Thema_03 KB: Verbranding en energie

Thema_03 KB: Verbranding en energie

Verbranding en energie

Inleiding

Als je iets wilt verwarmen heb je een warmtebron nodig. Veel warmtebronnen leveren warmte door een brandstof te verbranden. Warmte en verbranding staan centraal in dit thema.

Bekijk de volgende video.

 

Wat ga ik leren?

Leerdoelen

Aan het eind van dit thema kan ik:

Verbranding

  • (met behulp van voorbeelden) het verschil uitleggen tussen fossiele en niet-fossiele brandstoffen.
  • omschrijven wat wordt bedoeld met volledige en onvolledige verbranding.
  • de voedingswaarde, voedingsstoffen, E-nummers en energiewaarde van een etiket aflezen.
  • de verbrandingsreactie opschrijven.

Transport en isolatie

  • drie vormen van warmtetransport onderscheiden en herkennen.
  • minimaal drie voorbeelden van warmte-isolatoren noemen.
  • minimaal twee voorbeelden van isolatiemaatregelen omschrijven.

Milieu

  • nadelen van het gebruik van fossiele brandstoffen noemen.
  • het broeikaseffect omschrijven.
  • voorbeelden van duurzame energiebronnen omschrijven.

Behoud van energie

  • minimaal vier verschillende energiesoorten noemen..
  • (met behulp van voorbeelden) duidelijk maken dat bij veel processen energie wordt omgezet.
  • uitleggen wat wordt bedoeld met de 'wet van behoud van energie'.
  • omschrijven wat wordt bedoeld met het vermogen van een elektrisch apparaat.
  • uitleggen wat bedoeld met het rendement van een apparaat en het rendement van de apparaat berekenen.

 

Wat ga ik doen?

Het thema 'Verbranding en energie' bestaat uit de volgende onderdelen:

Onderdeel Tijd in lesuren
Inleiding 0,5
Opdracht: Verbranding 2
Opdracht: Transport en isolatie 2
Opdracht: Milieu 2
Opdracht: Behoud van energie 2
Afsluiting 2
Totaal 10 à 11


 

Opdrachten

Verbranding

Verbranding

Wat ga ik leren?

Leerdoelen

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • (met behulp van voorbeelden) het verschil uitleggen tussen fossiele en niet-fossiele brandstoffen.
  • omschrijven wat wordt bedoeld met volledige en onvolledige verbranding.
  • de voedingswaarde, voedingsstoffen, E-nummers en energiewaarde van een etiket aflezen.
  • de verbrandingsreactie opschrijven.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
Stap Activiteit
Kennisbank Bestudeer de Kennisbankitems 'Verbranding' en 'Verbrandingsreactie'.
Opgave 1 t/m 6 Maak de opgaven die gaan over volledige en onvolledige verbranding en over de verbrandingsreactie.
Afronding
Onderdeel Activiteit
Samenvattend Maak de samenvattingsopdracht.
Terugkijken Terugkijken op de opdracht.


Tijd
Voor deze opdracht staat 2 lesuren.

Aan de slag

Kennisbank

Verbranding

Wat is verbranding precies en wat heb je hiervoor nodig?
Wat is het verschil tussen volledige en onvolledige verbanding?
En wat wordt er bedoelt met verbranding in je lichaam?

In de volgende Kennisbankitems lees je hier meer over.

Verbranding

Verbrandingsreactie

Opgave 1: Fossiele brandstoffen

Opgave 2: Moleculen en atomen

Opgave 3: Verbrandingsreactie

Opgave 4: Energie uit voeding

Er zijn twee eenheden van energie om die hoeveelheid in uit te drukken:
Joule (symbool J) of calorie (symbool cal).
Er geldt:
1 calorie is ongeveer 4,2 Joule

Omdat de getallen anders heel groot worden gebruikt men meestal:
kilojoule en kilocalorie: 1000 cal = 1 kcal = 4,2 kJ = 4200 Joule

Opgave 5: Inspanningsindex

Beroep Index
leerling 101
typiste 105
verpleegkundige 135
leraar biologie 138
automonteur 140
stratenmaker 150

Energiebehoefte
De hoeveelheid energie die iemand per dag nodig heeft, hangt af van zijn/haar gewicht en de die dag geleverde inspanning. De geleverde inspanning wordt gegeven met de inspanningsindex.

Om de energiebehoefte in kilocaloriën uit te rekenen, kun je gebruik maken van de volgende vuistregel:

hoeveelheid kcal = 6 × gewicht + 15 × inspanningsindex

Hiernaast zie je voor een aantal beroepen de inspanningsindex.

