Opdracht: Bouwplan en opbouw - v456

Opdracht: Bouwplan en opbouw - v456

Bouwplan en opbouw

Wat kan ik straks?

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • omschrijven hoe ik de inleiding, het middenstuk en slot van een tekst opbouw.
  • een bouwplan samenstellen voor de opbouw van een tekst.
  • met behulp van een bouwplan een tekst schrijven.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag

Stap

Activiteit

Bouwplan

Bekijk de video over het maken van een bouwplan, lees de theorie en download het voorbeeld van een bouwplan.

Opbouw: Inleiding

Lees over hoe ik in de inleiding de aandacht van de lezer kan trekken.

★ Aan de slag 1

Schrijf samen een inleiding van twee alinea's en laat het resultaat beoordelen door twee andere klasgenoten.

Opbouw: Middenstuk

Bestudeer wat wordt besproken over het middenstuk van een tekst en lees over verschillende tekststructuren, die ik kan gebruiken in het middenstuk.

★ Aan de slag 2

Bedenk samen een hoofdgedachte en bepaal deelonderwerpen voor het middenstuk.

★ Aan de slag 3

Werk samen de deelonderwerpen uit en kies een tekststructuur.

Opbouw: Slot

Lees over verschillende manieren waarop ik een tekst kan afsluiten.

★ Aan de slag 4

Schrijf nu het slot van ongeveer zestig woorden. Sluit af met een originele uitsmijter.

★ Aan de slag 5

Kopieer en plak de drie resultaten tot één tekst. Bespreek en vergelijk onze tekst op een aantal punten met andere klasgenoten.

Afronding

Onderdeel

Activiteit

Samenvattend

Hier vind ik de Kennisbank die hoort bij deze opdracht.

Eindopdracht

Maak een bouwplan voor een tekst van ongeveer 500 woorden. Laat mijn tekst nakijken op een aantal aandachtspunten door klasgenoten.

Terugkijken

Terugkijken op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staan ongeveer 4 SLU.

Aan de slag

Bouwplan

Voordat je een tekst gaat schrijven is het aan te raden om de verschillende onderdelen eerst in een schema te zetten, een bouwplan. Een bouwplan geeft overzicht en zorgt voor samenhang.

Bekijk eerst de video voor uitleg.


Een bouwplan maken doe je als volgt:

  • Noteer het onderwerp.
  • Noteer het schrijfdoel.
  • Noteer de hoofdgedachte.
  • Noteer voor wat voor een publiek je de tekst schrijft.
  • Kies een passende tekststructuur.
  • Bepaal welke alinea’s inleiding, middenstuk en slot vormen.
  • Noteer de (deel)onderwerpen in vraagvorm en per deelonderwerp een aantal trefwoorden.

Bekijk het voorbeeld: Bouwplan

Opbouw: De inleiding

Een inleiding bestaat uit een of meer alinea’s en heeft als functie aandacht trekken van de lezer en het introduceren van het onderwerp.

Aandacht trekken kun je bijvoorbeeld door:

  • Het vertellen van een verhaaltje of anekdote over iets wat je hebt gelezen of meegemaakt (een anekdote = grappig en kort verhaal over iets wat echt gebeurd is).
  • In te gaan op een actuele gebeurtenis. Je vertelt iets wat op dat moment veel aandacht krijgt in de publiciteit.
  • De voorgeschiedenis te vertellen. Je gaat in op hoe men in het verleden omging met het onderwerp en maakt daarmee de lezer nieuwsgierig naar de huidige stand van zaken.
  • Het belang van de lezer bij de zaak te benadrukken. Je maakt de lezer attent op de voordelen die hij kan hebben bij het lezen van je artikel.

Bij de introductie van je onderwerp kun je gebruik maken van het stellen van enkele vragen of het aankondigen van wat je verder in de tekst gaat bespreken. Je geeft jouw mening over het onderwerp of formuleert de vraagstelling/het probleem.

 

★ Aan de slag 1

Inleiding

Je vormt een groep van vier leerlingen. Twee aan twee maak je de volgende opdracht:

Kies een van de volgende onderwerpen:

  1. Pesten onder bejaarden
  2. Het huwelijk
  3. Prestatiebeloning in het onderwijs

Werk die uit tot een inleiding van twee alinea’s en gebruik een van de manieren die in de theorie zijn behandeld om de aandacht van de lezer te trekken.
Vermeld ook welke manier je gebruikt hebt.

