Thema 2: Elektriciteit

Thema 2: Elektriciteit

Elektriciteit

Inleiding

Elektriciteit. Je gebruikt het elke dag. Zonder elektriciteit zou je leven koud, stil en donker zijn.

In dit thema leer je wat er allemaal komt kijken tot het uit het stopcontact en in de batterij van je smartphone stroomt. Van opwekking tot transport tot verbruik.

Wat weet ik al?

Maak een mindmap over elektriciteit.
Groepeer in opwekking, transport, opslag en verbruik.

Tip!
Heb je hulp nodig?
Maak eventueel gebruik van de volgende begrippen:

Elektriciteitscentrale, brandstoffen, gas, energie, omzetten, beweging, olie, kolen, stroom, hoogspanning, transformator, dynamo, batterij, telefoon, e-bike, verbranding, rendement, vermogen, rekening, spanning, weerstand, stopcontact, meterkast, zekering, aardlekschakelaar, energielabel.

Mindmap maken

Woorden bij een onderwerp bedenken en met elkaar verbinden.

 

Wat ga ik leren?

Aan het eind van dit thema kan ik:

Opwekking

  • een aantal energiesoorten beschrijven.
  • in alledaagse situaties energieomzettingen herkennen.
  • een aantal energiebronnen beschrijven.
  • uitleggen hoe in een elektriciteitscentrale bewegingsenergie wordt omgezet in elektrische energie.

Transport

  • uitleggen hoe elektrische energie wordt getransporteerd van de elektriciteitscentrale naar het stopcontact.
  • uitleggen hoe een transformator werkt.
  • uitleggen hoe zekering en aardlekschakelaar een elektrische huisinstallatie beveiligen.
  • het verband tussen stroomsterkte en spanning beschrijven.
  • het verschil tussen een serie- en parallelschakeling visueel beschrijven.
  • benoemen hoe spanning en stroomsterkte gemeten worden.

Opslag

  • uitleggen hoe een batterij werkt.
  • het verschil tussen geleiders en isolatoren benoemen.

Verbruik

  • een energielabel lezen.
  • het energiegebruik van een apparaat uitrekenen.

Wat ga ik doen?

Het thema ‘Elektriciteit’ bestaat uit de volgende onderdelen:

  Onderdeel Beschrijving Tijd in uren
  Inleiding   1
Opwekking Je ontwerpt een apparaat waarmee met spierkracht elektriciteit kan worden opgewekt. 6
Transport Je onderzoekt het transport van elektriciteit met behulp van filmpjes en de inrichting van de meterkast thuis. 2 à 3
Opslag Je ontwerpt een apparaat dat chemische energie omzet in elektrische energie. 3 à 4
Verbuik Je bekijkt een aantal energielabels en ordent de bijbehorende apparaten van energiezuinig naar energievretend. 2 à 3
  Afsluiting   1
  Totaal   15 à 18

Zo werkt het

Iconen

Binnen het thema worden de volgende iconen gebruikt:

Werk je alleen of samen met een klasgenoot?
Hoelang ben je ongeveer met de opdracht bezig?
Gebruik je logboek bij deze opdracht.

 

Logboek

Binnen het dit thema werk je met een logboek. Dit logboek is als Googledocument beschikbaar.

De opdrachten in het logboek maak je in tweetallen.

Om het logboek in te kunnen vullen, maak je een kopie van het Googledocument en plaats je het in je eigen Google-omgeving. Aan het eind van het thema deel je het logboek met je docent.

Ga naar: Logboek 'Elektriciteit' - Googledoc

Opdrachten

Opwekking

Opwekking

Inleiding

Ik ben Michael Faraday. Mijn ontdekkingen hebben als basis gediend voor onze energiehuishouding. Ik ben beroemd geworden met onderzoek naar het verband tussen elektriciteit en magnetisme. Dankzij dit verband is de wereld niet meer de koude, stille en donkere plek die ze ooit was.

Al in de Griekse oudheid werden waarnemingen op het gebied van elektriciteit gedaan. Barnsteen bleek in staat om veertjes en blaadjes aan te trekken. Dit is vergelijkbaar met wat er gebeurt als je je trui uitdoet en dat je haar eraan blijft plakken en wordt statische elektriciteit genoemd. Latere onderzoekers ontdekten dat er twee soorten leken te zijn: aantrekking en afstoting, en dat elektriciteit leek te kunnen stromen.

