Onderwijsspecialisten Onderwijs & ICT

Onderwijsspecialisten Onderwijs & ICT

Inleiding

Binnen Leren & ontwikkelen ondersteunen we onderwijsprofessionals bij het versterken van hun digitale competenties. Het aanbod is afgestemd op de praktijk en evidenced based. Daarnaast is het flexibel en biedt ruimte voor persoonlijke en teamgerichte ontwikkeling.

Aan de linkerkant vind je de thema's die terugkomen in onze professionaliseringsposter. Vind hier achtergrondinformatie. Je kunt op deze thema's een aanbod op maat aanvragen voor je school of de workshops en webinars zien waarvoor je via Mijn Digitale Werkplek in kunt schrijven. Een overzicht van het aanbod vind je op deze pagina op MijnDigitaleWerkplek. Of zoek op MDW bij groepen naar 'Workshops ict' en kies de pagina 'Workshops Onderwijs & ict 2025-2026.'

Professionaliseren in leren en lesgeven met ICT en digitale didactiek

Digitale geletterdheid voor docenten

Professionaliseren op het gebied van digitale geletterdheid voor docenten

 

Om leerlingen onderwijs te kunnen geven op het gebied van digitale geletterdheid is het van belang dat docenten de juiste competenties hebben. De mogelijkheden die ICT biedt, groeien in een ongekend tempo. Voor het onderwijs is het een uitdaging om de kansen die ICT biedt te benutten. ICT kan een krachtig middel zijn om onderwijskwaliteit te verhogen en leerlingsucces te vergroten. Leerlingen kunnen in hun eigen tempo met de stof aan de slag met adaptieve software en met gamification wordt het aanbod aantrekkelijker gemaakt voor de leerling.

De competenties om hier binnen jouw school en klas mee aan de slag te gaan zijn geprobeerd te vangen in een raamwerk. De 4 componenten zijn:

- Onderwijs ontwerpen, uitvoeren en evalueren

- Digitale geletterdheid van de docent

- Professioneel handelen als docent

- Studenten toerusten voor de digitale samenleving

De componenten zijn onderling verbonden en niet los van elkaar te zien: je hebt eigen digitale geletterdheid nodig om onderwijs te kunnen ontwerpen, uitvoeren en daarmee studenten uit te rusten met voldoende kennis en kwaliteiten voor de maatschappij. Hieronder zie je per dimensie waar je aan kunt denken.

Raamwerk docentcompetenties

 

Lees hier meer over het raamwerk docentcompetenties en ontdek welke competenties nodig zijn om goed onderwijs te verzorgen met ICT: Raamwerk-docentcompetities-definitief.pdf

Digitale geletterdheid voor leerlingen

Inleiding

De samenleving verandert doorlopend en de impact van technologische ontwikkelingen is niet meer weg te denken uit onze tijd. Digitale technologie en media zijn overal aanwezig: de bekende devices zoals computers, tablets en mobiele telefoons, maar ook onze auto’s en huishoudelijke apparaten veranderen in technologische hoogstandjes met eigen applicaties en zelflerend vermogen. Om je staande te houden in deze nieuwe wereld worden er andere vaardigheden en kwaliteiten gevraagd. Er wordt verwacht dat burgers digitaal geletterd zijn. Maar wat is digitaal geletterd zijn nou eigenlijk?

 

Wat is Digitale Geletterdheid?

 

Digitale geletterdheid betekent kennis hebben van digitale technologie en digitale media en beschikken over vaardigheden om deze te gebruiken. Het heeft ook betrekking op de wisselwerking tussen digitale technologie, digitale media, de mens en de samenleving. En het gaat ook over het vermogen om je als individu aan te passen aan de digitale wereld en controle hierover te hebben.

Leerlingen hebben soms een digitale identiteit waar volwassenen weinig weet van hebben. Zo hebben zij online soms niet de barrières waar ze in het dagelijks leven mee te dealen hebben. Zeker voor onze doelgroep is de online wereld een mooi, maar soms ook gevaarlijk, toevluchtsoord. Een mooi voorbeeld hiervan is de documentaire "The Remarkable Life of Ibelin" op Netflix. De ouders van een jongen met een progressieve spierziekte ontdekten na zijn dood dat hij een rijk online leven had in World of Warcraft, met zijn karakter Ibelin en zijn gemeenschap Starlight. De documentaire combineert animaties van Mats' online-avonturen met zijn echte leven, en laat zien hoe de game voor hem een bron van verbinding en uitdrukking was, ondanks zijn lichamelijke beperkingen.

Onze leerlingen weten niet beter, zij groeien op in een digitale wereld. De samenhang met burgerschap is dan ook groot. Van het opzoeken van informatie, tot aan het regelen van online bankzaken of het onderhouden van contacten via social media. Zowel school als thuis heeft een belangrijke rol om kinderen hier goed mee om te laten gaan. Niet alleen leren hoe devices werken, maar ook wat phishing is en hoe de algoritmes van social media werken. Zowel het kunnen gebruik van digitale apparaten als kennis van de risico’s van deze digitale wereld zijn van belang om goed te kunnen functioneren.

Leerlingen leren dus niet alleen hoe ze informatie moeten kunnen vinden, beoordelen en verwerken. Ook leren ze over online gedrag, en hoe ze social media bewust, kritisch en actief kunnen inzetten. Zo worden leerlingen digitaal geletterd.

