ArcGis online Dalton College Voorburg

Klas 3 PO ArcgisOnline

Klas 3 PO ArcgisOnline

Intro

Voorburg

Je loopt in de Herestraat. Plotseling trilt je mobiel. Zoals altijd pak je dat ding en kijkt. Wie? Wat??

   Je leest: 'Welkom beste ......we zien dat je in de buurt bent van onze geweldige winkel.
We hebben de volgende aanbieding voor je...'.

Op je scherm zie je een stip - dat ben jij -  en een pijl- daar moet je heen- en je ziet de route naar de winkel die je dit bericht stuurt.
                      
Of..
Je bent onderweg om boodschappen te doen, maar je mobiel maakt je duidelijk dat je in de game een belangrijk punt nadert.
Actie geboden, snel kijken..

                                                                                    

Toekomst?
Nee hoor, het kan al. Denk aan Pokemon Gó. Er wordt bij dat spel gewoon gebruik gemaakt van
 
  1. GPS (Global Position System): 'waar ben je?'
  2. en GIS (Geografisch Informatie Systeem) in dit geval de OSM kaart : 'wat zie ik?'
  3. en ook nog van AR (Augmented Reality):  'kijk door je camera!'.
Pokemon Gó: GPS + GIS +AR
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ga naar de volgende pagina......►

Wat is GIS?

Ik wil verkering!

Ik wil weten hoe groot de kans is dat ik verkering bij mij in de buurt kan krijgen?  Kan GIS daar wat over zeggen?....

Wellicht heb je weleens met GPS (Global Positioning System) apparaat gewerkt. Hiermee kun je een route lopen door bv. een stad of je kunt zelf een route ermee vastleggen en die later dan terugkijken. In de auto gebruikt de Tom Tom of andere routeplanner ook GPS.
De punten die de GPS tijdens de route opslaat zijn coördinaten (lengte- breedte). Open je die punten in Google Maps of Google Earth dan zie je waar je gelopen hebt.

​Beide programma's zijn voorbeelden van een GIS: Geografisch Informatie Systeem

Dat is software waarmee je informatie met een coördinaat (bv. X-Y of lengte- en breedtegraad) kunt opslaan, aanpassen en zichtbaar maken op een kaart of luchtfoto.

In de volgende lessen (opdrachten 1 en 2 en de eindopdracht) ga je met een 'echte' GIS werken: ArcGISonline.

Het verschil met Google Earth en/ of Google Maps is dat je de gegevens (data) met ArcGISonline op die kaart wel zelf kan aanpassen.

Bijvoorbeeld een eigen kaart maken, getallen bewust veranderen (manipuleren), ermee rekenen of er nieuwe gegevens aan toevoegen. 

Niet alleen maar bekijken dus.  

En ja, GIS kan je een kaartje laten zien met de buurten waar je de meeste kans op verkering krijgt......dat ga je uitzoeken in opdracht 2 .........

 

Ga naar de volgende pagina......►

Ruimtelijke data?

Door aan een plek (locatie) op aarde een eigen coördinaat te geven is het voor iedereen duidelijk waar die plek zich bevindt. Zo kun je een breedte- en een lengtegraad aan jouw huis koppelen. Aan een plek of locatie kunnen weer andere -extra- gegevens gekoppeld worden:

  • de temperatuur van de omgeving,
  • de hoeveelheid etage's van een huis,
  • het aantal inwoners,
  • het inkomen,
  • leeftijden van de bewoners
    etc.

Gegevens (data), die gekoppeld zijn aan een locatie, noem je ruimtelijke data.

Voorbeelden van ruimtelijke data zijn

  • % leeftijden per postcodegebied of buurt
  • lengte- en breedtegraad van verschillende soorten vulkanen
  • straat- en huisnummers in Amsterdam

GIS is een geografisch systeem: er wordt gebruik gemaakt van ruimtelijke data.

Met een GIS kun je verschillende lagen ('layers') van ruimtelijke data op elkaar leggen. Zo kun je gemakkelijk samenhang tussen ruimtelijke data ontdekken en verklaren. Kijk maar in het onderstaande plaatje: 'losse' straten, bodems en landschap vormen toch één geheel.
 
Oorspronkelijke BRON: http://www.co.ontario.ny.us/

Ga naar de volgende pagina......►

Leerdoelen

Wat moet je kunnen met GIS in klas 3?

Je kunt onderweg met de opdrachten✩en verdienen!
Als je er vijf hebt ben je een 'top ✩' en een echte GISSER.
Om bij de eindopracht zelf(standig) vragen te kunnen beantwoorden (5e ✩ ) moet je na het maken van de opdrachten 1 en 2 de volgende leerdoelen kunnen en/of kennen.