Dezelfde Grieken beschreven ook magnetische verschijnselen. Bepaalde materialen konden metalen aantrekken. Latere onderzoekers ontdekten dat de aarde als een grote magneet werkt.

Mijn collega André-Marie Ampère (1775-1836) ontdekte dat een stroom lading, een kompasje kon beïnvloeden. Ik liet zien dat het omgekeerde ook het geval bleek te zijn! Een bewegende magneet kan een elektrische stroom veroorzaken. Zo kan beweging (van de magneet) dus omgezet worden in elektriciteit!

Dit verband tussen elektriciteit en magnetisme wordt elektromagnetisme genoemd en dit is een belangrijk principe dat de basis is van onze energiehuishouding. Maar hoe werkt het precies? Kijk je mee?


Wil je meer weten?
Bekijk dan de volgende filmpjes.


Wat ga ik leren?

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • een aantal energiesoorten beschrijven.
  • in alledaagse situaties energieomzettingen herkennen.
  • een aantal energiebronnen beschrijven.
  • uitleggen hoe in een elektriciteitscentrale bewegingsenergie wordt omgezet in elektrische energie.

Wat ga je doen?

Activiteiten

Aan de slag
  Activiteit
Waarnemen Ik ontwerp een apparaat waarmee men elektriciteit kan opwekken. Ik kijk naar hoe beweging omgezet kan worden in elektriciteit.
Verklaren Ik verklaar hoe elektriciteit wordt opgewekt.
Theorie Ik bestudeer de informatie over 'Verschillende soorten energie', 'Energiebronnen' en de 'Omzetting van energie'.
Verwerken Ik beantwoord de verwerkingsvragen.
Terugkijken Ik kijk terug op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staat 5 à 6 uur.

Aan de slag

Stap 1: Waarnemen

Zelf ontwerpen

Ontwerp een apparaat waarmee met spierkracht elektriciteit kan worden opgewekt.

Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar in 2016 hadden 1,2 miljard mensen geen toegang tot een elektriciteitsnet.

Help ze om zelf elektriciteit op te wekken.

Ontwerp een apparaat waarmee je met spierkracht, windenergie, waterkracht of een andere veel voorradige vorm van energie in 3ewereldlanden, elektriciteit kunt opwekken. Daarbij neem je waar hoe beweging wordt omgezet in elektriciteit.

Gebruik de ontwerpcyclus.

Maak de opdrachten in het Logboek.

Stap 2: Verklaren

Beantwoord de vragen.

Stap 3: Theorie

Energie in soorten

Energie komt in verschillende vormen voor.
Voorbeelden van energiesoorten zijn:

  • warmte
  • elektrische energie
  • stralingsenergie
  • bewegingsenergie
  • chemische energie
  • zwaarte-energie
  • kernenergie

Energiebronnen

Bij het opwekken van energie maak je gebruik van verschillende energiebronnen.
Voorbeelden van energiebronnen zijn:

  • de wind
  • de zon
  • fossiele brandstoffen zoals olie, aardgas en steenkool
  • voedsel
  • hout
  • uranium
  • magneten

Omzetten van energie

Bij veel processen wordt energie omgezet.
Voorbeelden van energieomzettingen zijn:

  • Een lamp zet elektrische energie om in warmte en licht (stralingsenergie).
  • In een windturbine wordt windenergie via bewegingsenergie van de wieken omgezet in elektrische energie.
  • In een accu wordt bewegingsenergie omgezet in chemische energie.
  • In een elektromotor wordt elektrische energie omgezet in arbeid en warmte.

Opwekken van energie

Een elektriciteitscentrale is in feite een hele grote dynamo en werkt dankzij het principe van elektromagnetisme. Door een spoel om een magneet te laten bewegen wordt een stroom opgewekt.

Stap 4: Verwerken

Beantwoord de vragen.

Stap 5: Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Kun je wat je moet kunnen?

Hoe ging het?

  • Tijd
    Voor de opdracht staat ongeveer 5,5 uur.
    Heb je binnen die tijd genoeg elektriciteit kunnen opwekken?
  • Waarnemen + Verklaren
    Ben je tevreden over het apparaat dat je hebt ontworpen.
    Hielp het bouwen van het apparaat bij het verklaren van de opwekking van energie?
  • Theorie
    Was de theorie al (deels) bekend?
    Schrijf een of twee dingen op die nieuw waren.
  • Verwerken
    Veel verwerkingsvragen bij deze opdracht.
    Ging het beantwoorden van de vragen goed?
    Heb je, naar aanleiding van de vragen die je niet goed hebt beantwoord, de theorie nog eens bestudeerd?