Digitale geletterdheid is daarom, naast rekenen-wiskunde, taal en burgerschap, onderdeel van de basisvaardigheden. Dit zijn de vaardigheden die een leerling nodig heeft om andere vakken te kunnen volgen en om uiteindelijk goed te kunnen functioneren in de samenleving. De overheid zet daarom extra in om deze vaardigheden aan te pakken, te monitoren en te verbeteren op de scholen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door subsidies, vernieuwing van de kerndoelen en examenprogramma’s en extra onderzoek.

Functionele kerndoelen

In mei 2025 zijn door SLO de Functionele kerndoelen digitale geletterdheid (concept) opgeleverd. Deze conceptversie zit nu in de fase van beproeven. Op basis van de opgehaalde feedback worden de functionele kerndoelen waar nodig bijgesteld. Voor het Gespecialiseerd Onderwijs wordt er gewerkt aan een eigen versie, maar de huidige status is gelijk. Na de fase van beproeving wordt de laatste formele stap het vaststellen in wet- en regelgeving. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) besluit wanneer de functionele kerndoelen worden ingevoerd en alle scholen eraan gehouden zijn.

Digitale Geletterdheid is ook voor het eerst opgenomen in De Staat van het Onderwijs 2025. Uit onderzoek blijkt dat Nederlandse leerlingen (VO leerjaar 2) zorgelijk scoren op digitale geletterdheid. Ook onderschrijven veel schoolleiders en leerkrachten het belang van aandacht voor digitale geletterdheid, maar komt dit nog weinig terug in schoolbeleid of concrete activiteiten. Stappen die nodig zijn om het structureel implementeren van digitale geletterdheid en actief bij te dragen aan het niveau van de leerlingen.

Ook commerciële bedrijven bieden methodes aan, hulp bij het implementeren van het aanbod of het geven van de medialessen. Een overzicht van de aanbieders en soorten leermaterialen is ook te vinden op de website van het SLO: leermaterialen - SLO.

Weefgetouw

Op alle scholen van de Onderwijsspecialisten gebeurt al veel op het gebied van digitale geletterdheid zonder dat het als zodanig wordt vastgelegd. Denk bijvoorbeeld aan het werken met de software van de rekenmethode of het inloggen op een Chromebook in de klas. Om de doelen van digitale geletterdheid te bereiken is het belangrijk om in kaart te brengen waar al aan gewerkt wordt met het huidige aanbod.

Hiervoor wordt het door de HAN ontwikkelde weefgetouw ingezet als tool om zicht te krijgen op de verdeling van de beheersingsdoelen over de bestaande vakken en leerjaren.

Verschillende doelen van digitale geletterdheid zullen geïntegreerd aan bod komen in verschillende vakken en leerjaren. Het weefgetouw helpt om dit als school in beeld te krijgen en de doelen te verdelen over de leerjaren en vakgebieden. Dit helpt een school ook in de volgende stap waarin ze na moeten denken over de noodzaak en mogelijkheden voor adaptief onderwijs en differentiatie ten aanzien van digitale geletterdheid.

Minecraft for Education

Minecraft for Education

Met ons Office-pakket hebben we voor alle medewerkers en leerlingen een account voor Minecraft for Education.

Inloggen kan met je eigen schoolmail en wachtwoord.

Gebruik bij de inzet bijvoorbeeld één van de 40 opdrachtkaartjes van juf Femke: Minecraft in mijn klas - Juffrouw Femke

Meer informatie hoe je Minecraft inricht op jouw school en hoe kun je vervolgens zelf een wereld host? Inclusief tips hoe je de leerlingen via deze online wereld in de gaten houdt? Dan is deze workshop wellicht iets voor jou:

 

Minecraft inzetten in jouw klas

Met ons Office-pakket hebben we ook voor alle medewerkers en leerlingen een account voor Minecraft for Education. Hoe kun je zelf een wereld hosten en houd je de leerlingen via deze online wereld in de gaten? Ontdek het met deze workshop.

Leraren en onderwijsondersteuners

2 februari

15.15u - 16.30u

Locatie volgt

Contactpersoon: Geertjan Kuiper 

Het iXperium

Het iXperium is het de netwerk van de HAN voor al je vragen rondom de inzet van ict in de klas en op school. Als De Onderwijsspecialisten zijn wij als partner bij dit netwerk betrokken. Vragen over virtual reality, open leermaterialen, programmeren met jonge kinderen, artificial intelligence of lesgeven met ICT? Bij het iXperium ben je aan het juiste adres. Het lab biedt inspiratie en experimenteerruimte.

Bezoek het iXperium

Bezoek aan het iXperium

Vaak is er geen tijd om je eens te verdiepen in nieuwe technologie. Daarom kom je naar het iXperium met jouw klas en samen ontdekken jullie hoe het werkt en wat de meerwaarde hiervan in de klas kan zijn. Je kan kiezen uit de aangeboden programma’s op de iXperium website, maar met veel plezier stellen we een programma op maat vast!

Leraren, onderwijsondersteuners en hun klas.

Op afspraak, die maak je via jouw iCoördinator.

Passend bij de groep, variërend van een ochtend of een middag van twee uur of een dagprogramma van vier uur.

iXperium Arnhem, Ruitenberglaan 27 of jouw school

Contactpersoon Sander Boekholt

 

iXperium op school

iXperium op school!

Soms lukt het niet om met de klas naar het iXperium te komen. Of het past beter dat het iXperium naar jullie toe komt! We kunnen bijvoorbeeld een programma op maat ontwerpen passend bij het themavan de klas of de school. Jij organiseert en geeft leiding en wij helpen je met advies, devices en ondersteuning daarbij.  

Leraren, onderwijsondersteuners en hun klas.

Op afspraak, die maak je via jouw iCoördinator.

Passend bij de groep, variërend van een ochtend of een middag van twee uur of een dagprogramma van vier uur.