☝ Maak een goede planning. Je hebt er 7 lessen voor nodig + thuis = 340 min= bijna 6 uur ! ☝

Het gaat niet alleen om het gebruiken van ArcGISonline maar ook over kaartvaardigheden * , zoals kaartlezen, kaartselectie, kaartanalyse en kaart maken.

(Tussen haakjes de opdracht waar je dat straks leert en de kaartvaardigheid die je moet beheersen. )
       
  1. Ik kan voorbeelden noemen van ruimtelijke data (Wat is GIS?)
  2. Ik kan in eigen woorden omschrijven wat een GIS is (Wat is GIS?)            
  3. Ik kan een (nieuwe) webmap openen (1)                  
  4. Ik kan de belangrijkste knoppen in ArcGISonline gebruiken (1)                  
  5. Ik kan informatie uit een kaartlaag halen door deze te classificeren of te bevragen (=informatie eruit halen) (kaartlezen, kaartanalyse) (2)      
  6. Ik kan inzoomen, kaartenlagen zichtbaar maken en/of activeren (1)      
  7. Ik kan een andere kaartlaag toevoegen aan een webmap (1)     
  8. Ik kan gegevens selecteren uit een kaartlaag : bevragen via filteren, bufferen en een ruimtelijke query uit voeren (2)               
  9. Ik kan Statistiek in een tabel toepassen (1)                  
  10. Ik kan gebieden vergelijken (1,2) op basis van een demografisch gegeven (kaartanalyse)
  11. Ik kan de juiste kaartla(a)g(en) selecteren om daarmee een (geografisch) probleem op te lossen (kaartselectie, kaartinterpretatie)

    Let op: noteer de antwoorden van de vragen die je bij de opdrachten 1 en 2  krijgt in bv. een Google drive doc. Jouw antwoorden op opdrachten worden namelijk niet bewaard!

    * Kaartvaardigheden:


    1. Kaartproductie/ maken: ik kan van ruimtelijke data een kaart maken met de juiste symbolen, kleur,en verhoudingen en met een legenda, titel, schaal en windroos.
    2. Kaartselectie: ik heb bepaalt wat ik wil weten of onderzoeken. Ik kan dan de juiste kaart kiezen uit bv. meerdere kaarten/kaartlagen, omdat ik dan eerst heb gekeken welke informatie de kaart geeft.
    3. Kaartlezen: ik kan opzoeken waar iets ligt (identificeren) of wat de kenmerken zijn van een plaats of gebied (benoemen).
    4. Kaartanalyse: ik kan patronen op een kaart beschrijven en nagaan of bepaalde patronen op andere kaarten ook met elkaar overeenkomen (relateren).
    5. Kaartinterpretatie: ik kan verschijnselen op een kaart verklaren en voorspellen. Hierbij gebruik ik de patronen die op de kaart te zien zijn, maar ook (geografische) kennis die niet op kaart staat.

 

Ga naar de volgende pagina......►      ....om aan je ✩ ✩ jacht te beginnen

Knoppen

Stap 1: uitlegfilmpjes

 

► In de komende opdrachten staan steeds dik gedrukte begrippen. Deze verwijzen steeds naar de uitlegfilmpjes.

Let op: die zijn niet alleen voor deze PO gemaakt dus zal het er soms over een ander onderwerp gaan.


Je ziet dan dit staan: Filmpje : met het onderwerp . Deze laten je echter niet het antwoord zien :-)

 

Let op: lees ook de tekst van de stappen. Soms moet je dubbelklikken of de rechtermuisknop gebruiken!

Stap 2: punten, lijnen en vlakken

F: Inloggen*

Klas 3 PO Nederland

Ga naar Arcgisonline: https://daltonvoorburg.maps.arcgis.com/apps/mapviewer/index.html?webmap=1933f3798a4642c4b0c20bb35b985131 en meld je rechtsboven met de gegevens die in je mail hebt gekregen aan: 

 

  1. Er komt nu een kaart van Nederland op je scherm. Dit wordt een webmap genoemd.
  2. Sla de webmap met deze lagen gelijk op:
    Menubalk links > Opslaan en openen > Opslaan als...en geef het de naam [jouw naam]POklas3.
    In de verdere opdrachten kun je volstaan met Opslaan.
  3. Door op de knop Kaartlagen te klikken zie je snel welke kaartlagen in deze webmap zitten.
    Figuur 1
    Figuur 2: de lagen snelwegen, buurten, rivieren etc.
     
  4. In figuur 2 is maar één kaartlaag zichtbaar (of eigenlijk twee want er is een topokaart als achtergrond).
    Door op het 'oogje' te klikken naast de kaartlaag kun je kaartlagen aan - of uitzetten!
    In figuur 2 staat alleen de kaartlaag Dalton College Voorburg aan.
  5. In een GIS webmap zijn er vlakken, lijnen en punten als laag.
    Deze kaartlagen liggen boven(op) elkaar.
  6. Vlakken altijd onderop. Punten en lijnen daar boven. Grote steden ligt dus boven 'buurten'
    want 'steden' zijn punten en 'buurten' zijn vlakken.
    Je kunt lagen in het overzicht verslepen door ze met je muis beet te pakken en te verplaatsen.

