MBO Burgerschap

Lessenserie digitaal burgerschap

Lessenserie digitaal burgerschap

INLEIDING

Lessenserie digitaal burgerschap                                                                    

In deze lessenserie wordt aandacht besteed aan onderstaande onderwerpen:                                 

- identiteit versus online identiteit

- privacy

- algoritmes

- kunstmatige intelligentie

digitaal-burgerschap@4x

- fake en deepfake news

- cybercrime

- digitale balans

- afronding lessenserie

- didactisch model

De lessenserie is vervaardigd door:                                                                                       Noorderpoort College » IT Academy Noord-Nederland

 

IDENTITEIT VERSUS ONLINE IDENTITEIT

Wat is de online identiteit van een student? Welke gegevens zijn openbaar en welke gevolgen kan dit hebben?
 
Tijdsduur
60 min voor een online les
 
Mbo-niveau
3 / 4
 
Benodigdheden
Laptop met Word en Internet | Nearpod inlogcode
 
Didactische methodes gebruikt voor deze les
CAR (competentie, autonomie en relatie)
Didactisch model voor de ontwikkeling van kritische denkvaardigheden en moreel oordelen van Van der Burg (zie apart item didactisch concept).
 
Voorbereiding voor de docent:
- PowerPoint doornemen (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- Lees de publicatie ‘Digitaal Moreel Kompas’, dit maakt erg duidelijk wat de insteek is van digitaal burgerschap  (zie aanvullende informatie onderaan de opdracht).
- It’s Learning opdrachten zichtbaar maken voor de studenten.
- Dia 4 aanpassen: jezelf voorstellen via internet
- Dia 8 aanpassen: social media post
 
Lesdoelen
Aan het einde van de les is de student bewust van wat hun online identiteit is welke gegevens van zichzelf openbaar staan en wat voor gevolgen dit eventueel kan hebben.
 
Te leveren producten
Opdrachten voor in het portfolio (min. 250 woorden)
Opdracht 1
De studenten krijgen tijdens de les de opdracht om zichzelf voor te stellen aan de hand van een screenshot van hun laatst geposte bericht op social media. Ze geven antwoord op de volgende vragen:
- Wat zie je op de foto/ bericht?
-Waar is de foto/bericht geplaatst?
- Wat zegt dit over jou?
- Is dit voor iedereen zichtbaar?
 
Opdracht 2
De student googelt zichzelf en noteert welke gegevens van hen online te vinden zijn. Denk hierbij aan : naam, woonplaats, adres, telefoonnummer, sportvereniging, school, werk, etc. Er wordt in hun portfolio omschreven in hoeverre de studenten zich hier bewust van waren en wat voor gevolgen dit zou kunnen hebben.
Beide opdrachten worden genoteerd in het portfolio.
 
Lesopzet
Beginsituatie
Dit is de eerste les voor Digitaal Burgerschap, de student heeft geen kennis van wat digitaal burgerschap is en wat zij daarin gaan doen. Aan de student wordt uitgelegd wat digitaal Burgerschap is en welke onderdelen hierin zitten (digitaal moreel kompas).
 
Online les:
- De les kan worden verzorgd vanuit Nearpod.
- Verwerk de stellingen en vragen in Nearpod door collaborate Board, Open-Ended Question of Poll te gebruiken.
 
Vooruitkijken – 15 min
- Docent begint met een vooruitblik op de les, waarna hij of zij zichzelf voorstelt aan de hand van de zoekresultaten van de eigen naam.
- De docent legt uit wat Digitaal Burgerschap is
- De docent vertelt waar het format voor het portfolio te vinden is en dat deze vanaf moment 1 gebruikt gaat worden.  
- De docent legt uit hoe de studenten zichzelf voorstellen, aan de hand van hun laatste post social media. Dit is de opdracht die het portfolio wordt genoteerd.
 
Uitvoering – 30 min
- De studenten googelen zichzelf. Zij noteren in een Word bestand welke gegevens over hen zijn te vinden. In hoeverre zijn de studenten zich hiervan bewust. Wat zijn de eventuele gevolgen?
- Studenten worden bewust hoeveel mensen elkaar opzoeken via google.
- Studenten krijgen uitleg hoe ze representatief over kunnen komen op internet.
 