Op jouw school

Contactpersoon: Sander Boekholt 

Zelf materiaal lenen

Materialen van het iXperium lenen voor op school

Heb je zelf een programma ontworpen en heb je geen hulp nodig, dan maak je gebruik van onze uitleenservice. We lenen materialen uit, zodat je deze kunt uittesten in jouw groep. Wil je zelf meer weten over de materialen, bekijk het uitleenaanbod hier.

Leraren en onderwijsondersteuners

Op afspraak, die maak je via jouw iCoördinator. Wel zelf afhalen en retourneren

Materialen kunnen maximaal twee weken geleend worden.  

Studiecentrum pabo naast het iXperium Arnhem, Ruitenberglaan 27

Contactpersoon: Sander Boekholt 

Lego- of dronechallenge

Vraagteken met effen opvulling

Lego- of dronechallenges

We komen graag bij jou in de klas langs met één van onze challenges. De challenge vindt plaats tussen een aantal groepen op jouw school of tussen twee of meer scholen. Je krijgt materialen vanuit het iXperium en een duidelijke instructie in de klas. Daarna weet je precies hoe de grondplaat gemaakt moet worden en de Lego geprogrammeerd wordt of hoe de drone bestuurd moet worden. Na twee of drie weken vindt de finale plaats.

Leraren, onderwijsondersteuners en hun klas

Op afspraak, die maak je via jouw iCoördinator. Aanmelden kan met een aantal klassen of twee scholen

Materialen worden geleverd door het iXperium. 

Eigen school en eventueel finale in het iXperium Arnhem, Ruitenberglaan 27

Contactpersoon: Sander Boekholt 

Visie op leren en lesgeven met ICT

Leiding geven aan digitale onderwijstransformatie

Leiderschap in het onderwijs staat voor een onontkoombare uitdaging: de digitale onderwijstransformatie. Dit is geen kwestie van hardware of software; het is een strategische verschuiving die vraagt om transformationeel leiderschap dat verder reikt dan alleen de technologie.

Uit onderzoek blijkt dat het succes van deze transitie valt of staat bij de competenties van de leidinggevenden.

Onderwijsinstellingen staan voor grote uitdagingen. Digitale geletterdheid moet stevig verankerd zijn in leven, leren en werken (of vervolgonderwijs). Gezien het streven naar inclusief onderwijs in 2035 groeit de noodzaak voor flexibel onderwijs, onderwijs op maat en digitale inclusie. Sommige uitdagingen ontstaan door technologie, maar diezelfde technologie kan ook de sleutel tot oplossingen zijn.

Digitale transformatie wordt niet gedreven door technologie, maar door strategie. Leiderschap en leidinggevenden spelen daarin een belangrijke rol. Uit diverse onderzoeken blijkt dat transformationeel leiderschap, (digitale) competenties van leidinggevenden en gedeeld leiderschap nodig zijn om deze digitale transformatie mede mogelijk te maken. De kernvraag is: welke competenties hebben leidinggevenden nodig om digitale onderwijstransformatie succesvol vorm te geven in het onderwijs.

Om deze vraag te beantwoorden, heeft iXperium een competentieraamwerk ontwikkeld voor leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs. Het raamwerk omvat vijf hoofddimensies, elk met bijbehorende subdimensies en competenties:

  1. richting geven aan digitale onderwijstransformatie;
  2. bevorderen van een innovatieve, lerende cultuur;
  3. herinrichten van de organisatie voor digitale transformatie;
  4. zelf digitaal geletterd zijn;
  5. professioneel handelen.

Daarbij beschrijven de bovenste drie dimensies het leiderschap dat nodig is en de onderste twee dimensies gaan over persoonlijke competenties van leidinggevenden.

Meer lezen?

Ga naar Raamwerk leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs, een publicatie van iXperium

Deze training is voor schoolleiders die technologie duurzaam willen verankeren in het onderwijs. Je werkt aan je eigen competenties én ontwikkelt een meerjarenplan digitale geletterdheid voor jouw school op dit gebied. Begeleiding via de iCoördinator en het iXperium.

Doelgroep: Schoolleiders, IB’ers, teamleiders, kartrekkers in de school
Vorm: op maat en op aanvraag, mogelijk school overstijgend.
Contactpersoon: Itske Tersteeg

Raamwerk leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie
Raamwerk leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie

Transformationeel leiderschap is van belang voor het stimuleren van een lerende cultuur. Transformationale leiders stimuleren anderen om creatief en innovatief te zijn en tot nieuwe oplossingen te komen. Ze spelen een belangrijke rol bij de digitale transformatie die in het onderwijs gaande is.

Instellingen in het beroepsonderwijs staan voor grote uitdagingen. Zo is verbetering nodig van de samenwerking met en de aansluiting op de arbeidsmarkt, groeit de noodzaak voor flexibele opleidingstrajecten die passen bij de diverse fasen in een leer- en levensloopbaan en is het van belang maatwerk te bieden aan leerlingen en kansengelijkheid te bevorderen. In veel gevallen is technologie (mede) aanleiding van deze uitdagingen en tegelijkertijd kan technologie oplossingen bieden.

Digitale transformatie wordt niet gedreven door technologie, maar door strategie. Leiderschap en leidinggevenden spelen daarin een belangrijke rol. Uit diverse onderzoeken blijkt dat transformationeel leiderschap, (digitale) competenties van leidinggevenden en gedeeld leiderschap nodig zijn om deze digitale transformatie mede mogelijk te maken. Dit roept de vraag op welke competenties het vraagt om leiding te geven aan digitale onderwijstransformatie in het complexe ecosysteem van het beroepsonderwijs.

