Stijlfiguren

Stijlfiguren

Welkom bij de les! (:

Wat gaan we vandaag doen?

Lezen of luisteren naar een lange eentonige tekst kan soms de luisteraar of lezer vervelen. Om een tekst toch wat levendig te houden maken veel lezers en sprekers gebruik van stijlfiguren. De tekst is dan op een iets andere manier geschreven dan de lezer of luisteraar verwachtte, waardoor hij wordt verrast of geïnteresseerd. Maar welke stijlfiguren zijn er allemaal? In deze wikiwijs zullen wij vijf van de meest voorkomende stijlfiguren behandelen!

Lesdoelen

Lesdoelen

Aan het einde van deze les...

  • ... kun je uitleggen wat stijlfiguren zijn.
  • ... kun je uitleggen waarom stijlfiguren worden gebruikt.
  • ... kun je de stijlfiguren hyperbool, herhaling, tegenstelling, pleonasme en tautologie herkennen en benoemen.
  • ... heb je zelfstandig gewerkt aan de lesstof;
  • ... heb je je eigen kennis en begrip getest aan de hand van de vragen en de test jezelf.

Stijlfiguren

Wat is een stijlfiguur?

Stijlfiguren zijn middelen om dat wat je wilt zeggen treffender of sterker uit te drukken. Er zijn stijlfiguren om je lichter of zwaarder uit te drukken, om iets extra nadruk te geven of om de lezer even aan het denken te zetten.

 

Waarom worden stijlfiguren gebruikt?

 

We gebruiken stijlfiguren om indruk te maken op de lezer of luisteraar. Je wilt toch niet dat de lezer of luisteraar in slaap valt.

Hyperbool

Bij een hyperbool wordt iets op een overdreven manier uitgedrukt om iets duidelijker te maken: het wordt sterker gezegd dan het in werkelijkheid is. Je gebruikt dus een hyperbool om iets op te laten vallen.

 

Bijvoorbeeld:

De leerlingen vinden dat zij worden doodgegooid met huiswerk.

 

In deze zin worden de leerlingen -gelukkig- niet letterlijk doodgegooid met huiswerk. De leerlingen vinden dat zij heel erg veel huiswerk krijgen. Doodgegooid is in deze zin de hyperbool.

 

Herhaling

Bij een herhaling gebruik je meerdere keren hetzelfde woord. Dit doe je om er aandacht op te vestigen.

 

Bijvoorbeeld:

 

Sarah zegt tegen haar zusje: "Sorry, sorry, sorry dat ik je snoepjes heb opgegeten!"

 

Sarah zegt vaker sorry, omdat zij wil benadrukken dat het haar spijt. Sorry is dus  in deze zin de herhaling.

Tegenstelling (Antithese)

Bij een tegenstelling worden tegengestelde dingen gecombineerd, zodat ze meer opvallen.

 

Bijvoorbeeld:

 

Ik heb voor goed geld slechte spullen gekocht.

 

Goed en slecht zijn tegengestelde dingen van elkaar. Goed en slecht zijn hier dus de tegenstellingen.

 

Pleonasme

Bij een pleonasme wordt een deel van de betekenis herhaald in een ander woord. Je zegt dus twee keer ongeveer hetzelfde met verschillende woorden en de woorden behoren tot verschillende woordsoorten. Je gebruikt het om een eigenschap van iets te benadrukken.

 

Bijvoorbeeld:

In deze witte sneeuw heb ik een zonnebril nodig.

 

‘Wit’ benadrukt de eigenschap van sneeuw. Witte sneeuw is in deze zin het pleonasme.

Tautologie

Bij tautologie wordt de betekenis van het woord nog eens herhaald door het daarop volgende woord. Je zegt twee keer hetzelfde met verschillende woorden. De woorden betekenen ongeveer hetzelfde en behoren tot dezelfde woordsoort. Het versterkt hiermee de boodschap.

 

Bijvoorbeeld:

 

Jij hebt vast en zeker een voldoende voor de toets gehaald.

 

Vast en zeker zijn twee verschillende woorden die ongeveer hetzelfde betekenen. In deze zin versterken zij de boodschap. Vast en zeker is in deze zin de tautologie.

 

Extra opdracht!

Hieronder vind je een opdracht waarin de stof uit deze les nog een keer herhaald wordt. We focussen ons vooral op de volgende stijlfiguren: pleonasme en tautologie. Snap je een onderdeel niet? Lees het terug op de website of vraag de docent om hulp! Heel veel succes. 

klik hier voor de oefenopdracht

Samenvatting

Video

Klik hier om te oefenen met de lesdoelen

Test jezelf!

Haal je meer dan 7 punten? Top gedaan! Haal je minder dan 7 punten? Bekijk dan de kennisclip nog een keer! (:

Klik hier voor de test! (:

Bronnen

Van den Akker, A.C., Van der Elst, M., Grezel, J.E., Kooiman, M., Steenbergen, W. (2018). Nieuw Nederlands 3 vwo. Groningen: Noordhoff Uitgevers 

 

Externe Bronnen

 

Cambiumned : https://www.cambiumned.nl/theorie/stijl/stijlfiguren/

 

Afbeeldingen

Auteursrechtvrije afbeeldingen via Google advanced search

  • Het arrangement Stijlfiguren is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    Hafsa
    Laatst gewijzigd
    24-06-2020 14:53:08
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Aan het einde van deze les kan je uitleggen wat stijlfiguren zijn en waarom ze worden gebruikt. Je kan vijf van de meest voorkomende stijlfiguren herkennen en benoemen.
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    4 uur 0 minuten

    Bronnen

    Bron Type
    klik hier voor de oefenopdracht
    https://quizizz.com/join/quiz/5ee9efd47800fa001bae9576/start?from=soloLinkShare&referrer=5e82f883252169001b28557f     		Link
    https://www.youtube.com/watch?time_continue=1&v=IRENMP8AimA&feature=emb_logo
    https://www.youtube.com/watch?time_continue=1&v=IRENMP8AimA&feature=emb_logo     		Video
    Klik hier om te oefenen met de lesdoelen
    https://b.socrative.com/teacher/#import-quiz/48563848     		Link
    Klik hier voor de test! (:
    https://forms.office.com/Pages/ResponsePage.aspx?id=zrpvyrp8U02GgaBihPf_RhjDvixpSdpFlOYPi8qcpT1UN1BTSEpaTTRRWkdQMDhHSk5SSDE2NDRMRC4u     		Link

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van