Geraamte vmbo-b34

Geraamte vmbo-b34

Geraamte

Intro

Bekijk als inleiding op de module 'Geraamte' de interactieve schoolplaat van SchoolTV.
Klik ongeveer 5 minuten rond op de schoolplaat en praat met een klasgenoot over de dingen die je ziet.

Interactieve videotour: Botten

Wat kan ik straks?

Aan het eind van deze module kan ik:

  • de verschillende beenderen van het geraamte van een mens in een afbeelding benoemen.
  • de functies van een geraamte omschrijven.
  • een mogelijk gevolg van overbelasting noemen.
  • het verschil tussen been en kraakbeen omschrijven.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag

Stap

Activiteit

Stap 1

Je bestudeert het Kennisbankitem dat past bij dit onderdeel en test je kennis.

Stap 2

Bekijk de video en doe de oefening 'Verschillende botten'.

Stap 3

Maak zelf een aantal (meerkeuze)vragen over stevigheid.

Stap 4

Je bestudeert de info over botgroepen en beantwoord de vragen.

Stap 5

Bekijk de video over de samenstelling botten en beantwoord de vragen.

Stap 6

Bestudeer het onderzoek dat Julia gedaan heeft en maak het verslag.

Afronding

Onderdeel

Activiteit

Samenvattend

Hier vind je de begrippenlijst die hoort deze module.

Examenopgaven

Maak de examenopgaven die passen bij de module.

Terugkijken

Terugkijken op de module.

​
Tijd
Voor deze opdracht heb je 2 à 3 lesuren nodig.

 

Aan de slag

Stap 1: Kennisbank

Mensen kun je indelen bij de gewervelde dieren.
Gewervelde dieren hebben een inwendig skelet of ook wel een geraamte.
Kijk maar eens naar deze video:


Het geraamte bestaat uit vele botten (beenderen) die samen het botstelsel (beenderenstelsel) vormen.
Het botstelsel zorgt ervoor dat:

  • je stevig rechtop kunt staan;
  • je kunt bewegen;
  • je organen beschermd zijn en
  • je lichaam een vorm heeft.

Bestudeer uit de Kennisbank biologie het onderdeel.

Geraamte


Test je kennis
Beantwoord de volgende vragen over de theorie in de Kennisbank.

 

Stap 2: Verschillende botten

Botten noem je ook wel beenderen.
Uit welke beenderen bestaan de schedel, de romp en de ledematen?
Bekijk de video. Maak daarna de volgende oefeningen.

 

Stap 3: Stevigheid

Bekijk het filmpje tot 8 minuten en 50 seconden:


Bekijk dan in tweetallen het filmpje nog een keer. Je let dan op één van deze onderwerpen.
Overleg met je docent waar jullie op gaan letten.

  • Functies van het skelet.
  • Samenstelling van botten.
  • Vorm van botten.
  • Verandering van skelet tijdens een mensleven.
  • Beweging tussen botten.
  • Constructies in het dagelijks leven.

Maak tijdens het kijken aantekeningen over dit onderwerp.

Maak daarna 3 tot 5 meerkeuzevragen over het onderwerp. Zorg dat je zelf ook de antwoorden kent.

En vergeet vooral niet enkele foute antwoorden te verzinnen.
Maak de foute antwoorden wel zo dat ze goed bij de vraag passen.
Dus dat je medeleerlingen straks niet alles direct goed hebben.

Jullie maken samen een quiz met behulp van Google drive (formulieren), Socrative of een online quiz maker (bijvoorbeeld www.onlinequizcreator.com).
Overleg met je docent op welke manier je de vragen gaat inleveren. Voer de quiz met alle vragen met alle klasgenoten uit.

Stap 4: Botgroepen

Het skelet van gewervelde dieren lijkt op elkaar.
Als je het skelet van een hond vergelijkt met het skelet van een mens, zie je zeker overeenkomsten!
 

Net als bij mensen vormen sommige botten met elkaar botgroepen.
Alle skeletten bestaan uit zeven botgroepen:

  1. schedel
  2. borstkas
  3. schoudergordel
  4. bekkengordel
  5. wervelkolom
  6. voorpoten
  7. achterpoten.

Voorpoten en achterpoten worden ook wel ledematen genoemd.

Lees de zeven omschrijvingen in de oefening. Over welke botgroep gaat het?

Stap 5: Samenstelling botten

Bekijk de video en beantwoord daarna de vragen. Je kunt eventueel eerst de vragen even doorlezen voor je gaat kijken:


Beantwoord de volgende vragen:

Stap 6: Practicum samenstelling

Julia onderzoekt de samenstelling van botten.
Welke stof zorgt ervoor dat je botten sterk zijn?
Welke stof zorgt ervoor dat je botten beetje soepel zijn?