Om deze vraag te beantwoorden, heeft iXperium een competentieraamwerk ontwikkeld voor leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs. Dit raamwerk bestaat uit vijf hoofddimensies met daaronder subdimensies en competenties:

  1. richting geven aan digitale onderwijstransformatie;
  2. bevorderen van een innovatieve, lerende cultuur;
  3. herinrichten van de organisatie voor digitale transformatie;
  4. zelf digitaal geletterd zijn;
  5. professioneel handelen.

Daarbij beschrijven de eerste drie dimensies het leiderschap dat nodig is en de laatste twee dimensies gaan over persoonlijke competenties van leidinggevenden.

Dit raamwerk biedt handvatten voor beroepsonderwijsinstellingen om na te gaan of het benodigde leiderschap voor digitale transformatie voldoende aanwezig en belegd is. Daarnaast kan het raamwerk als onderbouwing dienen voor een instrument waarmee individuele leidinggevenden na kunnen gaan waar zij staan en welke competenties zij verder kunnen ontwikkelen. iXperium beschikt over verschillende werkvormen, instrumenten en professionaliseringsactiviteiten die bij (onderdelen van) dit raamwerk kunnen helpen om de competenties voor leidinggeven aan digitale transformatie in de praktijk te brengen. Denk bijvoorbeeld aan:

  • een werkvorm voor visievorming op het gebied van onderwijs met ict en digitale geletterdheid
  • een werkvorm voor het in kaart brengen van (interacties tussen) actoren en factoren die een rol spelen bij het realiseren van ambities op het gebied van digitale onderwijstransformatie
  • een werkvorm voor het vormen van gezamenlijke beelden en het stellen van prioriteiten in competenties van docenten op het gebied van onderwijs met ict
  • een professionaliseringstraject voor leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie.

 

Meer lezen?

Ga naar Raamwerk leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs, een publicatie van iXperium

Leiding geven aan digitale onderwijstransformatie

Voor schoolleiders die technologie duurzaam willen verankeren in het onderwijs. Je werkt aan je eigen competenties én ontwikkelt een meerjarenplan digitale geletterdheid voor jouw school op dit gebied. Begeleiding via de iCoördinator en het iXperium.

Schoolleiders, teamleiders, kartrekkers ICT

Op afspraak, die maak je via jouw iCoördinator.

In overleg

Jouw school

Contactpersoon: Itske Tersteeg

Duurzame professionalisering

Duurzame professionalisering met ICT in het speciaal onderwijs betekent meer dan scholing of het aanschaffen van nieuwe digitale middelen. Het gaat om een continu proces waarin leraren, ondersteuners en schoolleiders gezamenlijk werken aan een krachtige, inclusieve leeromgeving waarin technologie bijdraagt aan het vergroten van kansen voor iedere leerling. Omdat leerlingen in het speciaal onderwijs vaak uiteenlopende ondersteuningsbehoeften hebben, vraagt dit om doordachte keuzes, voldoende tijd voor deskundigheidsbevordering en een cultuur waarin leren van en met elkaar centraal staat.

1. Een visie die uitgaat van onderwijsbehoeften

De basis van duurzame professionalisering ligt in een gedeelde visie op leren en ontwikkelen. ICT wordt niet als doel op zich gezien, maar als middel om pedagogische en didactische doelen te versterken. Denk aan:

  • technologie voor toegankelijkheid (bijv. spraak-naar-tekst, visuele ondersteuning, ondersteunde communicatie),

  • adaptieve leermiddelen die maatwerk bieden,

  • digitale tools die structuur, voorspelbaarheid en zelfregulatie versterken.

Wanneer teams gezamenlijk bepalen welke doelen ze willen bereiken én hoe ICT daarbij helpt, ontstaat er samenhang en richting.

2. Professionalisering als doorlopende leerlijn

Leraren in het speciaal onderwijs hebben baat bij een leercultuur waarin professionalisering niet incidenteel is, maar continu. Dit betekent:

  • regelmatige praktische scholing gekoppeld aan de dagelijkse onderwijspraktijk,

  • gebruik van ‘learning on the job’, waarbij collega’s elkaar coachen,

  • ruimte voor experimenteren en reflectie,

  • communities of practice waarin expertise gedeeld wordt, bijvoorbeeld rond dyslexiehulpmiddelen, sensorische overprikkeling, of inzet van robots en VR.

Door professionalisering te verbinden aan echte praktijkvragen groeit de duurzame impact.

3. Aandacht voor handelingsverlegenheid en draagkracht

Professionalisering is duurzaam wanneer teams niet alleen kennis en vaardigheden opbouwen, maar zich ook gesteund voelen. In het speciaal onderwijs is het belangrijk om oog te hebben voor:

  • werkdruk en het tempo waarin veranderingen worden doorgevoerd,

  • onzekerheid rondom complexe technologie,

  • het creëren van veilige leeromgevingen waarin leraren vragen durven stellen en successen en fouten kunnen delen.

Ondersteuning door ICT-coaches, orthopedagogen en intern begeleiders versterkt dit proces.

4. Technologie voor inclusie, autonomie en ontwikkeling

Effectieve inzet van ICT maakt onderwijs beter toegankelijk en betekenisvoller. Voorbeelden zijn:

  • digitale dagplanning en visualisaties,

  • gepersonaliseerde oefensoftware,

  • technologie die communicatie vergemakkelijkt voor niet- of nauwelijks sprekende leerlingen.

Een duurzame aanpak vraagt om structurele evaluatie: werkt een middel voor deze leerling? Moet de aanpak aangepast worden? Hoe sluiten we aan op de thuissituatie?

