouw, tekstsoort en publiek

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    VO-content Nederlands. (2020).

    Leesstrategieën - h45

    https://maken.wikiwijs.nl/163678/Leesstrategie_n___h45

    VO-content Nederlands. (2020).

    Tekstopbouw - h45

    https://maken.wikiwijs.nl/163680/Tekstopbouw___h45

    VO-content Nederlands. (2020).

    Tekstsoort en publiek - h45

    https://maken.wikiwijs.nl/163679/Tekstsoort_en_publiek___h45

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    Oefeningen en toetsen

    Gokken bij de Staatsloterij

    Niet veel anders dan het versturen van een mail

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    QTI

    Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

    Versie 2.1 (NL)

    Versie 3.0 bèta

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van