In Nederland wonen bijna 17 miljoen mensen. De meesten van hen zijn hier geboren, maar om verschillende redenen zijn er ook veel mensen naar Nederland gekomen. Het heeft Nederland gemaakt tot wat het is, een samenleving waarin mensen uit allerlei verschillende landen en culturen naast en met elkaar leven, een multiculturele samenleving.
Wat kan ik straks?
Aan het eind van deze opdracht kun je:
uitleggen wat we bedoelen met de multiculturele samenleving.
uitleggen dat Nederland al heel lang een multiculturele samenleving is.
omschrijven wanneer de meeste ‘vreemdelingen’ naar Nederland gekomen zijn.
uitleggen wat het verschil is tussen inwoners met een migratieachtergrond en inwoners met een Nederlandse achtergrond.
uitleggen dat er spanningen zijn ontstaan tussen inwoners met een migratieachtergrond en inwoners met een Nederlandse achtergrond.
met behulp van een voorbeeld uitleggen waarom er kritiek is op de multiculturele samenleving.
Wat ga ik doen?
Activiteiten
Aan de slag
Stap
Activiteit
Stap 1
Wat is nou eigenlijk een multiculturele samenleving? Je leert het in deze stap. Ook beantwoord je een vraag.
Stap 2
De voormalige koloniën hebben bijgedragen aan onze multiculturele samenleving. Op welke manier dat is leer je in deze stap.
Stap 3
Nederlanders hebben veel migranten zelf naar Nederland gehaald om voor ons te werken. Hoe dat verliep, lees je in stap 3.
Stap 4
Niet iedereen voelt zich even gewaardeerd in onze samenleving. Waarom niet? Dat lees je hier.
Afronding
Onderdeel
Activiteit
Samenvattend
Hier vind je de begrippenlijst die hoort deze opdracht.
Eindproduct
Een sleepoefening maken over de Multiculturele samenleving.
Terugkijken
Terugkijken op de opdracht.
Tijd
Voor deze opdracht heb je twee lesuren nodig.
Aan de slag
Stap 1 - Samenleving in de praktijk
De Portugese synagoge in
Amsterdam (het hoge gebouw
de achtergrond) uit 1675
is nog steeds in gebruik
In kranten en op televisie hoor je vaak spreken over de multiculturele samenleving. Wat bedoelen we daar mee?
We kijken eerst naar ‘multicultureel’: een samenvoeging van ‘multi’ (= veel) en ‘cultuur’ (= gewoonten en gedragsregels van een groep mensen). ‘Samenleving’ is weer een samenvoeging van ‘samen’ en ‘leven’.
Een ‘multiculturele samenleving’ is een samenleving waarin mensen met verschillende gewoonten en gedragsregels naast elkaar wonen en leven. Of je nu christen, jood of moslim bent en op vrijdag naar de moskee, op zaterdag naar de synagoge, of op zondag naar de kerk gaat of helemaal niet gelovig bent, van spruitjes met aardappelen of kousenband met rijst houdt, het liefst naar klassieke of hiphopmuziek luistert, geboren bent in Nederland of oorspronkelijk uit een ander land komt, je maakt deel uit van de Nederlandse samenleving. Of je het wilt of niet. En die samenleving is met al zijn verschillende culturen dus een multiculturele samenleving.
De term "multicultureel" is pas na de Tweede Wereldoorlog ontstaan, maar eigenlijk is Nederland altijd een multiculturele samenleving geweest. Vijfhonderd jaar geleden kwamen er al vreemdelingen naar Nederland. Ze kwamen voor de handel en soms bleven ze. De eerste vreemdelingen die met hele families tegelijk naar Nederland kwamen, deden dat omwille van hun godsdienst.
In Nederland was er vrijheid van godsdienst. Eind 15e eeuw werden de joden in Spanje en Portugal vervolgd en ze sloegen op de vlucht, onder andere naar Nederland. De meeste joden vestigden zich in Amsterdam. In de 17e eeuw kwamen er duizenden joden uit Oost- en Midden-Europa bij.