Transport

Transport

Inleiding

Ik ben Nikola Tesla. Ik emigreerde in 1884 naar Amerika en kreeg daar in New York een baan aangeboren bij het bedrijf van Edison. Edison ken je wellicht als de bedenker van de gloeilamp. Dit was een tijd van zeer spannende ontwikkelingen. We stonden aan voet van een revolutie met een nieuwe krachtbron: elektriciteit.

Elektriciteit leek het antwoord op alles. Met elektriciteit konden we onze huizen en steden verlichten, ons zware werk doen en over grote afstanden communiceren. Een hoop moest echter nog uitgezocht worden. Hoe moest deze krachtbron veilig vervoerd worden, bijvoorbeeld?

Edison en zijn bedrijf General Electric gebruikten gelijkstroom als basis voor de elektriciteitsvoorziening. Westinghouse, een andere Amerikaan, gebruikte wisselstroom als basis. Ik (Tesla) werkte inmiddels niet meer voor Edison maar voor Westinghouse. Dankzij mijn uitvindingen bleek wisselstroom een beter en veiliger systeem te zijn en won Westinghouse deze “War of the currents”.

Eén van de uitvindingen die ik deed, was die van de transformator. Deze transformator is cruciaal in het transporteren van elektriciteit van centrales naar onze woningen. Hoe dat precies zit bekijken we in deze opdracht.

Wat ga ik leren?

Ik kan:

  • uitleggen hoe elektrische energie wordt getransporteerd van de elektriciteitscentrale naar het stopcontact.
  • uitleggen hoe een transformator werkt.
  • uitleggen hoe zekering en aardlekschakelaar een elektrische huisinstallatie beveiligen.
  • het verband tussen stroomsterkte en spanning beschrijven.
  • het verschil tussen een serie- en parallelschakeling visueel beschrijven.
  • benoemen hoe spanning en stroomsterkte gemeten worden.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
  Activiteit
Waarnemen Ik bekijk een aantal video's over transport van elektriciteit.
Verklaren Ik laat door het beantwoorden van vragen zien dat ik kan verklaren hoe elektriciteit wordt getransporteerd.
Theorie Ik bestudeer de theorie over het transport van elektriciteit. Ik lees over het verschil tussen een serieschakeling en een parallelschakeling.
Verwerken Ik beantwoord de verwerkingsvragen.
Terugkijken Ik kijk terug op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staat ongeveer 2,5 uur.

Aan de slag

Stap 1: Waarnemen

Maak een samenvatting

Vat twee filmpjes samen en neem een foto van je meterkast thuis.

In het vorige deel heb je geleerd dat je m.b.v. een magneet en een spoel, stroom kunt opwekken. Dit is de basis voor onze gehele elektriciteitsvoorziening. Een elektriciteitscentrale is in feite een hele grote dynamo. Maar hoe wordt deze stroom nou getransporteerd tot het stopcontact thuis?

Bekijk de volgende filmpjes en vat ze samen.


Opdracht
Vat de filmpjes in eigen woorden samen. Besteed hier ongeveer een drie kwartier aan.

Kijk thuis naar de meterkast. Maak een foto van de aardlekschakelaar en de zekeringen.
Vraag aan je ouders wat de functie hiervan is.

TIP!

Wil je meer weten over de werking van de transformator?
Bekijk dan het volgende filmpje:
 

 

Stap 2: Verklaren

Beantwoord de vragen.

Stap 3: Theorie

Transport - transformator

Voor het transport van elektriciteit gebruik je transformatoren.
Een transformator zet een hoge spanning om in een lage spanning of omgekeerd. Een transformator bestaat uit twee spoelen met een verschillend aantal windingen. Een transformator wordt gebruikt om de hoogspanning die van de elektriciteitscentrale komt, om te zetten in laagspanning voor gebruik in huis.

Overbelasting - zekering

Bij overbelasting gaat er te veel stroom door de huisinstallatie. Bijvoorbeeld omdat er te veel elektrische apparaten worden gebruikt. Overbelasting kan brandgevaar opleveren doordat de elektriciteitsdraden te warm worden. De zekering in de meterkast reageert bij overbelasting en zorgt voor onderbreking van de stroom.

