Samen verder - v456

Samen verder - v456

Samen verder

Introductie

Vanaf de jaren 80 werkten de landen in Zuid-Amerika landen steeds nauwer met elkaar samen op economisch gebied. In 1991 werd de MERCOSUR opgericht en in 2008 de UNASUR, de Unie van Zuid-Amerikaanse Staten. Waar de MERCOSUR vooral een handelsverbond was, kun je de UNASUR qua doelstellingen en opzet min of meer vergelijken met de Europese Unie.

Waarom besloten de regeringen van de Zuid-Amerikaanse landen in de jaren 80 om hun landen steeds nader tot elkaar te brengen? Welke doelstellingen wilden ze hiermee behalen? In hoeverre zijn ze op economisch gebied behaald? Waarom viel de UNASUR in 2018 uit elkaar?

In deze opdracht proberen we antwoorden daarop te zoeken.

 

Wat ga je leren?

Hoofdvraag

  • Waarom hebben de landen in Zuid-Amerika geprobeerd nauwer met elkaar samen te werken op onder meer economisch gebied?

Deelvragen

  • Welke rol speelden binnenlandse economische problemen bij het tot stand komen van de samenwerking?
  • Welke rol speelde de globalisering die na 1980 een hoge vlucht nam bij het tot stand komen van de samenwerking?
  • Welke rol op economisch gebied heeft de UNASUR gespeeld in het mondiale netwerk van internationale handel, investeringen van bedrijven over landsgrenzen heen en andere vormen van economische samenwerking?
  • Welke overeenkomsten en verschillen bestonden er tussen de Europese Unie en de UNASUR waar het gaat om het ontstaan en het functioneren ervan?
  • Waarom heeft de UNASUR in 2019 plaatsgemaakt voor PROSUR?
  • Wat voor soort organisatie is PROSUR?
  • Waarom blijkt het ondanks alle goede bedoelingen niet altijd makkelijk voor landen in Zuid-Amerika om op goede voet met elkaar te blijven en samen te werken?

Begrippen

  • MERCASUR
  • UNASUR
  • PROSUR
  • BRIC(S)-land
  • globalisering

Wat ga je doen?

Activiteiten

Vooraf

Wat kun je al?

Bestudeer de Kennisbank en maak de instaptoets.

Aan de slag

Stap 1

Je krijgt uitleg over de organisaties UNASUR, PROSUR en MERCASUR; informatie over de doelstellingen en deelnemende landen. Je leest over de grote rol die Brazilië speelt in dit samenwerkingsverband. Je zoekt informatie op internet en leest een tekst om de vragen te beantwoorden.

Stap 2

Een van de doelstellingen ter bevordering van de onderlinge handel tussen de landen is het verbeteren van de infrastructuur. Je leest teksten en beantwoord vragen met behulp van de atlas.

Stap 3

Zijn de landen te zeer verdeeld om een grotere speler in de wereldeconomie te zijn? Je leest over de rol die UNASUR speelde in de wereldeconomie tot de opheffing van deze organisatie. Je leest teksten en maakt gebruik van atlaskaarten om de vragen te beantwoorden.

Afronding

Samenvattend

Geef een omschrijving van de begrippen. Vergelijk de omschrijvingen met een klasgenoot.

Eindopdracht A

Maak de eindtoets.

Eindopdracht B

Als pleidooi voor de heroprichting van UNASUR maken jullie een video.

Terugkijken

Kijk terug op de opdracht.


Tijd
Voor deze opdracht is de studiebelasting ongeveer 3 SLU.

Wat kun je al?

Bestudeer de Kennisbanken.

Maak nu de instaptoets.

Aan de slag

Stap 1: MERCOSUR en UNASUR

In 2008 werd de UNASUR opgericht, de Unión de Naciones Suramericanas of União de Nações Sul-Americanas, zoals de organisatie in respectievelijk het Spaans en Portugees heet. In het Nederlands spreekt men van de UZAN. Het is een samenwerkingsverband van landen in Zuid-Amerika.
De Unie integreert Mercosur en de Andesgemeenschap alsook enkele andere Zuid-Amerikaanse landen, zoals Bolivia, Guyana, Suriname, Uruguay en Venezuela; Peru heeft de opgeschorte status.*
*Voor actuele stand van zaken: zie Wikipedia of andere internetbronnen.

In januari 2019 werd PROSUR opgericht dat een politiek-rechtser alternatief moest zijn voor de politiek-linksere UZAN. Ook de bezorgdheid over het regime in Venezuela speelde hierin een rol.