Stap 2 - Voormalige koloniën
Nederland had in de eerste helft van de 20e eeuw verschillende koloniën: de Nederlandse Antillen, Nederlands-Indië en Suriname.
De Nederlandse Antillen maken nog steeds deel uit van het Koninkrijk der Nederlanden. Bonaire, Saba en St. Eustatius zijn nu speciale Nederlandse gemeenten en Aruba, Curaçao en St. Maarten zijn onafhankelijke landen binnen het Koninkrijk. Omdat hun inwoners allemaal een Nederlands paspoort hebben, kunnen ze zich vrij in Nederland vestigen.
Nederlands-Indië is in 1949 onafhankelijk geworden onder de naam Indonesië en Suriname werd zelfstandig in 1975. De inwoners van beide koloniën werden voor de keus gesteld: blijven met een Indonesisch of Surinaams paspoort of verhuizen naar hun nieuwe vaderland en een Nederlands paspoort krijgen. De meesten bleven, maar duizenden kozen voor Nederland. Zo werd Nederland na 1949 en opnieuw in 1975 een stuk gekleurder.
Kijk eens naar de volgende video. Bespreek met een klasgenoot hoe jij het zou
ervaren om zo in een vreemd land aan te komen. Of misschien heb jij dit wel
meegemaakt. Vertel er dan over aan een klasgenoot.
Stap 3 - Arbeidsmigratie
Na de Tweede Wereldoorlog ging de wederopbouw sneller dan gedacht.
De werkgelegenheid groeide snel en er was veel vuil en zwaar werk in fabrieken.
Arbeid waarvoor geen of niet veel scholing nodig was. Om het tekort aan arbeiders op te vangen nodigden Nederlandse bedrijven arbeiders uit Spanje, Italië, Marokko en Turkije uit om in Nederland te komen werken. Met toestemming van de Nederlandse regering.
In de video hoor je hoe de Nederlanders de Marokkanen ontvingen. Wat vind je van deze houding?
Het beeld over gastarbeiders is aanvankelijk zeer positief. Ze vulden immers een groot tekort aan arbeidskrachten aan en maakten economische groei mogelijk. Daarbij ging men ervan uit dat ze tijdelijk hier zouden zijn. Dat zit ook opgesloten in de naam ‘gastarbeider’.
Toen het slechter ging met de Nederlandse economie veranderde de kijk op gastarbeiders. Nederland werd in de jaren zeventig en tachtig geconfronteerd met een grote crisis en de werkloosheid liep op.
Nieuwe gastarbeiders waren niet meer welkom. En veel landgenoten zagen de gastarbeiders die er waren (soms al jaren) liever teruggaan.
Bekijk in de volgende video hoe de gastarbeiders hun leven in Nederland konden opbouwen.
Problemen met de tweede generatie.
De kinderen van de migranten zijn vaak geboren in Nederland, spreken uitstekend Nederlands en hebben vaak een Nederlands paspoort. Toch worden ze nog steeds gezien als ‘buitenlanders’ of als ‘allochtonen’, een woord dat alleen in het Nederlands bestaat. In het dagelijks leven wordt de term allochtoon nog wel gebruikt, maar in 2016 werd besloten dat de begrippen allochtoon en autochtoon niet meer gebruikt moeten worden. Ze zouden discriminerend zijn. Daarom gebruikt met nu de volgende omschrijvingen: inwoners met een migratieachtergrond en inwoners met een Nederlandse achtergrond
Een inwoner met een migratieachtergrond is iemand die in het buitenland is geboren of die een ouder heeft die in buitenland is geboren. Iemand met bijvoorbeeld een Argentijnse, Duitse of Belgische ouder is een inwoner met een migratieachtergrond. In het dagelijkse taalgebruik gebruiken we die term vooral voor niet-westerse inwoners met een migratieachtergrond. Voor mensen met een Marokkaanse of een Turkse naam of met een niet-blanke huidkleur.
