Citaverde Nederweert 

Nationaal Park De Groote Peel.

Nationaal Park De Groote Peel.

Inleiding

Welkom bij het project Jongeren als adviseurs. 

Vraag van de directie van Nationaal Park: 

Graag zouden wij als Nationaal Park meer jongeren betrekken bij natuur en het Nationaal Park in het bijzonder. Het is immers jullie Nationaal Park, in jullie woonomgeving! Jongeren zijn de natuurbeschermers van de toekomst.

Maar hoe trekken wij meer jongeren naar het Nationaal Park? Wat zouden zij nou willen? Wat is cool? Hoe bereiken wij hen? Aan wie kunnen wij dit beter vragen dan aan jullie zelf? 

Leerdoelen projectmatig werken

Leerdoelen

- ontwerpen

- informatie verzamelen

- informatie verwerken

- onderzoek doen

- werkplan maken

- gesprekken voeren

- mening vormen

- keuzen maken

- samenwerken

- presenteren

 

Eindproduct

Een spetterende presentatie en het overhandigen van het adviesrapport aan de opdrachtgever. 

 

Alleen of samen

Samenwerken aan het advies en presentatie in vier-of vijftallen. 

 

Tijd

Het project duurt 5 weken. 

2 november draaiboek: gezamenlijke start

Activiteiten 

Materialen 

13.00 

Leerlingen starten in de groep met de docenten.

Docent geeft korte inleiding op het project. 

 

Aula klaar maken om 13.00uur (Famke weet indeling)

- Beamer regelen

- Geluid 

- Mapjes 6 per klas (uitgedeeld in de klas).

- Fototoestel (Marielle)

- willekeurige drietallen 

13.15 Start in de aula

Jan Tindemans komt de opdracht uitleggen aan de leerlingen.

Leerlingen hebben de kans om hem vragen te stellen.

Thea en Noor nemen het over.

Ieder groepje krijgt invulopdracht om samen te beantwoorden. 

Famke legt kort uit wat duurzaamheid is en geeft opdracht

(maak een mindmap) op A3 vel en ook meeschrijven op A4. 

- Leerlingen maken mindmap duurzaamheid in 3 tallen. Iedere leerling maakt zijn eigen mindmap en neemt deze mee naar de klas

Evaluatie mindmap door docenten: welke 10 woorden/ideeën zijn het belangrijkste. 

LLn nemen mee naar de klas: Opdracht Peel, Lln opdracht 1 en 2 en A4tje.

Kopieën maken opdracht (70 stuks)

Witte vellen voor mindmap (75 stuks)

Ondersteuning duurzaamheid met afbeeldingen /filmpje (Thea en Noor)

Vervolg 14.15 uur :Leerlingen gaan naar de klas.

Leergroepgesprek: instructie werken in groepen, taakverdeling en rollen. Definitieve groepjes gemaakt (groep van 3 leerlingen)

Binnen de groep de A4tjes vergelijken en onderstreep wat alle 3 de lln hebben

Mindmap 2 in groepjes van 3: Bedenk een spetterende actie om jongeren te trekken.

Evaluatie  Mindmap

Voorbereiding excursie Fietsen naar de Peel. 

Bedenk al samen vragen voor de gidsen. Wat mag niet, wat mag wel? Wat is er al? is het idee uitvoerbaar? 

Afsluiting om 15.15 uur. 

 

Perforator (mindmaps in de mapjes) 

Iedere groep krijgt verzamelmap

 

 

Mindmap in werkmappen bewaren. 

Docenten schrijven van ieder groepje het meest “spetterende” idee op (in totaal dus 5 ideeën per klas) en mailen die naar Mariëlle. Zij stuurt ze door naar Harry (h.van.den.broek@ivn.nl), zodat hij hierop de experts voor 23 november kan voorbereiden.                           
9 uur  Evaluatie en voorbereiding met docenten 

Projectopdracht leerlingen

Werkblad leerlingen (invulopdracht)

Startvraag duurzaamheid

Maak een mindmap over duurzaamheid. Wat is duurzaamheid eigenlijk? Famke geeft een korte presentatie over duurzaamheid.

Klas: Opdracht 2: bedenk een spetterende actie om jongeren te trekken.

Laat de leerlingen in de definitieve groepjes hun ideeën in de vorm van een mindmap zetten (3 groepen van 5 leerlingen)

 

Evalueer:

1) Iedere groep presenteert zijn eigen ideeën.