Afronding – 15 min
- 15 minuten voor het einde van de les wordt er gezamenlijk afgerond aan de hand van stellingen.
- De studenten voegen de google jezelf opdracht toe aan het portfolio op itslearning.
- Het lesdoel wordt besproken en gevraagd of deze gehaald is.
 
Aanvullende informatie
Digitaal moreel kompas:
Mijn online identiteit:
Online reputatie:
 
POWER POINT IDENTITEIT VERSUS DIGITALE IDENTITEIT

PRIVACY

Heb je online iets te verbergen? Hoe doe je dat en weet je wat er over jou allemaal verzameld wordt?
 
Tijdsduur
60 min voor een online les
 
Mbo-niveau
3 / 4
 
Benodigdheden
Laptop met Word en internet |
 
Voorbereiding voor de docent
- PowerPoint doornemen. Voornamelijk de notities! (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- It’s Learning opdracht over privacy zichtbaar maken voor de studenten.
- Reactie geven op de ingeleverde portfolio opdrachten van de vorige lessen.
- Een terugblik van de vorige les toevoegen. Denk hierbij aan een vraagstelling o.i.d. wat betrekking heeft op het onderwerp van de voorgaande les.
 
Doel
Aan het einde van de les
- Weet je of je iets te verbergen hebt en hoe je hier mee om wilt gaan;
- Ben je bewust van welke gegevens er online van jou verzameld worden en wat hier vervolgens mee gebeurd;
- Ben je in staat om kritisch te kijken naar jouw internetgedrag
 
Online les.
- De les kan worden verzorgd vanuit Nearpod.
- Verwerk de stellingen en vragen in Nearpod door collaborate Board, Open-Ended Question of Poll te gebruiken.
 
Te leveren producten voor de studenten.
- Hoeveel cookies worden er door een website gebruikt? Ga naar drie verschillende sites en klik op het slotje (links bovenin) naast de zoekbalk.
- Noteer per websites 4 cookies die door deze site gebruikt worden. Noteer daarnaast het totaal aantal cookies.
- Voeg een foto/screenshot van het door jou gemaakte redeneerschema toe aan je portfolio.
 
Vooruitkijken
- Docent benoemd in grote lijnen de inhoud van de les.
- Docent zet de student aan het denken over het onderwerp van de vorige les.
- De docent bespreekt het lesdoel.
 
Uitvoering- mogelijk op te delen in 2 lessen
- De student maakt kennis met het thema privacy/ iets te verbergen door middel van een filmpje.
- Maak met de studenten een woordwolk over waar studenten aan denken bij online privacy. Hierna worden 4 belangrijke zaken omtrent online privacy weergegeven.
- Docent geeft voorbeelden waarop studenten aangeven of dit wel of geen persoonsgegevens zijn.
- Docent creëert bewustwording hoe studenten omgaan met persoonsgegevens en wat ze wel of niet delen door vragen aan de studenten te stellen.
 
-Vervolgens geeft de docent uitleg over autoriteit persoonsgegevens- Grondrecht, AVG en HttpS.
- De studenten worden tot denken aangezet door middel van een filmpje over waar apps tegenwoordig toestemming voor moeten vragen en dat persoonsgegevens geld waard zijn.
- De docent laat studenten bewust worden van wat onveilige wachtwoorden zijn door middel van vragen te stellen. Vervolgens checken studenten hun eigen e-mail adres of deze ooit bij een data lek betrokken is geweest.
- Studenten creëren bewustwording over welke zoekmachines gegevens van jou bijhouden en welke zoekmachines veilig zijn.
- Studenten krijgen uitleg over hoe cookies werken door middel van een filmpje. Ook krijgen studenten de werking van verschillende soorten cookies te zien.
- De studenten gaan zelf uitzoeken hoeveel cookies bepaalde websites bijhouden. Deze werkvorm kan als portfolio opdracht dienen.
- Studenten krijgen uitleg over hoe versleutelde berichten werken aan de hand van een filmpje.
- Docent geeft uitleg over een nieuwsbericht wat gaat over hoe de politie gebruik maakt van versleutelde berichten. Hierbij wordt de mening van de studenten gevraagd aan de hand van stellingen. Docent zet hierbij aan dat de student zijn of        haar mening onderbouwt.
- De student vult een redeneerschema in aan de hand van de stelling: De overheid mag alles doen om criminaliteit te bestrijden.
 