Het kan ook voorkomen dat er kortsluiting ontstaat. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je beide gaten van het stopcontact direct met elkaar verbindt. Gelukkig schakelt de zekering in de meterkast dan direct de stroom uit.

Een aardlekschakelaar meet de ingaande stroom en de uitgaande stroom in huis. Is die niet even groot dan is er sprake van lekstroom. Dan zorgt de aardlekschakelaar dat de stroom wordt uitgeschakeld.

Elektrocutie

Elektrocutie betekent dat het menselijk lichaam in aanraking komt met stroom. Een klein beetje stroom voelen wij niet of nauwelijks. Maar hogere stromen kunnen leiden tot ademhalingsproblemen, verbranding en ernstige hartritmestoornissen.

Soorten schakelingen

  • In een serieschakeling (bovenste afbeelding) zijn de lampjes in dezelfde stroomkring opgenomen.
  • In een parallelschakeling (onderste afbeelding) heeft elk lampje zijn eigen stroomkring.

Huishoudelijke apparaten zijn parallel geschakeld.
De apparaten kun je onafhankelijk van elkaar bedienen.
Zou je de apparaten in serie schakelen, dan gaat alles uit als je één van de apparaten uitzet.

Voltmeter en ampèremeter

De spanning meet je met een voltmeter.
Het symbool van spanning is U. De eenheid van spanning is volt (V).

De stroom meet je met een ampèremeter.
Het symbool van stroom is I. De eenheid van stroom is ampère (A).

Stap 4: Verwerken

Beantwoord de vragen.

Stap 5: Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Kun je wat je moet kunnen?

Hoe ging het?

  • Tijd
    Voor de opdracht staat 2 à 3 uur.
    Ben je die tijd met de opdracht bezig geweest?
  • Waarnemen
    Heb je bij 'Waarnemen' de video's bekeken?
    Vind je het fijn om te leren door video's te kijken?
  • Verklaren
    Lukte het om de vragen te beantwoorden?
    Passen de vragen goed bij het onderdeel 'Verklaren'?
  • Verwerken
    Ging het beantwoorden van de vragen goed?
    Moest je af en toe nog spieken bij de theorie?

Opslag

Opslag

Inleiding

Ik ben Alessandro Volta en woonde en werkte in Italië in de 18e eeuw. In mijn leven stond de studie naar elektriciteit nog in de kinderschoenen. Van elektromagnetisme had nog nooit iemand gehoord en we waren nog lang niet zo ver dat we elektriciteit konden benutten om ons zware werk te doen.

Sterker nog, elektriciteit was in mijn tijd nog een erg ongrijpbaar fenomeen. We kenden alleen de statische elektriciteit: elektriciteit die ontstaat als voorwerpen gewreven worden.

Daar heb ik verandering in gebracht. Dankzij mijn ontdekking hadden we voor het eerst de beschikking over een continue elektrische stroom. Ik ontdekte de batterij!

Mijn collega Luigi Galvani had ontdekt dat de poten van een dode kikker gingen trillen als ze in contact kwamen met twee verschillende metalen. Hij dacht dat elektriciteit een biologisch verschijnsel was en werd opgewekt in spieren. Ik toonde aan dat elektriciteit niet in de spieren werd opgewekt, maar ontstond in contact met twee verschillende metalen. Ik liet dit zien door een stapel te bouwen met afwisselend koperen en zinken platen met tussen de platen steeds een zoute oplossing. Wat bleek: deze zuil genereerde stroom! En daar kwam geen kikkerpoot aan te pas.

Voor het eerst beschikten we over een continue spanningsbron: mijn ‘batterij’. Dit opende onmiddellijk een nieuw onderzoeksveld, die van de elektrochemie. Door zo’n batterij aan water aan te sluiten werd ontdekt dat water bestaat uit twee verschillende gassen! In korte tijd werden tientallen nieuwe elementen ontdekt en werd ontdekt dat stroom ‘in’ atomen zit. Sterker nog, dat de elektrische krachten atomen bij elkaar houden.

En dit allemaal dankzij de batterij.

 

Wat ga je leren?

Aan het eind van de opdracht kan ik:

  • uitleggen hoe een batterij werkt.
  • het verschil tussen geleiders en isolatoren benoemen.