2) Zijn de ideeën uitvoerbaar?  

Stop de mindmap in de werkmap. 

 

Evalueer het samenwerken in de groepen. 

Je kunt gebruik maken van de hand;

 

Aanvullende informatie de Peel

Activiteiten Peel 2014-2015

Handige tijdklok voor werken in groepen

Klok

9 november: draaiboek excursie naar de Peel

Draaiboek 

Activiteiten  Organisatie 

13.00uur 

Leergesprek (terug- en vooruitblik)

start in klas. 

 
13.15 Vertek met de fiets naar de Peel  Thea regelt de gidsen 
13.45-14.00uur Aankomst en rondleiding  
15.00 uur afsluiting in de Peel en terugtocht   

16 november : vaklessen en uitwerking ideeën

Draaiboek en activiteiten

12.55-13.40 

Oriëntatie: leergesprek 

Terugblik op de excursie in de Peel: zijn alle ideeën haalbaar? 

Doelen aangeven van deze projectdag (ideeën aanpassen en uitwerken)

- vakles (eventueel) 

- uitwerken van de mindmap in concrete ideeën

- regels en taakverdeling in de groepen (besteed hier aandacht aan!) 

                
13.40-14.25 

Gezamelijk in de aula en OLC: docenten lopen rond en helpen de groepen. Ieder vanuit zijn eigen expertise. Uitwerken idee (mindmap) naar concreet werkplan (gebruik logboek: pagina start project en plan van aanpak)   

  
14.35 Klas: Leerlingen maken plan van aanpak af.   
15.10 Evaluatie in logboek.   
9e uur Evaluatie en voorbereiding projectgroep   

 

Ideeën voor vaklessen.

1. De peelheksen op de brandstapel

2. Veenlijk (meisje van Yde) :maak een reconstructie (tekenen van het gezicht) 

3. Onderzoek fauna en flora

4. Turfstekers. 

5. De romeinen tussen de Peel en de Maas

6. Muziek over de Peel 

 

Handige websites en aanvullende informatie

Animaties over de Peel

Muziek Peel in Brand

Foto's, films, mensen uit de Peel

Geologie (veenlandschap)

Activiteitenbank

Scouting

23 november: gesprek met een deskundige

Draaiboek en activiteiten 

12.55 

Oriëntatie: leergesprek 

Terugblik op vorige projectdag

Doelen aangeven van deze projectdag:

- Plan verder uitwerken in duidelijke activiteiten.

Dus bv. survivaltocht in de Peel:

1. Wat zijn de verschillende opdrachten die men in de Peel gaat doen? Hoe ziet het eruit? 

2. Hoe kan de Peel een survivaltocht promoten (P.R.)

3. Hoe worden deze opdrachten verstrekt aan de bezoeker? 

4. Krijgen de bezoekers een beloning als ze het goed uitvoeren? 

5. Welke beloning? Etc. etc. 

- Welke materialen zijn er nodig om dit verder uit te werken? 

- Eventueel voor groepen die daar aan toe zijn: presentatievormen bedenken. 

- Vragen bedenken voor de expert. 

                
13.40-14.25

Gezamelijk in de aula: Experts stellen zich kort voor. 

Docenten en experts lopen rond en helpen de groepen. Ieder vanuit zijn eigen expertise. Leerlingen laten werkplan zien en stellen vragen aan de experts en docenten. 

Eventueel aanpassen van het werkplan door tips van de expert.   

 

  

14.35-

15.30

- Leerlingen werken verder aan uitwerking. 

- Leerlingen al laten nadenken over presentatievormen (wees niet te snel tevreden!) Creatieve invulling. 

- Verdeling van de taken om de presentatie te maken. 

Evaluatie door invullen logboek. 

Klassikale evaluatie van het groepsproces. 

  
9e uur  Evaluatie met projectgroep   

30 november: maken en oefenen presentatie

Presentatievormen

Probeer de leerlingen zoveel mogelijk te stimuleren om andere werkvormen te kiezen dan een Powerpoint presentatie. 

 

Presentatie ideeën

14 december: eindpresentatie

Indeling middag 

12.55 - 13.40 uur               Voorbereiding presentatie in groepen in het toegewezen lokaal.