Stap 3: aan- of uitzetten en activeren van kaartlagen

Een laag activeer je door met je muis op de naam van de laag te klikken waardoor deze een blauw lijntje krijgt :

|    Rivieren


Je komt dan direct in de 'eigenschappen' van de laag. Die zie je rechts.
Probeer maar eens!

Nu 'weet' ArcGISonline dat het deze laag moet gebruiken als je iets wilt zoeken, tekenen of aanpassen.

De kaartlaag hoeft hiervoor niet eens aan te staan! Dat wil zeggen zichtbaar in je kaart.

In  figuur 3 staat bv. de laag Dalton College Voorburg aan, maar is er een andere laag actief nl Buurten.

Figuur 3: lagen actief

Ga naar de volgende pagina......►

Stap 4: in- en uitzoomen op de kaart

  1. De knoppen die je nodig hebt:
    van boven naar beneden:
    (1)zoeken (2)groot beeld (3) standaard (4)inzoomen (5) uitzoomen

  2. Met de knoppen 4 en 5 ( + en -)  knop kun je in-en uitzoomen.
    Dit kan ook met je muis 'scroll' knop.

    ► Gebruik knop 1. Type je eigen locatie/ adres.
    Zoek je eigen huis op.

    Doordat je nu verder ingezoomd bent zie je nu meer details, zoals straten en gebouwen.

  3. Belangrijke verandering in je kaart is de kaartschaal.
    Vaak wordt dat op de kaart zelf afgebeeld door een getal of een schaalstok.

    Om de kaartschaal - het getal 1: - te kunnen zien moet je nu [2023] nog een workaround gebruiken.
    Kies in het menu voor Afdrukken. Open Geavanceerde opties en vink Schaal instellen aan.
    Door steeds op het 'verversknopje' rechts van het getal te klikken zie je welke kaartschaal er op dat moment in je kaart te zien is. In figuur 5 is dit 1: 96.000

    Figuur 5: 'printen'van de schaal

  4. Aan- en uitzetten kaartlagen:
    ► Zet de kaartlaag buurten uit en weer aan.
    Je ziet nu wat er gebeurt: je eigen buurt en de de omgeving komen nu beter in beeld.

  5. Gebruik van knop 3:
    Met Home ga je terug naar het oorspronkelijke niveau: heel Nederland.
    Zo kun je dus steeds wisselen van kaartschaal:

  6. De kaart verplaatsen doe je met je muis: klik op een plek op de kaart, houd je muis ingedrukt en verplaatst de kaart.

Ga naar de volgende pagina......►

Opdracht 1: problemen 1 en 2 oplossen met GIS!

Probleem 1: help!... overstroming!

In de bovenloop van het stroomgebied van de Rijn is er erg veel regen gevallen. Er komt via de Rijn een enorme hoeveelheid water naar Nederland . Jij bent hoofd Rijkswaterstaat en verantwoordelijk voor de veiligheid van de inwoners van het Riviergebied.

Je moet de inwoners van de gemeenten die binnen een afstand van 2500 meter aan de Waal (onderdeel van de Rijn waar de meeste problemen zullen zijn) liggen en dus last kunnen krijgen van het stijgende rivierwater snel waarschuwen. Waarschijnlijk moet je ze ook evacueren.

 

Maar welke steden zijn dat en om hoeveel mensen gaat het?

Ga naar de volgende pagina om te leren hoe je het probleem aan moet pakken >>>>

Ga je eerste  ✩ verdienen!

 

 

 

 

 

 

 

 

Oplossing probleem 1

In de volgende 13 stappen los je het probleem op in Arcgisonline.

 

Ga verder...

Stap 1-9: filteren en buffers maken

​ Filmpje : buffers en locaties      Filmpje : filter AAN        Filmpje : filter UIT  

  1. Zet de laag Rivieren aan

  2. Activeer (!) Rivieren.

  3. Klik op de drie puntjes ... naast Rivieren

  4. Klik op Tabel weergeven
    De tabel die bij rivieren hoort opent zich onderaan in de webmap.
    Je ziet nu namen van rivieren onder de kolom NAAM staan. Ook die van de Waal.
    De kolom lengte2 is de totale lengte van de rivier in Nederland in kilometers.

    Een kolom (het onderwerp) in een tabel noem je in een GIS een attribuut

  5. Klik deze tabel weer weg door (rechts) op het kruis te klikken:
    .

  6. Je wilt echter alleen de rivier de Waal zichtbaar in je kaart hebben.
    De GIS techniek die je hiervoor kunt gebruiken heet Filter.
    Je filtert uit alle rivieren alleen de Waal .