Wat ga je doen?

Activiteiten

Aan de slag
  Activiteit
Waarnemen Ik ontwerp iets dat chemische energie kan omzetten in elektrische energie en ik bekijk een aantal video's over de opslag van elektriciteit.
Verklaren Door vragen te beantwoorden verklaar ik de opslag van elektriciteit.
Theorie Ik bestudeer de theorie over 'Elektriciteitsbronnen en spanningsbronnen', 'Omzetten en opslag van elektriciteit' en 'Geleiding'.
Verwerken Ik beantwoord de verwerkingsvragen.
Terugkijken Ik kijk terug op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staat 3 à 4 uur.

Aan de slag

Stap 1: Waarnemen

Zelf ontwerpen

Ontwerp iets dat chemische energie omzet in elektrische energie.

Eerder in dit thema heb je een dynamo gemaakt. Dankzij deze dynamo kun je elektriciteit opwekken met bijvoorbeeld spierkracht, waterkracht of zonnekracht.

Stel nu dat er even geen zonne-energie of windenergie voorradig is. En je bent te lui om met spierkracht elektriciteit op te wekken. Hoe moet je dan je mobiel opladen?

Ontwerpopdracht:

Ontwerp iets dat chemische energie omzet in elektrische energie. Ontwerp een batterij.
Je doorloopt hierbij weer de ontwerpcyclus.
Maak de opdrachten in het Logboek.

TIP!

Volta zijn manier: met koper en zink:
Zelf een batterij maken - www.sciencespace.nl

 

Met een citroen:

 

Vuurtje stoken:

 

Nog vier mogelijkheden:
Make a homemade battery - www.wikihow.com

 

Stap 2: Verklaren

Beantwoord de vragen.

Stap 3: Theorie

Elektriciteitsbron of spanningsbron

Elektriciteit wordt geleverd door een elektriciteitsbron of spanningsbron.
Voorbeelden van spanningsbronnen zijn:

  • een batterij
  • een dynamo
  • een zonnecel
  • een elektriciteitscentrale

Omzetting en opslag

In een dynamo wordt bewegingsenergie omgezet in elektrische energie.
In een zonnecel wordt lichtenergie omgezet in elektrische energie.
In een batterij wordt chemische energie omgezet in elektrische energie.
Een herlaadbare batterij gebruik je voor de opslag van energie.

Geleiding

Elektriciteitsdraden zijn meestal van koper gemaakt.
Koper is een goede geleider voor elektrische stroom.
Dat wil zeggen dat koper een stof is die de elektrische stroom goed doorgeeft.
Ook andere metalen zijn goede geleiders.

Hout is geen goede geleider. Hout laat de stroom slecht door.
Je noemt hout een isolator. Andere isolatoren zijn plastics, glas, textiel.

Stap 4: Verwerken

​​​​Beantwoord de vragen.

Stap 5: Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Kun je wat je moet kunnen?

Hoe ging het?

  • Tijd
    Voor de opdracht staat ongeveer 2,5 uur.
    Klopte de tijdsinschatting? Zo niet, hoe kwam dat, denk je?
  • Waarnemen
    Heb je bij 'Waarnemen' de video's bekeken?
    Hielpen de video's?
  • Theorie
    Was de theorie als deels bekend of was alles nieuw voor je?
    Schrijf één ding op wat je deze opdracht hebt geleerd?
  • Verwerken
    Heb je alle vragen kunnen beantwoorden?

Verbruik

Verbruik

Inleiding

Ik ben Wubbo Ockels. Ik ben geboren in Almelo en maakte als eerste Nederlander een vlucht door de ruimte. De aanblik van de aarde vanuit de ruimte heeft van mij een ander mens gemaakt. Om vanuit de koude ruimte onze aarde te zien… Zo fragiel en moederziel alleen in de kosmos, beschermd door slechts een flinterdunne atmosfeer.

In mijn latere leven heb ik mij dan ook voor onze aarde ingezet. Ik ontwierp bijvoorbeeld de superbus, een duurzaam elektrisch voortbewogen voortuig die een topsnelheid van 250 km per uur kan bereiken. Ook bouwde ik zelf een duurzame zeilboot waarmee ik wilde laten zien dat luxe en duurzaamheid elkaar niet uitsluiten.