Afronding
- Rond de les klassikaal af.
- Blik terug op het doel van de les à is het doel bereikt?
- De gemaakte portfolio opdracht wordt door de student in itslearning geüpload.
- De student geeft 1 tip en 1 top over deze les.
 
Aanvullende informatie
Dia 7 apps en persoonsgegevens:
Dia 9 zoekmachines:
Dia 10 verschillende zoekmachines:
Dia 12 cookies:
Dia 14 encryptie:
Dia 15 Mocromaffia end-to-end encryptie:
Dia 16 stellingen:
 
POWER POINT PRIVACY

ALGORITMES

Wat zijn algoritmes, hoe herken je die en wat is de invloed van algoritmes op jouw dagelijks leven?

Tijdsduur

60 min voor een online les
 
Mbo-niveau
3 / 4
 
Benodigdheden
Laptop met Word en internet |
 
Voorbereiding voor de docent.
- PowerPoint doornemen. Voornamelijk de notities! (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- It’s Learning opdracht over algoritmes zichtbaar maken voor de studenten.
- Reactie geven op de ingeleverde portfolio opdrachten van de vorige lessen.
 
Doel.
Aan het heinde van de les weet de student wat algoritmes zijn, hoe de student ze herkent en wat voor invloed algoritmes hebben het op dagelijks leven.
 
Online les.
- De les kan worden verzorgd vanuit Nearpod.
- Verwerk de stellingen en vragen in Nearpod door collaborate Board, Open-Ended Question of Poll te gebruiken.
 
Te leveren producten voor de studenten.
- Zoek een filmpje die uitlegt hoe een algoritme in bij jou bijbaan toegepast wordt.
- Plak de link van het filmpje in je portfolio.
- Bekijk het filmpje goed en geef in jouw eigen woorden aan hoe dit algoritme toegepast wordt binnen jouw bijbaan. En wat je hiervan vindt.
- Hoe je dit laat zien mag je zelf invullen (filmpje van je uitleg, PowerPoint, tekst, poster ect.).
- Hebben studenten geen bijbaan? Laat ze deze opdracht dan over hun hobby, sport of interesses uitvoeren.
 
Vooruitkijken – 15 min
- Terugkoppeling vorige les.
- Docent benoemd in grote lijnen de inhoud van de les.
- De docent bespreekt het lesdoel.
 
Uitvoering – 30 min
- De student zoekt gepersonaliseerde reclame op internet.
- De student krijgt informatie en wordt bewust van de digitale voetafdruk.
- De student krijgt voorbeelden van wat stappenplannen zijn.
- De student krijgt informatie over de verschillende doelen van algoritmes.
- Student zoekt in de eigen social media naar filmpjes die ze tegenkomen.
- De student zoekt een filmpje die uitleg geeft over hoe algoritmes toegepast worden bij zijn of haar bijbaan.
 
Afronding – 10 min
- Rond de les klassikaal af.
- Blik terug op het doel van de les à is het doel bereikt?
- De gemaakte portfolio opdracht wordt door de student in itslearning geüpload.
- De student geeft 1 tip en 1 top over deze les.
 
Aanvullende informatie.
 
POWER POINT ALGORITMES

KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE

Wat is Artificial Intelligence (AI)? wat is nu al de invloed van AI en wat zijn de voor- en nadelen?
 
Tijdsduur
60 min
 
Mbo-niveau
3 / 4
 
Benodigdheden
Laptop met Word en internet
 
Voorbereiding voor de docent:
- PowerPoint doornemen. Voornamelijk de notities (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- It’s Learningopdrachten over AI zichtbaar maken voor de studenten
- Feedback geven op de eerste ingeleverde portfolio-opdrachten
- Indien gewenst zelf de PowerPoint uploaden/aanpassen in Nearpod.
 