MERCOSUR is een douane-unie tussen Brazilië, Argentinië, Uruguay, Paraguay, Venezuela en Bolivia. Mercosur werd opgericht op 26 maart 1991. Het doel van de organisatie is om vrije handel en vrij verkeer van goederen, personen en kapitaal te bevorderen.
Mercosur is de op drie na grootste gemeenschappelijke markt ter wereld, na de Europese Unie (EU), de Verenigde Staten en Japan.

Brazilië

Van de lidstaten heeft Brazilië de grootste bevolkingsomvang en ook de grootste economie, gemeten in BBP. Brazilië is een van de BRICS-landen, de Grote Vijf onder de opkomende economieën (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika). Dat is te danken aan het zuidoosten van het land waar veel industrie, mijnbouw en diensten bij elkaar te vinden is. Het is de belangrijkste economische regio in heel Zuid-Amerika.
(N.B. BRICS is geen organisatie maar een groep landen met vergelijkbare positie betreffende economische groei.)

Stap 2: Uit nood geboren

Samenwerking in beeld: overzicht van
internationale verkeersknooppunten in Zuid-
Amerika

Lees op Wikipedia de volgende uitleg:

Infrastructuur

Om in Zuid-Amerika de onderlinge handel tussen de landen van de UNASUR makkelijker te maken moeten alle (haven)steden, industriegebieden, winplaatsen van delfstoffen en landbouwgebieden in de unie goed bereikbaar zijn per spoor, over de weg, via waterwegen en door de lucht. Tot de UNASUR werd opgericht, was dat nog lang niet het geval. Daarom is verbetering en uitbreiding van de infrastructuur een van de doelstellingen van het samenwerkingsverband.

Zoek op in de Bosatlas of Alcarta de kaarten over Zuid-Amerika:
  • Bosatlas: Zuid-Amerika en Zuid-Amerika - Landschappen
  • Alcarta: Zuid-Amerika - Fysische geografie en Zuid-Amerika - Staatkundig

Stap 3: Internationale samenwerking

Grote speler in de wereldeconomie?

De internationale luchthaven Galeão in
Rio De Janeiro.

De landen van de UNASUR werkten niet alleen steeds nauwer met elkaar samen, maar ook steeds meer met landen en regio’s buiten de Unie.
Nadat in 2013 Hugo Chávez, de president van Venezuela en een van de oprichters van de Unie, overleden was en werd opgevolgd door Nicolás Maduro, verliep de samenwerking binnen de UNASUR steeds moeizamer. Vooral vanwege de problemen in Venezuela gaven enkele landen in 2018 de brui aan hun lidmaatschap waardoor UNASUR in feite ophield te bestaan.

Was de UNASUR door deze interregionale economische integratie op eigen kracht een hoofdrolspeler geworden in de wereldeconomie, net als bijvoorbeeld de Europese Unie en de Verenigde Staten? UNASUR was op weg een gemeenschappelijke markt zonder handelsbelemmeringen te worden. Een markt met ongeveer 426,5 miljoen inwoners. De EU heeft er ongeveer 450 miljoen en de VS 328,2 miljoen*.
*Voor actuele inwoneraantal zoek op internet.

Maar is dat ook gelukt? Zoek dat uit met het beantwoorden van de volgende vragen.

De UNASUR speelde tot haar opheffing ook een rol in de wereldeconomie als regio waar bedrijven van buiten die regio investeren. Hoe aantrekkelijk was de regio voor bedrijven uit bijvoorbeeld China of de Verenigde Staten om er zich te vestigen of te investeren in bijvoorbeeld infrastructuur? Hoeveel slagkracht hebben bedrijven uit de regio zelf om te investeren buiten de UNASUR?
Zoek dat uit met het beantwoorden van de volgende vragen.

Afronding

Samenvattend

Bij 'Wat ga je leren?' worden de volgende begrippen genoemd.
Geef zelf een omschrijving van deze begrippen.

​UNASUR  
MERCOSUR  
PROSUR  
BRIC(S)-land  
Globalisering  


Bespreek de begrippen met een klasgenoot.

Eindopdracht A: Toets

Eindopdracht B: Pleidooi

Pleidooi voor heroprichting UNASUR

Jullie hebben uitgebreid kennis gemaakt met de UNASUR, zijn doelstellingen en zijn rol in de wereldeconomie totdat het samenwerkingsverband uit elkaar viel.
Die kennis gaan jullie gebruiken om een opname te maken waarin jullie de landen die lid zijn geweest van deze Unie, oproepen om de UNASUR nieuw leven in te blazen.

Jullie maken een Nederlandstalige versie voor de burgers in Nederland en België of een Engelstalige versie voor de burgers in de overige EU-landen. Houd het kort want al na enkele minuten verslapt de aandacht van je publiek. Vijf minuten is echt het maximum.

Voor het maken van dit eindproduct krijgen jullie een half lesuur de tijd.