Inwoners met een migratieachtergrond van de tweede generatie komen vaak moeilijk aan een baan ook al hebben ze een goede opleiding. Onderstaand krantenartikel (Spitsnieuws, november 2012) laat de situatie van een jongen zien.
De jongen werd geboren uit een Turkse vader en een Nederlandse moeder. Hij groeide op in Nederland, heeft een Nederlands uiterlijk en voelt zich Nederlander. Maar toch merkte hij dat mensen hem anders benaderden vanwege zijn naam.
Intolerant
Zijn ouders zeggen dat ze Nederland de laatste jaren hebben zien veranderen van een zeer tolerant in een racistisch en intolerant land. Als ze destijds de gevolgen hadden kunnen overzien, hadden ze nooit voor de Turkse voornaam gekozen.
Behalve de psychische last die de jongen had, vreesden hij en zijn ouders ook voor zijn toekomst. De scholier, die dit jaar waarschijnlijk de havo afrondt, wil een vervolgstudie gaan doen en was bezorgd dat hij minder snel voor een sollicitatiegesprek zal worden uitgenodigd dan sollicitanten met een Nederlandse naam.
Rechtbank
“Hoewel de naam in objectieve zin in Nederland geen negatieve associaties zou hoeven op te roepen, gebeurt dat bij sommigen kennelijk wel en juist daardoor bestaat heel veel last”, overweegt de rechtbank.
De naamswijziging werd door de rechtbank in Maastricht toegestaan, omdat het persoonlijk belang zwaarder weegt dan het algemeen belang.
Bron: Spitsnieuws - 21-11-2012
Praat met een klasgenoot over het artikel.
Hoe vind jij het dat het voor de jongen nodig is om zijn naam te veranderen om zo betere kansen te krijgen in de maatschappij?
Stap 4 - Migratieachtergrond
Leven als inwoner met een migratieachtergrond
Ook onderstaand gesprek zegt veel. Tijdens een gesprek met een nieuwe bewoner die al zijn hele leven in Nederland woont vroeg zijn buurman hem: “Waar ben je geboren?”
--“In Rotterdam”
“Nee ik bedoel, waar kom je écht vandaan?”
De multiculturele samenleving krijgt de laatste jaren zware kritiek. Dan gaat het vooral om het integratievraagstuk. De mensen met kritiek vinden vooral dat inwoners met een migratieachtergrond zich onvoldoende aanpassen aan de Nederlandse samenleving.
Veel inwoners met een migratieachtergrond klagen over discriminatie, bijvoorbeeld bij sollicitaties.
Afronding
Samenvattend
Hier vind je de begrippenlijst die hoort bij deze opdracht.
Cultuur
Gewoonten en gedragsregels van een groep mensen.
Inwoner met een migratieachtergrond
Iemand die in het buitenland is geboren, of die een ouder heeft die in het buitenland is geboren. De term gebruiken we vooral voor migranten uit niet westerse landen. Deze inwoners werden eerder allochtoon genoemd.
Gastarbeider
Arbeiders uit Spanje, Marokko en Turkije die vanaf de jaren zestig naar Nederland werden gehaald om hier tijdelijk te werken. De meesten bleven hier, met hun overgekomen familie.
Arbeidsmigratie
Verhuizing van arbeiders naar een ander land, met als doel daar (tijdelijk) te werken.
Tweede generatie
De in Nederland geboren kinderen van mensen die in het buitenland geboren zijn en in Nederland zijn komen wonen.
Multiculturele samenleving
Een ‘multiculturele samenleving’ is een samenleving waarin mensen met verschillende gewoonten en gedragsregels naast elkaar wonen en leven.
Gemengd huwelijk
Een gemengd huwelijk is een huwelijk dat gesloten wordt tussen twee partners met een verschillende achtergrond. (nationaliteit, etniciteit, of verschillend economisch of cultureel milieu)
Eindproduct
Maak nu de onderstaande sleepoefening.