5. Leiderschap en organisatie

Schoolleiders en organisaties spelen een cruciale rol. Zij creëren randvoorwaarden door:

  • tijd vrij te maken voor training en onderlinge uitwisseling,

  • beleid te ontwikkelen rond digitale geletterdheid en inclusieve technologie,

  • te investeren in goed beheer, veilige infrastructuur en duurzaam materiaalgebruik,

  • het aanstellen van expertdocenten of ICT-coaches.

Sterk leiderschap zorgt dat ICT een vast onderdeel wordt van schoolontwikkeling.

AI in het onderwijs

Inleiding AI

AI is er al, je leerlingen gebruiken het waarschijnlijk dagelijks. Dus tijd om te praten: Wat is AI en hoe zet jij het in? Denk aan lesontwerp, differentiëren, toetsing en inclusie. We delen voorbeelden van winst voor leerlingen, want het gaat om kansen benutten. Maar we bespreken ook zorgen over privacy, ethiek en de kloof tussen leerlingen en leraren, want digitale geletterdheid is cruciaal. Laten we samen de uitdagingen aangaan en werken aan verantwoord AI-gebruik. 

 

Verantwoord AI gebruik

Richtlijnen en spiekbriefje

Bij het gebruiken van generatieve AI of andere soorten van AI is het belangrijk dat je niet teveel data deelt. Denk er dus bijvoorbeeld aan om niet zomaar foto's van je leerlingen te uploaden of collega's met naam en privégegevens in je prompt te zetten.

Bij de Onderwijsspecialisten hebben we richtlijnen waaraan gehouden moet worden bij het gebruik van AI. Zie bijlage hieronder. Daarnaast helpt dit spiekbriefje, ontwikkeld door Didactech.nl, wellicht, hierin staat concreter omschreven wat dus wel en niet kan.

 

Ai? Gewoon proberen!

AI? Gewoon proberen!

Workshop AI? Gewoon proberen!

Heb je wel van AI gehoord, maar er nog nooit iets mee gedaan? In deze workshop maak je op een leuke en praktische manier kennis met kunstmatige intelligentie. Wat is het precies, wat kun je ermee in je werk, en waarom is het anders dan ‘gewoon Googelen’? Je gaat zelf aan de slag met bijvoorbeeld slimme assistenten die teksten voor je schrijven of ideeën aandragen, en tools die je helpen bij het maken van beeldmateriaal voor je les. Geen moeilijke uitleg, maar gewoon uitproberen wat werkt – en wat niet.

Leraren, onderwijsondersteuners en andere collega’s die nog geen ervaring hebben met AI.

13 november 2025

15:00 – 17:00 uur

iXperium Arnhem, Ruitenberglaan 27 (fysieke workshop)

Contactpersoon Karlijn van Esveld

 

 

AI in de klas

AI in de klas

Workshop AI in de klas

Gebruik je wel eens AI, maar wil je het nu écht goed inzetten in je onderwijspraktijk? In deze workshop ga je aan de slag met praktische toepassingen in lesvoorbereiding, toetsontwikkeling en begeleiding van leerlingen. Je leert hoe je een goede prompt schrijft, hoe je AI zó inzet dat het jou tijd bespaart én je leerlingen verder helpt. Natuurlijk komen de gedragsregels van De onderwijsspecialisten aan bod. Wat mag wel, wat niet – bijvoorbeeld rondom privacy en het gebruik van persoonsgegevens? En hoe zorg je dat ook de leerlingen AI veilig en bewust gebruiken? Je krijgt voorbeelden, oefent met eigen lesmateriaal en gaat naar huis met handvatten die je direct kunt toepassen.

Leraren, onderwijsondersteuners en andere collega’s die AI al weer eens geprobeerd hebben.

22 januari 2026

15:00 – 17:00 uur

iXperium Arnhem, Ruitenberglaan 27 (fysieke workshop)

Contactpersoon Karlijn van Esveld

 

 

Digitale inclusie

Digitale inclusie

Onze samenleving wordt steeds digitaler. Denk bijvoorbeeld aan je social media, een ziekenhuisbezoek of je bankzaken. Alles gaat online en steeds meer met multifactorauthenticatie (bijv. DigID). Bereiden we onze leerlingen genoeg voor op deze samenleving? Kunnen zij hierin mee? Lees meer wat de overheid al doet voor digitale inclusie via Digitale inclusie - Digitale Overheid 

Ook op school is het al belangrijk dat je alle leerlingen kunt betrekken, bijvoorbeeld als het gaat om leerlingen met een taalachterstand, maar ook bij de inzet van digitale middelen. Kunnen alle leerlingen typen en/of met een muis overweg? Zijn er mogelijkheden met spraakbesturing of voorleessoftware?

Betrek je alle leerlingen in jouw groep als je ict middelen inzet of sluit je door inzet van digitale middelen juist leerlingen uit? Ben jij een onderwijsprofessionals en wil je onderzoeken of meedenken hoe digitale middelen bijdragen aan kansengelijkheid in de klas – of deze juist in de weg staan. Samen verken je hoe ict leerlingen versterkt én waar het (onbedoeld) uitsluit.

Dusdigitaler zet zich in voor gelijke kansen in de nieuwe digitale wereld. Lees meer op hun eigen wikiwijspagina: Dus Digitaler - Wikiwijs

 

Werk jij inclusief: betrekken of buitensluiten met ICT
Betrek je juist alle leerlingen in jouw groep als je ict middelen inzet of sluit je door inzet van digitale middelen juist leerlingen uit? Ben jij een onderwijsprofessionals en wil je onderzoeken of meedenken hoe digitale middelen bijdragen aan kansengelijkheid in de klas – of deze juist in de weg staan. Samen verken je hoe ICT leerlingen versterkt én waar het (onbedoeld) uitsluit.