  7. Klik rechts in het menu op Filter


    Klik op + Expressie toevoegen

    Dit moet straks in je scherm staan door te klikken op achtereenvolgens:

    Figuur 6: filter- expressie toevoegen


    -  NAAM (= Veld)
    -  is       (= Operator)
    -  Uniek ( = Waarde) = Waal

    - Klik dan onderaan op Opslaan

    Je hebt nu alleen de attributen met het woord Waal geselecteerd.

  8. Kijk nu op de kaart. Nu is alleen de Waal op de kaart te zien. Je hebt deze geselecteerd.
    Om alle rivieren weer terug in beeld te krijgen ga je weer naar Filter en kies je voor Filter Verwijderen' en Sluiten.

    ► Om te bepalen hoe groot het gebied van 2500 meter aan beide zijden van die rivieren is maak je gebruik van de techniek van de buffer.

  9. Kies uit het rechter Menu : Analyse

  • Kies via het hamertje voor: Nabijheid gebruiken > Buffers maken


Bij Invoerlaag: > + Kaartlaag en dan de juiste laag : Rivieren

Bij Bufferinstellingen: > Afstandswaarden en type 2500 (meter!!) + Toevoegen
                                    > Eenheden = meter

  • Rest kun je zo laten.


Bij Resultaatlaag: > Uitvoernaam: vul hier de naam van deze nieuwe laag: BufferWaal[+ je eigen afkorting bv. 1e letter voornaam, 3 letters achternaam bv. wkor].

[namen van alle nieuwe kaartlagen die je zelf maakt dienen uniek te zijn, met je eigen afkorting zorg je daarvoor. Lukt dat niet omdat iemand anders exact dezelfde heeft, kies dan een getal erachter bv. wkor2.
Ook als je een tweede keer een zelfde laag wil opslaan moet je er een andere naam aan geven, kan ook met een getal.]

  • Klik op Uitvoeren
  • Even geduld......

Ja daar issie..... (kleur kan afwijken)

► Er is nu een (kaart)laag bij gekomen!

  • Sla de webmap met deze nieuwe laag op: Menubalk links > Opslaan en openen >
    Opslaan


  • Je gaat nu bij stap 10, 11 en 12 de lagen 'Buffer Waal' die je net hebt gemaakt en de laag 'Buurten' samen gebruiken.


Ga naar de volgende pagina voor de volgende stappen etc...>>>

Stap 10 en 11: Ruimtelijke query maken

Filmpje : ruimtelijke query  

Je gaat nu bij stap 10 en 11 de lagen'BufferWaal' van 2500 meter en de laag 'Buurten' samen gebruiken. Deze leg je als het ware over elkaar heen.
Dan bepaalt GIS welke buurten er in die buffer (dus binnen 2500 m) liggen.
De buffer wordt gebruikt om alleen die buurten te selecteren!

Dat heet een Ruimtelijke query.


Kies in Analyse > Gegevens beheren > Lagen bovenop plaatsen

  1. Maak nu de Ruimtelijke query:

    Invoerobjecten: Buurten
    Overlayobjecten:  BufferWaal
    Overlayinstellingen:laten staan
    Resulatenlaag: Uitvoernaam > BuurtenWaal [+jouw afko]

    Kies dan Uitvoeren​

  2. Je ziet gelijk in je lagenoverzicht dat er een nieuwe laag bij is gekomen 'Buurten Waal'.


    Open de Tabel van deze laag en kijk hoeveel records er geteld zijn: dit zijn alle buurten die er in deze nieuwe laag zitten.



    ► Gebruik nu deze nieuwe laag Buurten Waal voor vraag 4

Stap 12: sorteren in tabel

Elke gemeente in Nederland heeft meerdere buurten. De gemeente Den Haag heeft er bijvoorbeeld 114 en Amsterdam 96.

Welke gemeenten hebben nu buurten liggen in de BufferWaal?

Deze gemeenten zullen dus moeten samenwerken om het probleem aan te pakken.

 

12. Gebruik de tabel van BuurtenWaal en lees de info onder de kolom GM_NAAM. Daar staan de namen van de gemeenten waarin al deze buurten liggen.
Je kunt de tabel vergroten door op de pijltjes omhoog te klikken:

Door bovenaan op de naam van de kolomtitel te klikken kun je de hele lijst op alfabetische- oplopende of aflopende- volgorde zetten, en weer terug.

 

Ga naar de volgende pagina......►

Stap 13: statistiek

Hoeveel inwoners hebben deze buurten totaal?

 

13. Gebruik daarvoor uit de Tabel van BuurtenWaal de kolom Aant_inw.
Even naar rechts scrollen...

[lukt dat niet? Kies dan voor instellingen in het menu van de tabel. Haal de eerste 5 blauwe vinkjes weg en kies Gereed. Nu zie je de kolom AANT_INW wel staan. Om ze allemaal weer terug te zetten doe je het omgekeerde van daarnet.]