Les Doel
Aan het einde van de les weet je:
- Wat Artificial Intelligence is
- Wat voor invloed het heeft op je dagelijks leven.
- Wat de voor- en nadelen van kunstmatige intelligentie zijn
 
Portfolio opdracht
Studenten leveren de mindmap in die in de klas gemaakt is.
 
Vooruitkijken – 15 min
- De docent begint het terugblikken op de vorige les: zijn alle opdrachten gemaakt/ingeleverd. Is het gelukt? Zijn er nog onduidelijkheden?
- Er wordt kort vooruitgeblikt op de les, het onderwerp, het doel en de portfolio opdracht.
 
Uitvoering – 30 min
- De docent begint met het introduceren van AI door alle verschillende benamingen te noemen.
- De student krijgt een voorbeeld te zien hoe AI in z’n werk gaat door een bewerkte foto van de Euroborg te tonen.
  De studenten krijgen de vraag wat de verschillen zijn tussen beide foto’s. Op een later moment wordt uitgelegd waarom dit AI is.
- De docent ligt toe waaruit AI bestaat en wat het precies is en dat AI zelfstandig een beslissing kan nemen zonder dat er een menselijke handeling tussen komt.
- Studenten krijgen een filmpje te zien waarin AI nogmaals wordt uitgelegd (AI voor dummies).
- De docent heeft de keuze: klassikaal een mindmap maken of de studenten individueel laten mindmappen. Onderwerp: waar denk jij aan bij AI?
- Studenten krijgen een voordeel van AI te zien waarbij AI huidkanker beter herkent dan artsen.
- Studenten krijgen een nadeel te zien van AI dat zelfrijdende auto’s mensen met een donkere huidskleur niet herkent.
- Docent bepaalt of de dia met 5 stellingen over AI behandeld wordt. Docent baseert dit op de tijd die over is van de les.
 
Afronding – 10 min
- Benoem de opdrachten die de studenten dienen te maken. Deze vinden de studenten ook op It’s Learning.
- Blik terug op het doel van de les à is het doel bereikt?
- Laat de studenten een tip en een top noemen voor de les.
 
Aanvullend informatie:
Wat is AI:
Filmpje AI voor dummies:
Voorbeeld van voordeel AI:
Voorbeeld van nadeel AI:
 
POWER POINT AI

FAKE EN DEEPFAKE NEWS

Wat is fake en deep fake news eigenlijk? Hoe kun je het herkennen en wat is de invloed van fake en deep fake?
 
Tijdsduur
60 min voor een online les
 
Mbo-niveau
3 / 4
 
Benodigdheden
Laptop|
 
Voorbereiding voor de docent.
- PowerPoint doornemen. Voornamelijk de notities (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- It’s Learning opdrachten zichtbaar maken voor de studenten+ feedback geven op de ingeleverde portfolio opdrachten.
- Lees het boekje: ‘de kritisch denkende mbo-student (link naar het bestand is onderaan de opdracht te vinden).
 
Lesdoel
Aan het einde van de les weten de studenten wat fake en deep fake news is, hoe dit herkend kan worden en kan je beargumenteren wat dit voor invloed heeft op de maatschappij.
 
Te leveren producten
De student voegt een screenshot/ foto van het klassikaal ingevulde redeneer schema toe aan het portfolio.
Ga zelf na (afhankelijk van het niveau) of de student nog een aanvullende opdracht kan doen.
 
Vooruitkijken – 10 min
- Docent neemt de inhoud van de les door.
- Bespreek het doel van de les.
 
Uitvoering – 30 min
Studenten krijgen een stelling die ter voorbereiding dient voor kritisch denken.
- Uitleggen dat er bij kritisch denken geen goed of fout is, respect voor elkaar getoond wordt en er een nieuwsgierige houding aangenomen wordt.
- Maak met de studenten en mind map over fakenieuws.
- Speel het filmpje af die uitleg geeft over wat fakenieuws is en wat de gevolgen hiervan kunnen zijn.
- Voeg de punten van de samenvatting van het filmpje toe aan de mind map.
- Geef uitleg over de HALT methode.
- Studenten krijgen een voorbeeld van fakenieuws te zien en geven hier oordeel over of dit echt of nep nieuw is.
- Studenten krijgen een deep fake filmpje te zien met als doel deep fake te introduceren?
- Geeft uitleg wat deepfake is en hoe het gemaakt wordt.
- Vraag aan de studenten voordelen van Deep fake te benoemen.
- Studenten worden aangezet tot kritisch denken. Vul het klassikaal het redeneer schema in.
- De studenten maken een foto/ screenshot van het ingevulde redeneerschema en voegen deze toe aan het portfolio.
 