13.40 – 15.00 uur              Start presentaties. Per presentatie inclusief wisselen. Maximaal 10 minuten. De docent die toezicht heeft houd de tijd bij. Docenten en juryleden beoordelen m.b.v. feedbackformulier voor docenten. Korte feedback en uitkiezen van het beste idee.

15.00 – 15.15 uur              pauze leerlingen en jury/docenten overleggen in de aula

15.15 – 16.00 uur              Dagvoorzitter opent de afsluiting (Piet Duizer)

De toppers per lokaal presenteren nogmaals in de aula Uitreiking prijzen

Daarna gezellige afsluiting met drankje en hapje onder het genot van muziek (Jos Verheijen)

 

 

 

Beoordeling leerlingen en docent van het proces.

Instructie juryleden

Tips en Tops samenwerkend leren

Werken in groepen, do's.

Tips voor samenwerkend leren in groepen

Vooraf aan het samenwerken geldt:

Zorg voor een volledige instructie voor het zelf werken. Denk aan een duidelijke taakomschrijving en aan afspraken rond regels (zie andere tab).

Tijdens het samenwerkend leren gelden twee vuistregels:

  1. De docent doet niets wat de leerlingen zelf kunnen. Dat wordt vooral bepaald door het uitstellen van hulp en door vragend te helpen (dwz geen antwoorden, maar vragen waardoor de leerling zelf weer vooruit kan).
  2. De aanwezigheid van de docent verleent meerwaarde aan het samenwerken van leerlingen. Dat kan in de rol van scheidsrechter (veiligheid) of in de rol van coach (de groep zonder de docent laten werken met een beperkt aantal steunmomenten.)

Na het samenwerken geldt:

  1. Een nabespreking van de inhouden: wat heeft de groep opgeleverd (bv werkplan, mindmap, etc). 
  2. Nabespreking van het proces als tweede doel van de les: hoe verliep de samenwerking in de groep? Hield iedereen zich aan de taken? Werd er naar elkaar geluisterd? 

Op scholen vindt samenwerkend leren regelmatig plaats door leerlingen samen te laten werken in tweetallen of groepjes. De mate waarin dergelijk groepswerk effectief is, hangt af van de manier waarop het groepswerk wordt georganiseerd. Om samenwerkend leren in tweetallen en groepjes effectief te laten zijn, moet aan vijf voorwaarden zijn voldaan. 

1. Positieve wederzijdse afhankelijkheid: De leerlingen zijn van elkaar afhankelijk om de leerdoelen te behalen. Zonder samen te werken kunnen zij de leerdoelen niet behalen. Men spreekt van positieve wederzijdse afhankelijkheid, omdat men samen tot een beter resultaat komt dan wanneer ieder voor zich had gewerkt.

2. Individuele verantwoordelijkheid: De leerling is verantwoordelijk voor zijn eigen bijdrage aan de opdracht. Een leerling kan persoonlijk worden afgerekend op zijn bijdrage. Hierdoor wordt voorkomen dat leerlingen meeliften.

3. Directe simultane interactie: Tijdens het groepswerk is er veel interactie tussen de leerlingen. De leerlingen wisselen met elkaar ideeën en informatie uit. Er is sprake van simultane interactie, omdat in meerdere groepjes tegelijkertijd interactie plaatsvindt. Hierdoor zijn veel meer leerlingen aan het woord dan het geval zou zijn bij een klassikale les.

4. Samenwerkingsvaardigheden: De docent besteedt expliciet aandacht aan het ontwikkelen van samenwerkingsvaardigheden. Er kan op twee manieren aandacht besteed worden aan samenwerkingsvaardigheden. Ten eerste kan bij elke samenwerkingsopdracht naast een inhoudelijk doel ook een sociaal doel worden gesteld. De leerlingen oefenen dan specifiek met deze samenwerkingsvaardigheid in de functionele context van de samenwerkingsopdracht. Ten tweede kan de leerkracht een samenwerkingsvaardigheid expliciet aanleren door bijvoorbeeld rollenspellen.

5. Evaluatie van het groepsproces: Nadat de leerlingen met elkaar hebben samengewerkt, wordt het samenwerken geëvalueerd. Bij de evaluatie wordt zowel aandacht besteedt aan het inhoudelijke als het sociale doel. 