Gelukkig gebeurt er meer op het gebied van duurzaamheid. Eén initiatief is het zogenaamde “energielabel”. Op dit label is te zien hoe zuinig elektrische apparaten zijn. Dankzij dit energielabel kunnen we bewustere keuzes maken tussen diverse apparaten. Welke keuze maak jij?

Wat ga ik leren?

Aan het eind van de opdracht kan ik:

  • een energielabel lezen.
  • het energiegebruik van een apparaat uitrekenen.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
  Activiteit
Waarnemen Ik bekijk een aantal energielabels.
Verklaren Ik verklaar het belang van een energielabel.
Theorie Ik bestudeer de theorie over verbruik van energie. Ik leer ook hoe ik het vermogen van een apparaat kan uitrekenen als ik spanning en de stroomsterkte weet.
Verwerken Ik beantwoord de verwerkingsvragen.
Terugkijken Ik kijk terug op de opdracht.

​
Tijd
Voor deze opdracht staat ongeveer 2,5 uur.

Aan de slag

Stap 1: Waarnemen

Doe de opdrachten

Bekijk de energielabels en maak de vragen.

Waarnemen doe je door een aantal opdrachten over energielabels te maken.

  • Open je Logboek.
  • Scroll naar de pagina 'Verbruik - Waarnemen'
  • Lees de opdrachten goed door.
    Gebruik het werkblad op de volgende pagina's bij het maken van de opdrachten.


 

 

 

 

Stap 2: Verklaren

Beantwoord de vragen

Beschrijf op een A4-tje de antwoorden op de volgende vragen:

  • Wat is een energielabel?
  • Waar is het voor?
  • Wat voor informatie staat erop?
  • Wat betekent energieverbruik?
  • Hoe kun je het energieverbruik uitrekenen? Geef een voorbeeld.
  • Wat kun je met zo’n label? Geef een voorbeeld.

Stap 3: Theorie

Energielabel

Op veel elektrische apparaten zit het energielabel. Dat laat in een oogopslag zien of het apparaat zuinig is met energie. Eén van de dingen die op het energielabel vermeld wordt is het verwachtte energiegebruik per jaar. Dit wordt weergegeven als kWh/annum.

Energieverbruik

Met het vermogen en de tijd dan kun je het energieverbruik uitrekenen:

energieverbruik = vermogen x tijd

  • Het symbool voor energie is de letter E.
    De eenheid van energie is Joule (J) of kiloJoule (kJ).
    1 kJ = 1000 J.
  • Het symbool voor vermogen is de letter P (van het Engelse Power).
    De eenheid van vermogen is Watt (W) of kiloWatt (kW). Eén Watt staat gelijk aan één Joule per seconde.
    1 kW = 1000 W.
Bekijk een rekenvoorbeeld met het energieverbruik

Vraag:
Een stofzuiger heeft een vermogen van 1200 W. Je stofzuigt twee uur lang. Hoeveel energie heeft de stofzuiger verbruikt?

Antwoord:
Het energieverbruik kun je uitrekenen met de formule: energieverbruik = vermogen x tijd.

Het vermogen van de stofzuiger is 1200 W. Dat staat gelijk aan 1,2 kW.

Het energieverbruik in die twee uur is dan 1,2 x 2 = 2,4 kWh.

Er wordt dus in totaal 2,4 kWh verbruikt.

Vermogen

De hoeveelheid energie die het apparaat in één seconde omzet, noem je het vermogen.
Het vermogen staat altijd op het typeplaatje vermeld.

Het vermogen van een elektrisch apparaat kun je berekenen als je de spanning en de stroomsterkte weet:

Vermogen = spanning x stroomsterkte.

P = U x I

In de formules is:
P het vermogen in Watt (W), U de spanning in Volt (V) en I de stroomsterkte in Ampère (A).

Bekijk een rekenvoorbeeld met het vermogen

Vraag:
Een wasmachine werkt op een spanning van 230 V en een stroomsterkte van 11 A. Wat is het vermogen van deze wasmachine?

Antwoord:
Het vermogen kun je uitrekenen met de formule:
Vermogen = spanning x stroomsterkte.

De spanning van de wasmachine is 230 V. De stroomsterkte is 11 A.

Het vermogen is dan 230 x 11 = 2700 W.

Stap 4: Verwerken

Beantwoord de vragen.

Stap 5: Terugkijken

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
    Kun je wat je moet kunnen?

Hoe ging het?