Laat je resultaat beoordelen door het andere tweetal.
Als je er niet uitkomt, kun je je docent vragen om zijn oordeel te geven.
Bewaar je resultaat.

Opbouw: Het middenstuk

In het middenstuk werk je je onderwerp uit.
Je behandelt de deelonderwerpen in een volgorde die wordt bepaald door de structuur waarvoor je hebt gekozen in de inleiding.

Als je in je inleiding een aantal vragen hebt gesteld, behandel je in het middenstuk een aantal mogelijke antwoorden (vraag - antwoordstructuur).
Je kunt ook de voor- en nadelen van een probleem behandelen (voordelen - nadelenstructuur).
Veel gebruikt is daarnaast de probleem - oplossingsstructuur.
In de inleiding kom je met een probleem waarvoor je in het middenstuk (na het behandelen van oorzaken en gevolgen) met oplossingen komt.
Bij het gebruik van een tijdstructuur vraag je je af hoe een verschijnsel in het verleden is ontstaan, wat er nu gebeurt en wat we in de toekomst kunnen verwachten.
Bij een betoog zal je vaak kiezen voor een argumentatiestructuur.
In de inleiding kom je met een stelling waarvoor je in het middenstuk komt met argumenten (eventueel met weerlegging van tegenargumenten).

​Als je de inleiding voorbereidt, kun je het beste vragen maken bij je deelonderwerpen.
De antwoorden daarop gebruik je om je tekst te schrijven.
Voor de uitwerking van elk deelonderwerp gebruik je een of meer alinea’s.
De kernzin van de alinea geeft de hoofdgedachte weer.
Meestal is dat de eerste zin en soms de laatste. Een andere plaats is echter ook mogelijk.

Voorbeeld
Onderwerp: Nieuwe leenstelsel studiefinanciering
Deelonderwerp 1. Hoeveel studenten gaan daardoor niet meer studeren?
Deelonderwerp 2. Hoeveel studenten blijven daardoor thuis wonen of gaan weer thuis studeren?
Deelonderwerp 3. In hoeverre is dit systeem positief voor de kenniseconomie die we zo graag willen?

★ Aan de slag 2

Het middenstuk

Bedenk bij het onderwerp een hoofdgedachte.
Zoek op internet antwoorden op de gestelde vragen.
Kies een tekststructuur die je bij je hoofdgedachte vindt passen.
Werk je deelonderwerpen uit tot het middenstuk van een tekst.

Onderwerp: Nieuw leenstelsel studiefinanciering
Deelonderwerp 1. Hoeveel studenten gaan daardoor niet meer studeren?
Deelonderwerp 2. Hoeveel studenten blijven daardoor thuis wonen of gaan weer thuis studeren?
Deelonderwerp 3. In hoeverre is dit systeem positief voor de kenniseconomie die we zo graag willen?

★ Aan de slag 3

Met z’n tweeën (met dezelfde klasgenoot als bij Aan de slag 1) maak je de volgende opdracht:

Neem je resultaat van de opdracht Aan de slag 1 voor je.
Bedenk bij de hoofdgedachte minimaal twee deelonderwerpen.
Kies een tekststructuur die je bij je hoofdgedachte vindt passen.
Werk je deelonderwerpen uit tot het middenstuk van een tekst.

Bewaar je resultaat.

Opbouw: Het slot

In het slot kom je terug op de in de inleiding gestelde vraag of gegeven probleemstelling.

Je kan een korte samenvatting geven, je conclusie geven, een afweging maken, een oproep of aanbeveling doen of je verwachtingen uitspreken. Kies de afronding die bij je tekst past. Schrijfdoel, soort tekst en gekozen tekststructuur zijn daarbij mede bepalend.

Bij een activerende tekst bijvoorbeeld kan je de lezer aanmoedigen een bepaalde handeling wel of niet te doen.
Als je een originele uitsmijter (opvallende uitspraak/voorbeeld) hebt, kan je je tekst daarmee afsluiten.

★ Aan de slag 4

Het slot

Met zijn tweeën (met dezelfde klasgenoot als bij Aan de slag 1 en 3) maak je de volgende opdracht.
Neem de resultaten van Aan de slag 1 en 3 voor je.
Schrijf nu een slot van ongeveer zestig woorden dat bij je tekst past.
In het slot kom je terug op de hoofdgedachte uit de inleiding.
Je sluit je tekst af met een originele uitsmijter.