  • Klik op de drie stipjes nast de naam van de kolom:  ...
    en kies dan voor Informatie.
  • Scroll naar beneden tot je Statistieken ziet staan.
  • Bij Som van de waarden staat het aantal inwoners

 

Verder...

Zet nu alles in de lagen die je hebt gebruikt weer terug:

  • filter bij rivieren weghalen

Zet de lagen BuurtenWaal en BufferWaal uit.

 

Ga verder....

Samenvatting probleem 1

Ga naar de volgende pagina......►

Je hebt...

een ✩verdient!

Probleem 2: het is winter en hoeveel strooizout is er nodig?

✩

Sneeuwval in de winter zorgt voor de problemen op de grote wegen. Dat is vaak alarmfase 1 voor de chauffeurs van de strooiwagens. Aangezien het veel beter is om preventief te strooien, dat wil zeggen net voordat het echt gaat vriezen of sneeuwen en de wegen al glad zijn, moet je er op tijd bij zijn. Je gebruikt dan nat strooizout, dat waait niet weg.

Nat zout gebruiken kost zo minder zout per meter snelweg en dat is weer beter voor het milieu. Strooizout bevat namelijk veel vervuilende stoffen die in het afvoerwater en in het riool terecht komen.

Jouw rol:

Je bent nu beleidsmedewerker bij de provincie Utrecht.
Je moet uitzoeken hoeveel kilometer aan snelwegen er door jouw provincie lopen.

  • Daarna kun je uitrekenen hoeveel strooizout je nodig hebt om de wegen sneeuwvrij te maken.
  • Voor 1 kilometer snelweg heb je gemiddeld 200 kg strooizout nodig (snelwegen hebben nl. meerdere rijbanen!).
  • Elke ton strooizout kost 120 euro. *22-12-2016

Probleem:

- wat is het totaal aantal km

- en wat zijn de kosten om alle snelwegen in Utrecht open te houden?

 
 
Ga naar de volgende pagina om te leren hoe je het probleem aan moet pakken >>>>
 

Oplossing probleem 2

Eerst dus het aantal km berekenen en daarna hoeveel strooizout.

 

Ga verder met de volgende stappen>>>

Stap 1: Hoeveel autowegen?

Hoeveel snelwegen lopen er door de provincie Utrecht naar andere gebieden?

 
  1. Vink de laag 'Provincies' aan.
  2. Activeer deze laag!
  3. Kies uit het rechtermenu Filter.
    Expressie toevoegen
  4. Gebruik:
    Veld → Provinciën
    Operator →  is
    en (Waarde) Uniek → Utrecht
  5. Opslaan
    Dit dus:

  6. Gebruik nu opnieuw de techniek Ruimtelijke query waarmee je de ene laag - Provincie Utrecht- gebruikt om uit een andere laag- Snelwegen- een bepaald deel weg te 'knippen' en die 'knip' sla je dan op als aparte laag.
    Zo ga je te werk:

    In het Menu kies je Analyse > Gegevens beheren> Lagen bovenop plaatsen.

    Invoerobjecten : Snelwegen
    Overlayobjecten (cliplaag): Provincies
    Overly-instellingen: Type : Kruisen
                                 Uitvoer geometrie : Lijn
    Resultaatlaag: wegenutrecht[+afko].
    Kies Uitvoeren
  7. Geduld..........

    Je hebt nu een nieuwe laag in je webmap: wegenutrecht.
    Zoiets dus: (geel is een ingestelde kleur om het duidelijker te maken):
    Snelwegen in Utrecht door middel van een Ruimtelijke query

 

  • Maak vraag 1

Ga door naar de volgende stap! >>>>

Stap 2: hoeveel km?

Nu moet je nog meten hoeveel het totaal aantal kilometer van deze Utrechtse wegen is.

  • Gebruik de tabel van de laag wegenutrecht.
  • Kies de laatste kolom Length in _Kilometers  (naar rechts srollen!) en de Statistiek (zoals je dat al eerder hebt gedaan).
  • Kies Som van de waarden.

 

Maak vraag 2

Tot nu toe...

Ga naar de volgende pagina......►

Je hebt weer ..

een ✩ verdient!

Opdracht 2: Classificeren en filteren

Ik heb ✩ ✩

Filmpje : classificeren


Waar heb ik de meeste kans op verkering ?

Waar zijn de buurten met het hoogste percentage (%) 15-24 jarigen?
Er vanuit gaan dat er daar dan ook ouder/ jonger dan jij in wonen, maar het gaat om het idee...

► Er zijn twee GIS-technieken die kunnen helpen: classificeren en filter.

Wat is Classificeren?

► Elke (vector-) laag in een GIS heeft een tabel. In deze tabel staan de gegevens (data) die je nodig hebt om de kaart te maken die je wilt hebben.
Elke tabel heeft kolommen bv. BU_NAAM en rijen bv. 0,1,2 etc. Net als in een spreadsheet zoals Excel. Zie voorbeeld hieronder.
 