Ontdek Dus Digitaler

Digitale inclusie bij De Onderwijsspecialisten

Bij De Onderwijsspecialisten geloven we in gelijke kansen voor iedereen. Onze werkgroep 'Dus Digitaler' zet zich actief in voor digitale inclusie, zodat iedereen de kans krijgt om mee te doen in de digitale wereld van vandaag.

Ons team streeft naar een inclusieve leercultuur en werkt aan initiatieven die de digitale kloof verkleinen. Wij adviseren digitale tools en kansen die toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond of situatie. Samen bouwen we aan een toekomst waarin iedereen digitaal kan deelnemen, groeien en bijdragen.

Kom verder ontdekken hoe wij digitale inclusie in de praktijk brengen en wat wij doen om deze belangrijke missie te realiseren.

 

Digitale inclusie betekent dat we er samen voor gaan zorgen dat iedereen

 

de toegang

de vaardigheden

de ondersteuning

en

het vertrouwen

 

heeft om deel te nemen aan en te profiteren van onze moderne digitale samenleving, ongeacht de omstandigheden.

 

 

Samen excellent

Digitale inclusie speelt een sleutelrol binnen Digitale Geletterdheid. Het gaat om het toegankelijk maken van technologie voor iedereen, ongeacht achtergrond of vaardigheden.

Enkele gebieden binnen digitale geletterdheid waar je digitale inclusie kunt opnemen:

Digitale Vaardigheden

Het ontwikkelen van digitale vaardigheden spelen voor onze leerlingen een rol in het zorgen dat iedereen gelijke toegang heeft tot technologie om deze effectief te leren gebruiken. 

Veiligheid en Privacy

Digitale inclusie omvat ook het zorgen dat alle leerlingen, ongeacht technische kennis, begrijpen hoe ze veilig online kunnen zijn. Dit betekent ook het beschikbaar stellen van gebruiksvriendelijke tools voor de verschillende leerroutes en uitstroombestemmingen.

Digitale Burgerschap

Binnen dit domein kunnen we digitale inclusie koppelen aan het recht om online actief te zijn, geïnformeerd te zijn en deel te nemen aan de digitale samenleving. 

Informatie- en mediamanipulatie

Digitale inclusie kan hier gaan over het zorgen dat elke leerling gestimuleerd wordt om betrouwbare informatie te vinden en daar ondersteuning bij krijgt, ongeacht de toegang tot geavanceerde technologieën of uitstroombestemming.

Creatief gebruik van technologie

Dit kan betrekking hebben op het aanmoedigen van leerlingen om technologie te gebruiken voor expressie, bijvoorbeeld door inzet van creatieve, digitale tools. Digitale inclusie betekent in dit geval dat iedereen de kans krijgt om zijn of haar eigen digitale projecten te creëren, ongeacht ervaring of middelen.

Toegankelijkheid en gebruikersvriendelijkheid

Dit is misschien wel de meest directe plek waar digitale inclusie een rol speelt binnen digitale geletterdheid. Het gaat erom dat technologie en digitale tools toegankelijk en gebruiksvriendelijk zijn voor alle leerlingen.

Leren en Onderwijs

Digitale inclusie gaat over de ondersteuning van onze leerlingen om gelijke toegang te hebben tot digitale leermiddelen en technologie. Dit kan ook betrekking hebben op online leerplatforms die toegankelijk moeten zijn voor iedereen, ongeacht leerstijl of achtergrond.

 

Door digitale inclusie te integreren in verschillende onderdelen van digitale geletterdheid, kunnen we er samen voor zorgen dat digitale vaardigheden en technologie toegankelijk zijn voor iedereen. Het draait hierbij niet alleen om technische vaardigheden, maar ook om het bieden van gelijke kansen voor iedereen zodat alle leerlingen de digitale wereld effectief kunnen betreden.

Onze favorieten

Lees Simpel
Lees Simpel helpt met hulp dan AI om ingewikkelde brieven te lezen. Je maakt een foto van je brief en de app geeft een samenvatting in begrijpelijke taal. Lees Simpel kan de samenvatting ook voorlezen.

Gaming for specials
Comgames is een Belgische website en richt zich op game-ontwikkeling voor leerlingen met een leer- en/of ontwikkelingsachterstand.

Digihandig
DigiHandig staat voor digitale inclusiviteit en draagt bij aan een samenleving waarin iedereen online kan meedoen.

App Visitaal DOE
De app Visitaal Doe helpt om overzichtelijk te plannen en zelfstandig afspraken en activiteiten te beheren, rechtstreeks op je telefoon of tablet.

Steffie
Steffie legt moeilijke dingen op een makkelijke manier uit. Bijvoorbeeld vrienden maken, DigiD, geldzaken en huisarts- of ziekenhuisbezoek. Zo wordt de wereld weer iets eenvoudiger!

Wai-not
Wai-not is bedoeld voor leerlingen met een (verstandelijke) beperking die problemen ondervinden met communiceren en met deelnemen aan het internet. Door deze doelgroep zoveel mogelijk vaardig te maken met computer/tablet/smartphone en internet wil WAI-NOT een steentje bijdragen aan digitale en sociale inclusie.

Nijntje - Miffy (Nederlands - Engels - Duits)
De website van Nijntje (Miffy) is inclusief omdat het gericht is op het toegankelijk maken van content voor jonge kinderen, ouders en opvoeders. De inhoud is gemaakt om plezier en leren te combineren op een manier die voor iedereen makkelijk te begrijpen en te gebruiken is.