Je docent deelt de klas in groepen van vier leerlingen in. Dan gaan jullie aan de slag om een van de twee videoversies te maken.
Zorg dat je je argumenten goed onderbouwt om de UNASUR weer te activeren.

Beoordeling

Lever de opname bij je docent in. Die beoordeelt jullie eindproduct op de volgende punten:

  • Zijn de doelstellingen van de UNASUR duidelijk uiteengezet?
  • Zijn de teksten helder en beknopt?
  • Maakt de opname de lidstaten enthousiast om de UNASUR opnieuw actief te laten worden?
  • Vullen de beelden de gesproken tekst aan en ondersteunen ze de gesproken tekst?

Video maken

Video kan voor veel dingen gebruikt worden bijvoorbeeld om iets uit te leggen, een project te evalueren of mensen te interviewen.        

 

Examenvragen

Op deze pagina vind je examenvragen van ExamenKracht van vorige jaren. De vragen sluiten zo goed mogelijk aan bij de opdracht die je net hebt afgerond.

Maak bij het beantwoorden ook gebruik van dat wat je al eerder geleerd hebt. Als je de vraag niet kunt beantwoorden, probeer het dan later opnieuw. Nadat je een vraag beantwoord hebt, kun je deze zelf nakijken en je score aangeven.

VWO 2017-TV1

VWO 2017-TV1 Vraag 3

VWO 2021-TV1

VWO 2021-TV1 Vraag 19

VWO 2021-TV3

VWO 2021-TV3 Vragen 22-25

 

Meer oefenen?
Wil je met nog meer examenvragen oefenen?
Als je school deelneemt aan VO-content kun je verder oefenen door in te loggen op ExamenKracht (www.examenkracht.nl).

Terugkijken

Intro

  • Lees de Introductie van de opdracht nog eens door.
    Vind je dat de vragen uit de intro in deze opdracht voldoende beantwoord zijn?

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de hoofdvraag en deelvragen nog eens door.
    Kun je uitleggen wat de doelstellingen van UNASUR en MERCASUR waren? Is het deze organisaties gelukt om een bredere internationale samenwerking op economisch gebied te realiseren?

Hoe ging het?

  • Tijd
    Voor deze opdracht staat ongeveer 3 SLU.
    Heb je de opdracht binnen dit aantal uren kunnen doen?
  • Samenvattend
    Was het eenvoudig om de genoemde begrippen te omschrijven?
    Had je klasgenoot soortgelijke omschrijvingen?
  • Eindopdrachten
    Heb je de eindtoets goed gemaakt?
    Is het gelukt een overtuigend pleidooi te houden om de UNASUR opnieuw lezen in te blazen?

Bronnen

  • Het arrangement Samen verder - v456 is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    VO-content
    Laatst gewijzigd
    07-05-2025 21:38:52
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Dit thema valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor Aardrijkskunde voor VWO leerjaar 4, 5 & 6. In het domein "Zuid-Amerika" wordt het thema ''Samen verder" besproken. In 2008 is UNASUR opgericht, de Unie van Zuid-Amerikaanse Naties. In 2019 is PROSUR gestart als een politiek-rechtser alternatief voor UNASUR, mede vanwege zorgen over Venezuela. MERCOSUR is een douane-unie tussen Brazilië, Argentinië, Uruguay, Paraguay, Venezuela en Bolivia, opgericht om vrije handel en verkeer te bevorderen. Brazilië heeft de grootste economie in Zuid-Amerika, vooral in het zuidoosten door industrie, mijnbouw en diensten, en hoort bij de BRICS-groep (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) van opkomende economieën. Om de onderlinge handel tussen UNASUR-landen te vergemakkelijken, is het doel van het samenwerkingsverband om de bereikbaarheid van (haven)steden, industriegebieden, delfstofwinplaatsen en landbouwgebieden per spoor, weg, water en lucht in Zuid-Amerika te verbeteren en uit te breiden.
    Leerniveau
    VWO 6; VWO 4; VWO 5;
    Leerinhoud en doelen
    Globalisering; Aardrijkskunde;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    6 uur 0 minuten
    Trefwoorden
    aardrijkskunde, arrangeerbaar, economie, mercosur, samen verder, stercollectie, unasur, vrije handel, vwo456

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    VO-content - Gereedschapskist. (2019).

    Gereedschapskist activerende werkvormen

    https://maken.wikiwijs.nl/105906/Gereedschapskist_activerende_werkvormen

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    Oefeningen en toetsen

    Samen verder

    Uit nood geboren

    Grote speler in de wereldeconomie?

    Internationale samenwerking

    Internationale samenwerking

    Samen verder

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    QTI

    Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

    Versie 2.1 (NL)

    Versie 3.0 bèta

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van