 
Figuur 9: deel van de tabel van de laag Buurten
 
► Het heet officieel een attributentabel. Al die getallen die bij de records (totaal 11574), de buurten, horen zeggen dus iets over die buurten. Zeg maar de kenmerken van die buurten per onderwerp (kolommen). Zo weet je nu dat volgens de kolommen AANT_ MAN/ VROUW de buurt Munnikenzijl meer mannen heeft dan vrouwen!
 
► Die attributen (data) kun je zichtbaar maken met kleuren in de kaart: hoe donkerder de kleur hoe meer er van die kolom in die buurt is. Dat heet classificeren . Dat levert een choropleetkaart op.
 

Zoiets als dit:

 

Figuur 10: buurten met % ouder dan 65 jr
 
 
Gebruik de kaart Nederland en de kaartlaag Buurten.
 
De volgende stappen zorgen voor het classificeren van de 'verkering':
  1. Activeer de laag Buurten

  2. Klik in het rechtermenu op Stijlen.
  3. Klik bij (1) Attribuut kiezen op: + Veld
  4. Kies uit de Velden : P_15_24_jr  [P staat voor percentage]
  5. Kies Toevoegen (even wachten....)
  6. Kies bij (2) Kies een stijl : Stijlopties
  7. Scroll naar beneden en zet Gegevens classificeren aan

  8.  

  9. Kies Gereed en Gereed.
  10. Fliter nu in deze kaartlaag op de naam van jouw gemeente
    [Expressie] [GM_NAAM] + (Opslaan)
  11. Zoom nu in naar jouw adres om te zien in welke buurt jij woont:
  12. Klik met je muis op jouw buurt. In-uit zoomen en goed mikken!
    Kijk (en scroll) in het infoscherm:
    - Hoeveel P_ 15_25jr heeft jouw buurt?
    Klik daarna dat schermpje weer weg.
  13. In welke buurt in [jouw gemeente] heb je de meeste kans op verkering d.w.z. een hoog % van jouw leeftijdsgroep?
    > Infoscherm: BU_NAAM

    Maak vraag 1..

Ga verder >>>>>>>

Kansen op verkering?

Hoeveel kans is er dat er iemand bij zit voor die verkering?

Als je zelf die vraag niet stelt dan kun je je voorstellen dat er een bureau of site is die op zoek is naar mogelijke klanten die zich willen aanmelden. Dan is het fijn om te weten waar de buurten zitten om deze vervolgens te bestoken met folders of reclame borden.

Bij meer dan 2000 mogelijke klanten wordt het interessant.

Aanpak: filteren op 'man'of 'vrouw' EN leeftijd

Om te weten te komen hoeveel buurten meer dan 2000 (aantal) mannen/vrouwen en meer dan 10% in de leeftijd van 15-24 jr heeft, gebruik je Filter maar dan met extra expressies.
[LET OP: kies bij Instellen : Voldoe aan alle vooorwaarden, als dat niet aangegeven is]

Man of vrouw doe je natuurlijk al naar gelang je eigen voorkeur!
Dat doe je als volgt:
 
  1. Kies in de laag Buurten voor Filter
  2. Kies + Expressie toevoegen en vul deze zo in:

  3. Om het 3e filter te krijgen kies je weer voor + Expressie toevoegen
    Vul deze waarden in: eigen voorkeur dus kiezen!
  4. Kies als laatste expressie de GM_NAAM en dan de naam van jouw gemeente.
  5. Opslaan. Klaar......OK

Vergelijken

In de tabel van Buurten zie je hoeveel buurten er zijn die aan beide zaken voldoen.

  1. Open die tabel van Buurten
  2. Alleen de buurten die beide gegevens hebben staan in de tabel.
    Hoeveel dat er zijn zie je bij Informatie [Aantal records]
  1. Maak nu de beide filters weer leeg via Filter > Filter verwijderen



    Of 1 voor 1 

    met het kruisje


     
  2. Opslaan

Jawel...goed gedaan want je hebt nu ook geroken aan leerdoel 11.

Op weg om een GISSER met  5 ✩ te worden!

Tot nu toe...

Ga naar de volgende pagina......►

Je hebt weer ..

een ✩ verdient! Gaat lekker zo!

Herhalen en oefenen 1

✩ ✩ ✩

► Je hebt nu alle technieken die je moet kunnen gebruiken een keer toegepast. Nu gaan we een paar vragen gebruiken om met deze technieken te oefenen. Tijdens de toets moet je dit immers ook kunnen. Hoe vaker je vraagstukken met GIS op lost, hoe gemakkelijker het wordt. Je kunt natuurlijk ook zelf oefeningen bedenken door de vragen hiervoor ook op te lossen voor andere gebieden. In plaats van de hoeveelheid strooizout voor Utrecht kan je dan de hoeveelheid voor bijvoorbeeld Gelderland berekenen. Door de stappen steeds op nieuw te doen onthoud je ze en kan je ze bij een nieuwe opdracht gemakkelijker uitvoeren.