Afronding
- Bespreek met de studenten of het les doel behaald is.
- Laat de studenten 1 tip en 1 top geven over de les.
 
Aanvullende informatie.
Uitleg deepfake:
Redeneer schema:
De kritisch denkende mbo-student
 
POWER POINT FAKE EN DEEPFAKE NEWS

CYBERCRIME

Wat is cybercrime en wat kunnen de gevolgen zijn, zowel voor daders als voor slachtoffers?
 
Tijdsduur
60 min voor een online les
Mbo-niveau
3 / 4
Benodigdheden
Opgeladen telefoon | werkende oordopjes | Laptop met Word
 
Voorbereiding voor de docent.
- Neem de Power Point door (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- Portfolio opdracht Cybercrime zichtbaar maken voor de studenten in Itslearning.
- Reactie geven op de ingeleverde portfolio opdrachten van de vorige lessen.
- Zelf het Spel Framed doorlopen/ spelen (link is onderaan de opdracht te vinden).
- Het is van belang dat de student voor aanvang van de les niet weet dat zij het spel gaan spelen.
 
Lesdoel 
Na vandaag weet de student wat cybercrime is en wat de gevolgen van cybercrime kunnen zijn, zowel voor daders als voor slachtoffers.
 
Te leveren producten
De student speelt het spel Framed. Laat de studenten een print screen maken van de crimes.
Zij noteren de crimes in het portfolio, en leggen voor elke crime de gevolgen uit (totaal 250 woorden). Voor henzelf en voor de slachtoffers.
 
Vooruitkijken – 10 min
- Bespreek met de stunten wat cybercrime precies is. Ga er nog niet te diep op in, het spel moet een verassing voor ze zijn.
- Docent bespreekt de planning van de les.
- Docent bespreekt het lesdoel.
 
Uitvoering – 30 min
- De docent geeft informatie wat cybercrime is.
- De docent helpt met het opstarten van de game. En laat vervolgens de studenten individueel de game spelen.
- Laat de studenten hun telefoon met oortjes pakken.
- De QR-code kan gescand worden, hiermee krijg je toegang tot de game.
  Wanneer dit niet werkt kan deze URL gebruikt worden: https://www.playframed.nl/946246. Het opstarten van de game kan één tot drie minuten duren.
- Tijdens de game moet een foto worden gemaakt van kluisjes. Bepaal zelf of dit in het lokaal gedaan wordt of een foto van de kluisjes uit de PPT wordt gebruikt.
- De studenten maken een screenshot van het aantal crimes wat ze hebben gepleegd met daarbij de bijbehorende uitleg.
- Docent benoemt kort 2 of 3 voorbeelden van cybercrime.
- Student deelt eigen ervaringen met cybercrime en wat zijn de gevolgen hiervan.
 
Afronding
- Bespreek klassikaal welke crimes de studenten hebben gepleegd.
- Docent bespreek het lesdoel.
- Docent geeft aan of de portfolio opdracht in It’ Learning toegevoegd is.

Aanvullende informatie.
Spel Framed:
Voorbeelden cybercrime:
 
POWER POINT, LESBRIEF EN UITLEG FRAMED

DIGITALE BALANS

Wat doen we allemaal digitaal, hoe lang zijn we er mee bezig en wat kunnen de gevolgen zijn voor de gezondheid?
 
Tijdsduur
60 min voor een online les
 
Mbo-niveau
3 / 4
 
Benodigdheden
Werkende laptop met internet verbinding|
 
Voorbereiding voor de docent:
- Powerpiont doornemen. Let ook op de opmerkingen! (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- It’s Learning opdracht digitaal balans zichtbaar maken voor de studenten.
- Reactie geven op de ingeleverde portfolio opdrachten van de vorige lessen.
 