Leveranciers

Als communiceren niet vanzelfsprekend is - RDG Kompagne
Problemen met spreken, het bedienen van apparaten of beide? Laat van je horen door minimale bewegingen van een vinger, uw hoofd, mond, of zelfs alleen uw ogen. De hulpmiddelen voor communicatie en bediening geven je de mogelijkheid zich te uiten, zelfstandig(er) te leven en te groeien. Bij RDG Kompagne helpen ze graag.

Webwinkel Eelke Verschuur
We zijn een unieke winkel met veel expertise op het gebied van ondersteunende communicatievraagstukken, gebruik van symbolen en communicatiehulpmiddelen. Sinds 2017 is Eelke Verschuur onderdeel van rdgKompagne

Sensorisch speelgoed
B-Bot.nl is met name ook specialist op het gebied van sensorich speelgoed. Stel je een wereld voor waar leren synoniem is aan plezier en ontdekking. Dat is precies wat we bij B-Bot.nl doen sinds het avontuur begon in 2010. Wij willen elk kind de mogelijkheid bieden om spelenderwijs te leren, te ontdekken en technologie te omarmen.

Schakelspeelgoed
Schakelspeelgoed is een webshop met aangepast speelgoed en aangepaste materialen voor personen met een beperking. Al het speelgoed wat in de webshop wordt aangeboden is zo aangepast dat er een losse schakelaar op aangesloten kan worden. Iedere schakelaar met een 3,5mm minijack plug kan gebruikt worden met het speelgoed. Ook is het speelgoed te bedienen met de oogbediening van een spraakcomputer. Hiervoor is vaak wel een tussenkastje nodig.

Inspiratie

Elke Mogelijkheid Benutten Inspiratiebox
Met behulp van de ‘Ik ga EMB! Inspiratiebox’ kun je leuke ideeën en inspiratie opdoen om zelf ook actie te ondernemen. Actie waarbij jij, met je motorische en/of meervoudige beperkingen, ‘in control’ bent. Waarbij jij zelf de actie maakt en zelf bepaalt hoe en wat. Kortom, jij gaat EMB - Elke Mogelijkheid Benutten om leuke dingen te doen!

Lees- en spraakondersteuning

Digitale inclusie: Lees- en spraakondersteuning

De huidige technologische ontwikkelingen maken het steeds eenvoudiger voor leerlingen om inclusief gebruik te maken van digitale ondersteuning met betrekking tot het (leren) lezen en produceren van geschreven taal.

In dit arrangement vind je informatie en een overzicht van de mogelijkheden.

Tools om tekst voor te lezen

Insluitende lezen word online

Voorlezen in Edge

PDF voorlezen in Edge

Voorlezen op de iPad

Tools om tekst in te spreken

Dicteren in Word

dicteren op de iPad

Dicteren in Google Docs

Luisterboeken

Yoleo
Hoe krijg je kinderen die niet van lezen houden met hun neus in de boeken? Door lezen leuk te maken! Met Yoleo verdien je leespunten die je kunt gebruiken om je virtuele kamer in te richten. Lezen met Yoleo is ook makkelijk. Doordat de tekst wordt getoond en voorgelezen. Een soort karaoke dus. Duizenden kinderen maken al met veel plezier gebruik van Yoleo.

Het sprekend boek
Omdat het leuk is om in je eigen tempo een boek voor te laten lezen, hebben we de boeken zo aangepast dat deze met één druk op de knop zelfstandig te lezen zijn (ook met oogbesturing)

Het sprekend boek

De Bibliotheek Online: luisterboeken
De Bibliotheek heeft een grote collectie aan luisterboeken voor alle leeftijden.

Superboek
Lezen is leuk. Maar voor kinderen met een leesbeperking is lezen vooral moeilijk. Superboek helpt je daarbij! Bij Superboek vind je de meest actuele titels in gesproken vorm, in braille of Jumboletter voor alle leeftijden. Heb je een leesbeperking en ben je onder de 18 jaar? Word dan nu gratis lid van Passend Lezen (check nog wel even bij je ouders of zij dit ook goed vinden)! Je krijgt dan onbeperkt toegang tot Superboek.

Hulpmiddelen

Voorlees pennen

Er zijn veel verschillende voorleespennen op de markt, van complex met uitgebreide opties tot eenvoudig met enkele opties. Bekijk eerst waar de voorleespen voor jouw leerling aan moet voldoen. Denk bijvoorbeeld aan:

- Gericht op het oefenen van de woordenschat (NT2)

- Eenvoudig in gebruik, motorisch goed te bedienen

- Alleen Nederlandstalig of meertalig

- Met of zonder opname functie

- Snelheid van het lezen is aanpasbaar

Smartreading pen
Deze smartreading pen De Voorlezer wordt geleverd inclusief 800 stickers. Met de Voorlezer kunnen leerlingen zich vanaf het eerste moment al luisterend een basiswoordenschat eigen maken. De Voorlezer is een ‘sprekende’ pen, die elk aangestipt woord (en/of het bijbehorende plaatje) van de gekoppelde en voorleesbare boeken hardop voorleest. Producten van Schoolsupport die werken met de Voorlezer, zijn o.a. de leer-luisterboeken van NT2, praat mee! De leerlingen kunnen op een aantal posters en grote plaatjes met de pen op ontdekkingsreis gaan en luisteren naar wat de pen vertelt. Hierdoor bieden de materialen vooral ook uitkomst voor kinderen die nog niet kunnen lezen: de woordenschat wordt auditief aangeboden.