  • Tijd
    Voor de opdracht staat ongeveer 2,5 uur.
    Ben je ongeveer 2,5 uur met de opdracht bezig geweest?
  • Waarnemen
    Heb je gezien wat de verschillen zijn tussen de energielabels?
  • Verklaren
    Heb je op een A4-tje kunnen verklaren wat de verschillen zijn tussen energielabels?
  • Verwerken
    Ging het beantwoorden van de vragen goed?
    Moest je af en toe nog spieken bij de theorie?

Afsluiting

Samenvatten

In dit thema heb je geleerd over elektriciteit. In elk van de delen “Opwekking”, “Transport”, “Opslag” en “Verbruik” werd er bij het onderdeel “Wat ga je leren?” aangegeven wat in elk onderdeel behandeld werd.

Kijk opnieuw naar elk van deze vier onderdelen “Wat ga je leren?” in dit thema. Geef vervolgens in eigen woorden antwoord op elk van de items. Zo schrijf je dus je eigen samenvatting van de leerstof.

Besteed hier ongeveer een uur aan. Is er iets weggezakt? Dan kan het zijn dat je meer tijd nodig hebt.

Een voorbeeld. In het deel “Opslag” staat bij “Wat ga je leren?” het volgende:

Je kunt:

  • uitleggen hoe een batterij werkt.
  • het verschil tussen geleiders en isolatoren benoemen.

Leg dus uit hoe een batterij werkt en benoem het verschil tussen geleiders en isolatoren.

 

D-toets

Examenopgaven

Op deze pagina vind je enkele examenvragen uit examens van vorige jaren.
De vragen sluiten zo goed mogelijk aan bij de onderwerpen van deze opdracht.

Maak bij het beantwoorden ook gebruik van wat je al eerder geleerd hebt.
Als je de vraag niet kunt beantwoorden, probeer het dan later opnieuw.
Nadat je de vragen beantwoord hebt, kun je de vraag zelf nakijken en je score aangeven.

VMBO GT NaSk-1 Schakelingen

NaSk-1 Schakelingen Vraag 29

VMBO GT NaSk-1 Beveiliging stroomkring

NaSk-1 Beveiligen stroomkring Vraag 33

VMBO GT NaSk-1 Schakelschema's

NaSk-1 Schakelschema's Vraag 29

VMBO GT NaSk-1 Spanning, stroom en weerstand

NaSk-1 Spanning, stroom en weerstand Vraag 38

VMBO GT NaSk-1 Capaciteit

NaSk-1 Capaciteit Vraag 43

VMBO GT NaSk-1 Vermogen

NaSk-1 Vermogen Vraag 25

VMBO GT NaSk-1 Energieverbruik

NaSk-1 Energieverbruik Vraag 39

VMBO GT NaSk-1 Dynamo

NaSk-1 Dynamo Vraag 40

VMBO GT NaSk-1 Transformator

NaSk-1 Transformator Vraag 29


Meer oefenen?
Ga naar ExamenKracht en oefen op onderwerp of hele examens.

Terugkijken

  • Het arrangement Thema 2: Elektriciteit is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    VO-content
    Laatst gewijzigd
    25-11-2025 11:33:21
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Dit thema valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor NaSk voor VMBO KB. De volgende onderdelen worden behandeld: opwekking, transport, opslag en verbruik.
    Leerniveau
    VMBO gemengde leerweg, 3; VMBO theoretische leerweg, 4; VMBO theoretische leerweg, 3; VMBO gemengde leerweg, 4;
    Leerinhoud en doelen
    Energie; Natuurkunde;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    18 uur 0 minuten
    Trefwoorden
    arrangeerbaar, energielabel, energiesoorten, nask, opslag, opwekking, stercollectie, transport, verbruik, vmbo kb

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    VO-content NaSk. (2020).

    Opslag vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165250/Opslag_vmbo234

    VO-content NaSk. (2020).

    Opwekking vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165248/Opwekking_vmbo234

    VO-content NaSk. (2020).

    Transport vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165249/Transport_vmbo234

    VO-content NaSk. (2020).

    Verbruik vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165251/Verbruik_vmbo234

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    Oefeningen en toetsen

    Opwekking

    Transport

    Opslag

    Verbruik

    Wat vond ik er van?

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    QTI

    Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

    Versie 2.1 (NL)

    Versie 3.0 bèta

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van