Gebruik weer hetzelfde/ jouw project 'Nederland'. Zorg er voor dat je alle selecties en filters e.d. van vorige opdrachten weer hebt verwijderd.

 

► Op 27 september 2017 werd er een grote oefening gehouden om te kijken of Nederland klaar is voor een dijkdoorbraak: ‘Deining & Doorbraak’. Tijdens deze oefening moest ruim 1100 kilometer rivierdijk worden gecontroleerd.

Voor de organisatie van zo'n oefening is het natuurlijk heel belangrijk om te weten om hoeveel kilometer dijk het gaat en hoeveel mensen er in de buurten wonen die bijvoorbeeld in een straal van 200 meter van de rivier* liggen. Zij moeten worden geïnformeerd over de oefining en in de toekomst misschien wel worden geëvacueerd!

Jij gaat voor eerst voor Limburg uitzoeken, daarna voor andere. Je hebt hiervoor steeds dezelfde technieken nodig: Filter, Ruimtelijke Query (Lagen bovenop plaatsen) , Bufferen, en tabel met Informatie

 

► Hoe ga je steeds te werk?

  1. Filter eerst in de laag provincies
  2. Gebruik Ruimtelijke query voor rivieren in deze provincie
  3. Gebruik de tabel
  4. Maak een buffer rondom deze stukken rivier  
  5. Maak een Ruimtelijke query met de buffer en buurten zodat je weet welke buurten binnen 200 meter van de rivier liggen. Gebruik 'Kruisen' en 'Vlak'.
  6. Gebruik de tabel om het aantal mensen te bepalen dat in deze buurten woont
     

* de laag Maas is niet helemaal compleet zoals je kunt zien wanneer je inzoomt: er ontbreken 'stukken' Maas. Voor de les maakt dat niet uit, maar je snapt dat als je dit in het ecchie zou moeten doen je wel eerst moet kijken of je data klopt.

► Zorg er voor dat je snapt hoe je de bovenstaande vragen op kunt lossen. Als je het namelijk voor één provincie kan, dan kan je het voor elke andere ook. Kan je dit, dan kan je ook bepalen hoeveel mensen er in de buurt van een snelweg wonen.
Het zijn steeds dezelfde stappen alleen de invoerlaag verschilt.

 

Meer oefenen? Ga dan naar de volgende pagina.....voor je volgende ✩  ???

Herhalen en oefenen 2

► Kun je dat allemaal ook voor de overige provincies ? Laat maar zien!

Je moet natuurlijk wel steeds de filters leegmaken en nieuwe clips en buffers maken.

Het gemakkelijkst is om de clips en buffers meteen uit je kaart te verwijderen (kies voor de laag en dan de drie stipjes en 'verwijderen' kiezen).

 

Herhalen en oefenen 3:

Hier onder wat extra oefeningen. Door vaak vraagstukken op te lossen leer je immers het programma kennen. Tijdens de toets zal je gemakkelijk herkennen welke technieken je nodig zult hebben.

 

Gebruik jouw / hetzelfde project 'Nederland'. Zorg er voor dat je alle selecties en filters e.d. van vorige opdrachten weer hebt verwijderd (of het oorspronkelijke project opnieuw hebt geopend).

 

De gemiddelde huizenprijs per gemeente wordt gegeven met WOZ = Gemiddelde woningwaarde. Dit is in de tabel een getal in duizenden. Als er in de tabel 2340 staat wordt er dus bedoelt dat de koophuizen in deze gemeente gemiddeld een waarde hebben van 234.000 euro. Deze informatie kan je dus uit de tabel van gemeenten halen.

TIP: kies in de tabel voor de instellingen , klik op Alles deselecteren (alle vinkjes verdwijnen dan) en dan in het vakje Velden filteren zoek je de te zoeken onderwerpen die je nodig hebt en vink deze aan. Klik dan op Gereed!

Nu heb je gekeken naar hoe duur huizen zijn. Op dezelfde manier kan je er ook achter komen in welke buurten binnen Nederland het hoogste percentage van de huishoudens kinderen heeft. Het CBS gebruik hiervoor de afkorting P_HH_M_K.

Maak de selectie(s) in je tabellen allemaal weer leeg.

De vorige vragen heb je op kunnen lossen door de tabellen van de lagen buurten en gemeenten te gebruiken. Nu gaan we twee gegevens combineren. We zouden bijvoorbeeld uit kunnen zoeken hoeveel buurten met een hoog percentage huishoudens met kinderen er zijn in gemeenten met gemiddeld dure huizen.