Je vult de gaten in de tekst aan met de juiste woorden die je ernaast ziet staan.
Met deze oefening laat je zien dat je de leerdoelen hebt behaald.
Beoordeling
De sleepoefening laat je beoordelen door jullie docent.
Bij de beoordeling let jullie docent op:
De vorm: is de sleepopdracht goed ingevuld?
Terugkijken
Intro
Lees de intro nog eens door. Past de intro goed bij de opdracht.
Heb je in deze opdracht nog nieuwe culturen leren kennen?
Kan ik wat ik moet kunnen?
Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
Kun je wat je moet kunnen?
Hoe ging het?
Tijd
Bij de activiteiten stond dat je ongeveer 2 uur met de opdracht bezig zou zijn.
Had je die tijd ook nodig voor deze opdracht of kwam je tijd te kort? Welke stap koste de meeste tijd? Hoe denk je dat dat kwam?
Inhoud
Wist je al veel over onze multiculturele samenleving?
Schrijf op wat nieuw voor je was.
Eindopdracht
Wat vond je van de eindopdracht? Ging het goed of vond je het erg moeilijk? Is het gelukt om de woorden zelf op de juiste plek te slepen of had je hulp nodig van je docent?
Het arrangement Multiculturele samenleving vmbo-kgt34 is gemaakt met
Wikiwijs van
Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt,
maakt en deelt.
Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:
het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.
Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:
Toelichting
Deze les valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor geschiedenis voor VMBO KGT leerjaar 3 en 4. Deze les valt onder het thema Cultureel-mentale ontwikkelingen. Het onderwerp van de les is Multiculturele samenleving. Een multiculturele samenleving bestaat uit mensen met verschillende gewoonten en gedragsregels die naast elkaar wonen en leven. Of je nu een gelovige bent of niet, van verschillende gerechten houdt, naar verschillende soorten muziek luistert, in Nederland bent geboren of uit een ander land komt, je maakt deel uit van de Nederlandse samenleving. Nederland is altijd al multicultureel geweest, met migratie van vreemdelingen die naar Nederland kwamen om redenen als geloof of arbeid. Ook zijn er mensen komen wonen uit een voormalige kolonie. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de kijk op gastarbeiders door economische problemen. De kinderen van migranten worden nog steeds als buitenlanders gezien, ondanks hun Nederlandse achtergrond. Discriminatie blijft een probleem, zoals bij sollicitaties. Er is kritiek op de integratie van inwoners met een migratieachtergrond in de Nederlandse samenleving. Begrippen die verder in deze les aan bod komen zijn: inwoner met een migratieachtergrond, gastarbeider, arbeidsmigratie, tweede generatie en gemengd huwelijk.
Deze les valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor geschiedenis voor VMBO KGT leerjaar 3 en 4. Deze les valt onder het thema Cultureel-mentale ontwikkelingen. Het onderwerp van de les is Multiculturele samenleving. Een multiculturele samenleving bestaat uit mensen met verschillende gewoonten en gedragsregels die naast elkaar wonen en leven. Of je nu een gelovige bent of niet, van verschillende gerechten houdt, naar verschillende soorten muziek luistert, in Nederland bent geboren of uit een ander land komt, je maakt deel uit van de Nederlandse samenleving. Nederland is altijd al multicultureel geweest, met migratie van vreemdelingen die naar Nederland kwamen om redenen als geloof of arbeid. Ook zijn er mensen komen wonen uit een voormalige kolonie. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de kijk op gastarbeiders door economische problemen. De kinderen van migranten worden nog steeds als buitenlanders gezien, ondanks hun Nederlandse achtergrond. Discriminatie blijft een probleem, zoals bij sollicitaties. Er is kritiek op de integratie van inwoners met een migratieachtergrond in de Nederlandse samenleving. Begrippen die verder in deze les aan bod komen zijn: inwoner met een migratieachtergrond, gastarbeider, arbeidsmigratie, tweede generatie en gemengd huwelijk.