 

Positieve wederzijdse afhankelijkheid en individuele verantwoordelijkheid realiseren 

Positieve wederzijdse afhankelijkheid kan op verschillende manieren gerealiseerd worden :

1. Doel-afhankelijkheid

De docent stelt een gemeenschappelijk doel waarvoor de leerlingen elkaar nodig hebben om dat te bereiken. Dit kan bijvoorbeeld bereikt worden door de groep een gezamenlijke product te laten maken, zoals een werkstuk. Of door als criterium te stellen dat alle leerlingen 8 van de 10 opgaven goed moeten hebben. De leerlingen zijn er dan ook verantwoordelijk voor dat de andere groepsleden dit doel halen.

2. Beloning-afhankelijkheid

De groep als geheel wordt beloond wanneer het gemeenschappelijke doel is bereikt. Hiermee wordt duidelijk gemaakt dat de leerlingen samen iets hebben bereikt waar ze alleen niet toe in staat waren.

3. Rol-afhankelijkheid

Iedereen in de groep vervult een eigen rol die van belang is om de opdracht tot een goed einde te brengen. Over de verschillende type rollen vindt je informatie in ander tabblad. 

4. Materiaal-afhankelijkheid

Ieder lid van de groep heeft een gedeelte van het materiaal of een gedeelte van de informatie tot zijn beschikking. De leerling zijn hierdoor gedwongen om samen te werken.

5. Volgorde-afhankelijkheid

De taak moet in een bepaalde volgorde worden gemaakt. Ieder groepslid is verantwoordelijk voor een ander deel van de taak. De leerlingen moeten zorgen dat uiteindelijk alle groepsleden op de hoogte zijn van alle verkregen informatie.

6. Identiteit-afhankelijkheid

De groep vormt een eenheid doordat de groepen bijvoorbeeld een eigen groepsmotto of logo hebben. 

Taakrollen bij het werken in groepen

Toekennen van verschillende rollen

Bij het samenwerken kunnen de leerlingen verschillende rollen krijgen. Wanneer leerlingen verschillende rollen hebben, bevordert dit twee van de voorwaarden voor effectief samenwerkend leren: positieve wederzijdse afhankelijkheid en individuele verantwoordelijkheid. De leerlingen zijn immers verantwoordelijk voor hun eigen rol, maar zijn voor een goed resultaat ook afhankelijk van de rollen die de groepsleden vervullen.

Er zijn drie verschillende typen rollen:

1. Rollen die de randvoorwaarden voor de samenwerking creëren (stiltekapitein, tafelbaas, beurtenverdeler)

2. Rollen die het functioneren van de groep ondersteunen (schrijver, aanmoediger, tijdbewaker)

3. Rollen die de integratie van het geleerde ondersteunen (samenvatter, corrector en controleur)

Het is niet nodig dat alle rollen aanwezig zijn. In een groep met vier leerlingen kan worden volstaan met vier rollen. De docent kiest de rollen die hij of zij op dat moment het meest nodig vindt. Het is belangrijk dat de rollen voor de leerling duidelijk worden omschreven.

Handige werkvormen groepen

De coöperatieve werkvormen, ontwikkeld door Kagan, zijn werkvormen met een duidelijke structuur waarbij samenwerken vereist is. Alle werkvormen voldoen aan de voorwaarden voor effectief samenwerkend leren. De werkvormen kunnen gebruikt worden bij het activeren van de voorkennis, het uitleggen van de leerstof, de zelfstandige verwerking en de terugblik. De werkvormen kunnen worden ingezet bij alle vaken vormingsgebieden.

Daarnaast is het goed leerlingen het nemen van afgewogen besluiten te leren.

Een werkvorm

Stap 1:

Informatie verzameling rond het thema.

Stap 2:

Inventarisatie van de verschillende mogelijkheden.

Stap 3:

Verzameling van argumenten voor en tegen de verschillende keuzes.

Stap 4:

Bestuiten met ‘van vuist naar vijf

Bij de presentatie van een keuze legt elke leerling de hand op tafel.

*   Eén vinger wil zeggen: ‘Ik ben er niet voor maar zal me schikken als de groep zo beslist.’

*   Twee vingers wil zeggen: ‘Kunnen we hier nog even over praten.’

*   Drie vingers wil zeggen: ‘Niet mijn eerste keuze maar wet leuk.’

*   Vier vingers wit zeggen: ‘Voor.’

*   Vijf vingers wil zeggen: ‘Het aller, allerbeste.’