In de laag Buurten zit ook de kolom Gemeenten. Dus we kunnen volstaan met 2 filters in dezelfde kaartlaag.

Laten we de grens van dure huizen zetten op 350.000 euro WOZ waarde. Dat is in de tabel 350. We zullen nu dus de laag Buurten moeten filteren op WOZ > 350
en op de buurten met veel huishoudens met kinderen. We nemen hiervoor de grens van 70 (%). Deze laag filteren we dus als volgt: P_HH_M_K > 70

TIP: Gebruik de tabel en Informatie van de laag buurten om de andere vragen te beantwoorden.

Oefentoets: je 4 e ✩ ?

✩ ✩ ✩

Met behulp van de oefentoets GIS kun je jezelf testen of je genoeg GISser bent om de eindopdracht te doen.

Aan het eind krijg je een overzicht met de juiste antwoorden en oplossingen, maar ook welk onderdeel je goed of minder goed in bent.

OK je hebt er weer...

een ✩ bij.

Gisser kan het bijna niet worden!

Eindopdracht: je 5e ✩ ?

✩ ✩ ✩ ✩

 
Inmiddels heb je het volgende allemaal geleerd:
Je kunt:
  1. statistiek gebruiken
  2. 'selecteren'
  3. lagen aan- en uitzetten
  4. statistiek gebruiken (som)
  5. een buffer maken en gebruiken
  6. een ruimtelijke query uitvoeren
  7. in- en uitzoomen
  8. informatie opzoeken in en met een GIS ...
  9. filteren uit een hoeveelheid data
  10. classificeren
  11. zien waar je moet zijn voor de meeste kans op verkering..... :-)

 

Dat is al heel wat. Nu ga je een laatste opdracht doen. Deze zal echter niet meer stap voor stap iets aan je uitleggen. Hooguit het noodzakelijkst nog. Je moet nu zelf kunnen toepassen wat je in de opdrachten 1 en 2 hebt geleerd en geoefend.

Nogmaals.....zelf doen want uiteindelijk zul je toch de toets (jaaa....voor een cijfer) over het geheel moeten maken en zul je ook dan alles zelf moeten doen!
 
 
 

Ga dan naar de opdracht : de volgende pagina......►

 

Delft

✩ ✩ ✩ ✩

Een onderzoek 

 
 
Hulp
  1. Zet de lagen Delft panden en Delft buurten aan.
  2. Filter in de laag Delft buurten de buurt van je keuze.
  • Ga ervoor! Leerdoel 12........Dit kan je vijfde ✩ worden!

 

OK klaar! Je laatste...

✩

Dus: ✩ ✩ ✩ ✩ ✩

 

een echte GISser!

Problemen: help!

 

1. Verkeerd antwoord in de opdracht.

Oplossing:

  1. verkeerde laag geselecteerd?
  2. een gemaakt filter in een laag niet eerst leegmaken als je aan een andere opdracht begint
  3. in een ruimtelijke query de lagen precies omgekeerd invullen

 

2. Ik zie de gegevens op kaart niet (meer) als ik uitzoom!

Oplossing: klik op de kaartlaag en dan op de drie stipjes en kies voor 'Zichtbaarheidbereik instellen' . Verschuif dan het balkje net zo lang tot je wel de kaartinhoud ziet.


3. Ik ben mijn ww kwijt voor Dalton Arcgis.
Oplossing: klik op Aanmelden en dan aanvragen door op Gebruikersnaam vergeten?  of  Wachtwoord vergeten?  te klikken.

  • Het arrangement Klas 3 PO ArcgisOnline is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    Willem Korevaar
    Laatst gewijzigd
    30-05-2024 11:48:10
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

    Gemaakt door de sectie aardrijkskunde van Dalton College Voorburg. Gebruikte gratis softwarevan ESRI Arcgisonline Educatie. Opdracht 2 is makkelijk om te bouwen naar de eigen schoolomgeving.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    GIS klas 3 versie voor Arcgisonline. Nodig is een schoolaccount aan te vragen bij ESRI.NL. GIS is in de bovenbouw VO verplicht. Zie de verschillende syllabi voor AK vanaf 2018. Niet alleen de knoppen zijn belangrijk (hoe werkt Arcgis) , maar inzicht in spreiding, ruimtelijke data, kaartselectie etc zijn vooral onderdeel van vakinhoud.
    Leerniveau
    HAVO 3; VWO 3;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    5 uur 0 minuten
    Trefwoorden
    geografisch informatie systeem, gis, kaarten, kaartvaardigheden

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    Korevaar, Willem. (2021).

    QGIS PO versie 3 - klas3

    https://maken.wikiwijs.nl/124495/QGIS_PO_versie_3___klas3

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    Oefeningen en toetsen

    GIS oefenen

    Delft: de vragen

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    QTI

    Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

    Versie 2.1 (NL)

    Versie 3.0 bèta

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van