★ Aan de slag 5

Kopieer en plak de drie resultaten (inleiding, middenstuk en slot) tot één tekst.

Laat jullie tekst beoordelen door een ander tweetal en bespreek de resultaten.

Beoordeel elkaars werk op de volgende punten:

  • Is de hoofdgedachte duidelijk?
  • Wordt in de inleiding voldoende de aandacht van de lezer getrokken?
  • Wat waren de deelonderwerpen? Zijn deze in afzonderlijke alinea's genoemd?
  • Bevat het slot een samenvatting, een conclusie, een afweging, een oproep of aanbeveling of wordt er een verwachting uitgesproken?

 

Afronding

Samenvattend

Hier vind je de Kennisbank die hoort bij deze opdracht.

Eindopdracht

Bouwplan maken

Maak een bouwplan voor een tekst van ongeveer 500 woorden over een van de volgende onderwerpen:

  1. Euthanasie
  2. Zinloos geweld

Vul daarvoor een bouwplan in: Bouwplan.

Van bouwplan naar tekst

Werk je ingevulde bouwplan uit tot een tekst van ongeveer 500 woorden.
Laat je tekst beoordelen door een klasgenoot.
Hij/zij kan daarbij de onderstaande aandachtspunten gebruiken.

  • Heeft de tekst een passende en pakkende titel?
  • Heeft de tekst een duidelijk indeling in inleiding, middenstuk en slot en staan er witregels tussen de delen?
  • Wordt in de inleiding duidelijk wat het onderwerp is en is de inleiding aantrekkelijk voor de lezer?
  • Worden er in het middenstuk minimaal drie deelonderwerpen besproken?
  • Zijn de alinea’s goed opgebouwd?
  • Zijn de tekstverbanden duidelijk herkenbaar door het gebruik van verbindingswoorden?
  • Is er een duidelijk slot en is er een uitsmijter gebruikt?
  • Is duidelijk welke tekstsoort is gebruikt?
  • Past de toon bij de tekstsoort en het publiek?
  • Is de tekst aantrekkelijk geschreven?
  • Zijn de zinnen niet te lang of kort?
  • Worden er veel taal- en stijlfouten gemaakt?
  • Is de tekst overzichtelijk vormgegeven?
  • Staat de titel op de goede plaats?

 

Maak daarna van de verbeterpunten een lijstje. Pas ze eventueel nog aan.

Beoordeling

Je hoort van je docent hoe de eindopdracht beoordeeld wordt.

Artikel schrijven

Een artikel is een goede manier om informatie te presenteren of een gebeurtenis te beschrijven.

 

Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Waarom is het belangrijk om vragen te stellen bij de deelonderwerpen van de tekst die je gaat schrijven?

Hoe ging het?

  • Inhoud
    Vind je het nuttig om voor het schrijven van een tekst een bouwplan te maken? Wat neem je zoal op in een bouwplan?
  • Eindopdracht
    Wat vond je van de eindopdracht? Is het jullie gelukt een bouwplan op te stellen en aan de hand daarvan een artikel te schrijven?
    Kreeg je goede feedback van je klasgenoten na het beoordelen van je tekst?

  • Het arrangement Opdracht: Bouwplan en opbouw - v456 is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    VO-content
    Laatst gewijzigd
    28-01-2025 22:01:06
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Deze opdracht hoort bij het thema Schrijven en is onderdeel van de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor Nederlands op vwo456-niveau. In deze opdracht ontwikkel je essentiële schrijfvaardigheden. Je leert hoe je de verschillende delen van een tekst - de inleiding, het middenstuk en het slot - effectief opbouwt. Daarnaast krijg je inzicht in het samenstellen van een bouwplan, wat je helpt bij het gestructureerd schrijven van een tekst. In de eindopdracht kan je de geleerde stof toepassen door het maken van een bouwplan voor een tekst van ongeveer 500 woorden. Veel succes!
    Leerniveau
    VWO 6; HAVO 3; VWO 4; VWO 5;
    Leerinhoud en doelen
    Schrijven; Nederlands; Schrijfvaardigheid; Begrijpen; Samenhang; Interpreteren; Literatuur; Lezen van fictionele teksten en literaire teksten (Nederlands); Tekstkenmerken;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    4 uur 0 minuten
    Trefwoorden
    arrangeerbaar, bouwplan, bouwplan en opbouw, inleiding, middenstuk, nederlands, schrijven, slot, stercollectie, vwo456

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van