Bij elke ‘stemming’ wordt het aantal vingers geteld om zo uit te maken welk voorstel het grootste draagvlak heeft. In een aantal gevallen zal het nodig zijn de mogelijkheid ‘vuist’ in plaats van een vinger toe te voegen met de betekenis: ‘Veto, daar doe ik niet aan mee.’

Regels voor de leerlingen

  1. Het maken van (nieuwe) afspraken en het stellen van duidelijke regels:

Samen met de leerlingen worden samenwerkingsregels afgesproken over onder andere het geluidsniveau en het vragen van hulp aan de docent. Een aantal voorbeelden hiervan:

  • De docent kan een stiltesignaal afspreken (bijvoorbeeld het opsteken van zijn hand of een belletje) waarop hij de aandacht van de hele klas krijgt waarna hij extra toelichting aan de hele klas kan geven of bepaalde problemen centraal aan de orde kan stellen.
  • Praktisch zaken bv: geluidsniveau; verplaatsen tafels; materiaalgebruik.
  • Hulpvragen. Nuttig is af te spreken dat de docent alleen groepsvragen beantwoordt. Leerlingen moeten eerst zelf nadenken en de vraag in groepsverband bespreken. Een valkuil is te snel oplossingen aan te reiken, waardoor leerlingen afleren om zelf (in groepsverband) naar antwoorden te zoeken. Stel een groepslid de rol van groepsvragensteller vervullen.

Mogelijke rollen die het groepsproces en de efficiëntie in de les bevorderen zijn per groep:

  • een vragensteller (neemt contact op met de docent),
  • een materiaalbeheerder (haalt materiaal voor de groep, zorgt dat het ook weer opgeruimd wordt),
  • een stiltebewaker
  • een tijdsbewaker. 

2. Andere voorbeeldregels bij samenwerken in de klas:

  1. Blijf in je groep. Er is geen contact met andere groepen.
  2. Vraag elkaar eerst om hulp voordat je de docent om hulp vraagt.

3. Algemene regels

1. Iedereen luistert naar de anderen.

Dat is te zien aan het feit dat je elkaar aankijkt en te horen aan het feit dat steeds maar één leerling tegelijk aan het woord is.

2. Moedig elkaar in de groep aan om deel te nemen.

Dat is te zien aan het feit dat niemand apart zit.

Dat uit zich ook in het belonen van goede ideeën van elkaar of in het prijzen van iemand die een ander helpt.

3. Vraag om hulp als je dat nodig hebt.

Dat betekent dat je nooit zit te wachten tot de hulp komt.

4. Ga na of iedereen in de groep het snapt.

Dat betekent dat iedereen in de groep het antwoord moet kunnen geven wanneer hij een beurt krijgt.

 

Draaiboeken deel 1 en 2

  • Het arrangement Nationaal Park De Groote Peel. is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteurs
    Marielle van Rijn
    Laatst gewijzigd
    10-12-2015 12:11:47
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederlands licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Jongeren als adviseurs
    Leerniveau
    VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 1; VMBO theoretische leerweg, 1; VMBO gemengde leerweg, 1;
    Leerinhoud en doelen
    Groei en ontwikkeling; Mens en natuur; Natuur en leven; Natuur- en milieueducatie; Duurzaamheid;
    Eindgebruiker
    leraar
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld

    Bronnen

    Bron Type
    Activiteiten Peel 2014-2015
    http://www.staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/de-pelen/activiteiten     		Link
    Klok
    http://e.ggtimer.com/     		Link
    Animaties over de Peel
    http://tijkools.nl/Peel_animation/     		Link
    Muziek Peel in Brand
    https://www.youtube.com/watch?v=xk7aHyiGlAw     		Link
    Foto's, films, mensen uit de Peel
    http://www.peelfilms.nl/     		Link
    Geologie (veenlandschap)
    http://www.geologievannederland.nl/landschap/landschappen/veenlandschap     		Link
    Activiteitenbank
    https://activiteitenbank.scouting.nl/     		Link
    Scouting
    http://www.scoutquest.com/nl/scout/prog/     		Link
    Presentatie ideeën
    http://www.manula.com/manuals/socialmedia/social-media-in-het-mbo/1/en/topic/presentatievormen     		Link

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    van Rijn, Marielle. (2015).

    Serious Request 2015

    https://maken.wikiwijs.nl/66686/Serious_Request_2015

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van