Lesdoel.
De student wordt bewust van de verhouding met de digitale apparaten en leren wat de gevolgen zijn voor de gezondheid.
 
Te leveren producten
De testresultaten van de gemaakte digitale balans zelftest, worden toegevoegd in het portfolio. Student geeft in Portfolio aan of hij/zij zich in het testresultaat herkent en waarom/waarin.  
 
Vooruitkijken – 10 min
- Docent bespreek in grote lijnen de inhoud van de les.
- Terugkoppeling van de vorige les over fakenieuws.
- Het lesdoel wordt benoemd.
 
Uitvoering – 15 min
- Student wordt bewust van eigen schermtijd door dit op een eigen device op te zoeken.
- De student krijgt informatie over wat een melding van een device met je hersenen doet.
- De student krijgt vragen over op welke momenten de smartphone gebruikt wordt.
- Student krijgt handige tips hoe minder tijd aan hun digitale apparaten (devices) te besteden.
- De student maakt de digitaal balans test en bewaard de testresultaten.
- De testresultaten worden toegevoegd aan het portfolio.
 
Afronding
- Is het lesdoel behaald?
- Docent geeft informatie over de volgende les Het Doe Moment.
- Zijn alle opdrachten van alle lessen ingeleverd in het portfolio?
 
Aanvullende informatie.
Uitleg inhoud van de les:
Digitale balans test:
Digitaal welzijn:
Schermtijd opzoeken iPhone
Schermtijd opzoeken Android
 
POWER POINT DIGITALE BALANS

AFRONDING LESSENSERIE DIGITAAL BURGERSCHAP

Je kunt nu met een kritische blik kijken naar digitaal burgerschap. Je kunt een mening vormen over de behandelde onderwerpen, die onderbouwen, je verplaatsen in de mening van een ander en eventueel je mening heroverwegen.
 
Tijdsduur
60 min voor een online les
 
Mbo-niveau
3 / 4
 
Benodigdheden
Werkende laptop met internet verbinding|
 
Voorbereiding voor de docent:
- Powerpoint doornemen. Let ook op de opmerkingen! (link naar de Power Point is onderaan de opdracht te vinden).
- Stellingen kiezen voor het debat en toevoegen aan de PowerPoint. De stellingen vind je hier.
- Reactie geven op de ingeleverde portfolio opdrachten van de vorige lessen.
 
Lesdoel
Aan het einde van de les ben je in staat een kritische blik op digitaal burgerschap te werpen met:
- Een menig kunnen vormen
- Je mening kunnen onderbouwen
- Je kunnen verplaats in een mening van een ander
- Je standpunt heroverwegen
 
Te leveren producten
Het volledige portfolio, mits die nog niet is ingeleverd.
 
Vooruitkijken – 10 min
- Docent bespreek in grote lijnen de inhoud van de les.
- Terugkoppeling van de vorige les over digitale balans
- Het lesdoel wordt benoemd.
 
Uitvoering – 30/40 min
Er zijn meerdere activiteiten waarmee de lessenserie kan worden afgerond. De studenten kunnen met elkaar in debat gaan over verschillende stellingen. Ook kunnen dilemma’s worden besproken. Als laatste optie kun je ook gaan voor een quiz met vragen die de studenten zelf hebben bedacht.
 
Debat
- De studenten gaan aan de slag met het voorbereiden/uitvoeren van een debat met stellingen over digitaal burgerschap.
- Tijdens de nabespreking wordt besproken welke goede argumenten zij hebben gehoord.
 
Dilemma’s
De studenten gaan met elkaar in gesprek over welke waarden zij belangrijk vinden met thema’s van https://waardenzegger.nl/.
 
Quiz
- Verdeel de klas in groepjes. Per groep kan 1 student de vragen voorlezen.
- Na elke vraag hebben de groepen even de tijd om na te denken over de antwoorden deze te noteren. De antwoorden worden door de groepen genoteerd in een word document.
- Elke groep komt aan bod om de 5 bedachten vragen aan de klas te stellen.
- Wanneer alle vragen zijn geweest worden de antwoorden gegeven en wordt er gekeken welke groep de meeste antwoorden goed heeft.
 