Kwaliteit op leermiddelen: keuze en beleid

Neem in het pakket van eisen op dat tekst eenvoudig voorgelezen en/of ingesproken kan worden. Daarmee draag je er zorg voor dat leerlingen met leesproblemen of problemen met het produceren van geschreven taal deel kunnen nemen aan het onderwijsproces.

Ook Open leermateriaal kan een toegevoegde waarde hebben.

Bronnen

Digitale Overheid
Digitale inclusie betekent dat iedereen in de digitale samenleving moet kunnen deelnemen. De overheid werkt samen met verschillende partners om digitale vaardigheden te verbeteren en digitale uitsluiting te voorkomen. Het behandelt het belang van digitale toegang en de voortgang van beleid om iedereen in staat te stellen mee te doen in het digitale tijdperk.

Kinderen online: digitale inclusie als fundamenteel kinderrecht
Essay Universiteit Twente, onderdeel van de UNICEF-essayreeks over kinderrechten in de digitale wereld.

Artikel Vives, Gewoon Speciaal ICT: Digitale Inclusie

Contact

Veilig werken met ICT

Veilig werken met ICT

We zijn als onderwijsprofessional verantwoordelijk voor alle gegevens die we verwerken. Daarom moeten we op een veilige en bewuste manier omgaan met onze digitale middelen en de gegevens van onze leerlingen, collega’s en andere betrokkenen. In de activiteiten en workshops komen informatiebeveiliging, privacy en de AVG aan bod. Aan de hand van praktijkvoorbeelden doe je basiskennis en vaardigheden op om deze daarna in de praktijk te kunnen toepassen.

 

AVG teamspel

AVG teamspel

Dit spel is te organiseren voor een schoolteam of een deel van het team (maximaal 25 deelnemers). In het spel komen verschillende praktijksituaties aan bod: op het kantoor van de administratie, in het klaslokaal en bij de printer. Aan de hand van deze situaties komen er verschillende werkvormen voorbij, voeren we gesprekken en is er ruimte om eigen voorbeelden in te brengen.

Interesse? Neem contact op met Mark Dijkgraaf (m.dijkgraaf@deonderwijsspecialisten.nl)

AVG Quiz

AVG Quiz

 

In de AVG quiz worden allerlei vragen gesteld over AVG, informatiebeveiliging en privacy. De quiz wordt begeleid en is te spelen met verschillende groepsgroottes. Je kunt met elk niveau deelnemen aan de quiz, maar het is aan te raden om eerst enige basiskennis op te doen (met bijvoorbeeld met AVG teamspel).

Interesse? Neem contact op met Mark Dijkgraaf (m.dijkgraaf@deonderwijsspecialisten.nl)

Digitaal samenwerken

Van samenwerken binnen je school tot netwerkleren tussen scholen: ICT maakt het mogelijk. Op basis van vragen uit het veld ontwerpen we gericht aanbod. Denk aan een training Teams-gebruik of het delen van (digitaal) leermateriaal.

Doelgroep: Leraren, onderwijsondersteuners en collega’s in een leidinggevende rol.

Vorm: Op aanvraag

Contactpersoon: Geertjan Kuiper

Digitaal samenwerken wordt steeds belangrijker om kennisdeling, efficiëntie en onderlinge verbinding te versterken. Met platforms zoals Microsoft Teams, SharePoint en Mijn Digitale Werkplek kunnen medewerkers eenvoudig samenwerken, materialen delen en elkaar ondersteunen, ongeacht locatie of schooltype.

Microsoft Teams fungeert als centrale plek voor communicatie en samenwerking. Teams-chats en -kanalen maken het mogelijk om snel af te stemmen, online vergaderingen te organiseren en documenten gezamenlijk te bewerken. Dit bevordert niet alleen de samenwerking tussen leraren, maar ook tussen IB’ers, zorgteams en medewerkers van de ondersteunende diensten.

SharePoint ondersteunt het veilig en gestructureerd opslaan van documenten, protocollen en beleidsstukken. Door te werken met gedeelde bibliotheken en duidelijke versiebeheerafspraken ontstaat één bron van waarheid, wat dubbel werk en fouten vermindert. 

Mijn Digitale Werkplek fungeert tenslotte als het digitale startpunt voor alle medewerkers: nieuws, handleidingen, personeelsinformatie en evenementen komen samen op één overzichtelijke plek. Dit zorgt voor transparantie, snellere communicatie en een sterkere verbondenheid binnen de koepel.

Door deze systemen strategisch te combineren ontstaat een toekomstbestendige digitale werkomgeving waarin medewerkers eenvoudig informatie vinden, samenwerken en kennis delen—wat de professionalisering en het onderwijs binnen de hele koepel ten goede komt.

Tools binnen de Onderwijsspecialisten

Open leermateriaal

GOpen

GOpen, een samenwerking tussen de Sectorraad GO en Impuls Open Leermateriaal, wil samen bouwen aan op maat gemaakt leermateriaal voor alle leerlingen.

Meedoen of meer weten?

GOpen - Gespecialiseerdonderwijs

Impuls Open Leermateriaal

Wikiwijs is ingericht voor het delen van leermateriaal. Lessen en opdrachten, beschikbaar voor iedereen. 

Op deze pagina vind je alle informatie om een vliegende start te maken met open leermateriaal. Je krijgt handvatten en praktische tips die niet alleen handig zijn bij de start, maar ook later in het ontwikkelproces goed van pas komen. We delen alles wat je nodig hebt om zelf kwalitatief hoogwaardig, compleet en aantrekkelijk leermateriaal te ontwikkelen – passend bij jouw leerlingen en leraren:

 

Startpagina Werken met Open leermateriaal - Wikiwijs Maken