Bekijk het onderzoekje dat Julia doet.
Je sluit de stap af met een invuloefening.

 

Welk stofje in je botten zorgt er voor dat de benen toch zo soepel zijn?
Wat denk je dat het antwoord is op deze vraag?

 

 

Julia gaat een proefje doen. Ze heeft nodig:

  • (verdund) zoutzuur
  • botje (kip)
  • tang/pincet
  • potje

 

Ze schenkt (verdund) zoutzuur in het potje.

 

Ze doet het botje in het potje met zoutzuur.

 

Ze schrijft op een briefje 'Pas op' en legt het briefje bij het potje.

En nu één dag wachten ......

 

Ze doet handschoenen aan en haalt het botje met een tangetje uit het zoutzuur.

Ze spoelt het botje af.

 

Afronding

Begrippenlijst

Hier vind je de begrippenlijst die hoort bij deze opdracht.

Been
Been is keihard en stevig en tevens hetgeen waar botten uit bestaan.

Kraakbeen
Kraakbeen is weefsel dat stevig is en toch ook buigzaam.

Schedel
De schedel staat bovenop de wervelkolom en heeft een beschermende functie.

Romp
De romp bestaat uit de wervelkolom, de ribben, de schoudergordel en de bekkengordel. De romp heeft een beschermende functie.

Wervelkolom
De wervelkolom is veerkrachtig en heeft een beschermende en vormgevende functie.

Beenmerg
Beenmerg weefsel in de beenderen van gewervelde dieren, o.a. in ruggenwervel en borstbeen. Speelt een rol bij het vormen van botweefsel en bloed.

Tussenwervelschijf
Een kraakbeenkussentje, gevuld met vocht, gelegen tussen elke wervel en de volgende.

Wervellichaam
De buikzijde van de tussenwervelschijf.

Uitsteeksels
De rugzijde van de tussenwervelschijf.

Bekkengordel
De bekkengordel wordt gevormd door de heupbeenderen en het heiligbeen.

Ledematen
Benaming voor armen en benen.

Kalk
Kalk is een stevige stof die je in je botten vindt en voorkomt dat je botten te soepel zijn.

Lijmstof
Lijmstof is een soepele stof die je in je botten vindt en voorkomt dat je botten te broos zijn.

Examenopgaven

Je hebt in deze module veel theorie bestudeerd en veel opdrachten gemaakt.
In de afsluiting ga je aan de slag met examenvragen over dit onderwerp. Lees eerst de tips.

Tips

 

Van de examenvragen kan de voortgang worden bijgehouden op ExamenKracht.
Vraag verdere instructies aan je docent.

Hier vind je de examens van biologie waarmee je kunt oefenen.

Examens vmbo-b34

Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Maak bij ieder leerdoel een vraag en geef antwoord op die vraag.

Hoe ging het?

  • Tijd
    Heb je de stappen in de aangegeven tijd kunnen doorlopen?
    Welk stap kostte weinig tijd en welke stap juist veel tijd?
  • Inhoud
    Het geraamte (skelet) heb je in klas 1 of klas 2 ook al eens bestudeerd.
    Wist je het meeste nog? Schrijf twee dingen op die je niet meer wist.
  • Begrippenlijst
    Kijk of alle begrippen in de begrippenlijst staan.
  • Examenopgaven
    Heb je de examenopgaven gemaakt? Ging het goed?

  • Het arrangement Geraamte vmbo-b34 is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    VO-content
    Laatst gewijzigd
    13-01-2025 16:20:30
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Deze les valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollectie voor biologie voor basisberoepsgerichte leerweg, leerjaar 3 en 4. Dit is thema 'Sporten'. Het onderwerp van deze les is: Geraamte. Deze les bespreekt de verschillende beenderen van het geraamte van een mens en hun functies. Daarbij hoort ook het verschil tussen been en kraakbeen. Ook komt er aan bod wat een mogelijk gevolg is van overbelasting.
    Leerniveau
    VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 4; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 3;
    Leerinhoud en doelen
    Biologie; Instandhouding en ontwikkeling;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    2 uur 30 minuten
    Trefwoorden
    arrangeerbaar, b34, been en kraakbeen, beenderen, biologie, functies geraamte, geraamte, overbelasting, stercollectie

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    Oefeningen en toetsen

    Geraamte

    Botgroepen

    Samenstelling botten

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    QTI

    Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

    Versie 2.1 (NL)

    Versie 3.0 bèta

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van