Afronding
- Is het lesdoel behaald?
- Zijn alle opdrachten van alle lessen ingeleverd in het portfolio?
 
POWER POINT AFRONDING

DIDACTISCH MODEL

Theorie  

Van der Burg heeft een didactisch model ontwikkeld voor kritische denkvaardigheden en moreel oordelen. Het doel hiervan is dat de docent vooraf nadenkt over hoe studenten op dat moment kritisch denken en welke ontwikkeling gewenst is. Daar werkt hij vervolgens naartoe. Met het stappenplan hieronder, dat is gebaseerd op dit model, kunnen docenten zich met name richten op het stimuleren van de houding van studenten ten opzichte van kritisch denken. De docent kan insteken op verschillende perspectieven door vooraf bij studenten inbreng op te halen.  

Onderstaand stappenplan biedt docenten een logische werkwijze:  

Stap 1: wakker maken. De docent introduceert een thema aan de hand van een aansprekend en herkenbaar voorbeeld (denk hierbij aan film, tekst, verhaal, interview of artikel).  

Stap 2: concretiseren. Studenten delen hun gedachten en gevoelens over het onderwerp. De docent helpt studenten om deze gedachten en gevoelens concreet te maken.  

Stap 3: ordenen. Studenten vergelijken en ordenen alle genoemde gedachten en gevoelens en vergelijken deze met hun eigen gedachten en gevoelens.  

Stap 4: problematiseren. In deze cruciale stap maken de studenten hun eigen gedachten en gevoelens expliciet ten opzichte van gedachten en gevoelens van medestudenten.  

Stap 5: herinterpreteren. In deze stap brengt de docent nieuwe informatie in over de thematiek, bijvoorbeeld via beeld, geluid, tekst of een uitstapje. Daarmee stimuleert de docent dat studenten op een andere manier gaan kijken of dat ze onnauwkeurigheden in hun denken gaan inzien.  

Stap 6: confronteren. De docent expliciteert de gedachten en gevoelens van stap 4, problematiseert deze en zoekt – met de informatie uit stap 5 – samen met de studenten naar alternatieve handelswijzen. 

Stap 7: structureren. Studenten benoemen hun begin- en eindgedachten en gevoelens en het effect van de nieuwe informatie op hun belevingen. Praktijk Aan het begin van de les toont de docent een filmpje, bijvoorbeeld ‘My land is jou land’, van Stef Bos. Hij inventariseert de gevoelens en gedachten van studenten en laat ze die toelichten. De studenten groeperen hun gevoelens en gedachten en bepalen hoe deze eventueel met elkaar kunnen botsen. Eventueel worden ook de gevoelens van de personen uit het filmpje besproken. Daarna laat de docent een video zien met nieuwe informatie, met als doel studenten breder te laten denken. Vervolgens laat hij de studenten nagaan of hun opvattingen, gedachten en gevoelens veranderd zijn ten opzichte van voor het filmpje. Zo ja, wat is er veranderd en hoe komt dat? Zo nee, wat maakt dat deze niet veranderd zijn? De docent bespreekt met de studenten of dit invloed heeft op hun handelen in bepaalde situaties. De studenten krijgen de opdracht om een krantenkop, brief aan een vluchteling of krantenartikel te schrijven over de vluchtelingenproblematiek. 

 

  • Het arrangement Lessenserie digitaal burgerschap is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    MBO Burgerschap
    Laatst gewijzigd
    31-01-2023 20:04:29
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

    <p>Deze lessenserie is vervaardigd door ROC Noorderpoort.</p>

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    In deze lessenserie wordt aandacht besteed aan identiteit versus online identiteit, privacy, kunstmatige intelligentie, fake en deepfake news, cybercrime en de digitale balans.
    Leerniveau
    MBO, Niveau 3: Vakopleiding; MBO, Niveau 4: Middenkaderopleiding;
    Leerinhoud en doelen
    Sociaal-maatschappelijk burgerschap; Ethisch en integer handelen; Burgerschap;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    8 uur 0 minuten
    Trefwoorden
    digitaal burgerschap

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van