Opgave 6: Koolmonoxide

Koolmonoxide
Koolmonoxide (CO) is levensgevaarlijk; je ruikt of proeft het giftige gas niet en je raakt snel bewusteloos. Elk jaar overlijden mensen door koolmonoxidevergiftiging. Dat komt door de combinatie van onvolledige verbranding en onvoldoende ventilatie, waardoor koolmonoxide ontstaat: een zeer giftig gas dat 250 maal sneller in het bloed wordt opgenomen dan zuurstof.

Afsluiting

Samenvattend

Wat heb ik geleerd?

Terugkijken

Kennisbank

  • Maak een lijst van de vetgedrukte begrippen uit de Kennisbank.
    Schrijf achter ieder begrip een omschrijving.

Opgaven

  • Voor de opdracht staat ongeveer 2 uur.
    Heb je binnen die tijd alle opgaven kunnen doen?
  • Wat vind je, passen de opgaven goed bij de leerdoelen?
    Zijn alle leerdoelen aan de orde gekomen?
  • Welke opgave vond je het moeilijkst? Zeg ook waarom.

Samenvatten

  • Heb je de samenvattingsopdracht gedaan?
    Vond je het fijn om de theorie nog even op een rijtje te zetten?

Transport en isolatie

Transport en isolatie

Wat ga ik leren?

Leerdoelen

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • drie vormen van warmtetransport onderscheiden en herkennen.
  • minimaal drie voorbeelden van warmte-isolatoren noemen.
  • minimaal twee voorbeelden van isolatiemaatregelen omschrijven.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
Stap Activiteit
Kennisbank Bestudeer de Kennisbankitems 'Warmtetransport en isolatie'.
Opgave 1 t/m 4 Maak de opgaven die gaan over straling, geleiding en stroming en over warmte-isolatie.
Afronding
Onderdeel Activiteit
Samenvattend Maak de samenvattingsopdracht.
Terugkijken Terugkijken op de opdracht.


Tijd
Voor deze opdracht staat 2 lesuren.

Aan de slag

Kennisbank

Warmtetransport en isolatie

Hoe verplaatst warmte zich en hoe hou je warmte tegen?
Wat is het verschil tussen warmtegeleiding, stroming en straling?
Wat is een warmte-isolator en waar in huis kom je deze dingen tegen?

Lees de Kennisbankitems over Warmtetransport en isolatie.

Warmtetransport

Isolatie

Opgave 1: Straling, geleiding en stroming

Opgave 2: Warmtetransport

Opgave 3: Erasmusbrug

Op 26 januari 2010 werd de Erasmusbrug voor alle verkeer afgesloten. Een plaat ijs in de top van de pyloon dreigde naar beneden te vallen. Men verwijderde het ijs met behulp van warmtekanonnen. Deze bliezen hete lucht tegen de stalen binnenkant van de pyloon.
Je ziet een schematische tekening van deze situatie.

Tijdens het verwarmen is er warmtetransport tussen de genummerde onderdelen.

Opgave 4: Warmte-isolatie

Afsluiting

Samenvattend

Wat heb ik geleerd?

Terugkijken

Kennisbank

  • Maak een lijst van de vetgedrukte begrippen uit de Kennisbank.
    Schrijf achter ieder begrip een omschrijving.

Opgaven

  • Voor de opdracht staat ongeveer 2 uur.
    Heb je binnen die tijd alle opgaven kunnen doen?
  • Wat vind je, passen de opgaven goed bij de leerdoelen?
    Zijn alle leerdoelen aan de orde gekomen?
  • Welke opgave vond je het moeilijkst? Zeg ook waarom.

Samenvatten

  • Heb je de samenvattingsopdracht gedaan?
    Vond je het fijn om de theorie nog even op een rijtje te zetten?

Milieu

Milieu

Wat ga ik leren?

Leerdoelen

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • nadelen van het gebruik van fossiele  brandstoffen noemen.
  • het broeikaseffect omschrijven.
  • voorbeelden van duurzame energiebronnen omschrijven.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
Stap Activiteit
Kennisbank Bestudeer de Kennisbankitems 'Verbranding en milieu'.
Opgave 1 t/m 5 Maak de opgaven die gaan over de nadelen van het gebruik van fossiele brandstoffen en over duurzame energieopwekking.
Afronding
Onderdeel Activiteit
Samenvattend Maak de samenvattingsopdracht.
Terugkijken Terugkijken op de opdracht.


Tijd
Voor deze opdracht staat 2 lesuren.

Aan de slag

Kennisbank

Verbranding en milieu

Het grootste gedeelte van onze energie is afkomstig uit fossiele brandstoffen.
Waar bestaan deze fossiele brandstoffen uit en wat zijn de nadelen hiervan?

Natuurlijk zijn er ook alternatieve energiebronnen aanwezig.
Lees hier meer over in de Kennisbank 'Verbranding en milieu'.
Bekijk ook de video over het opwekken van energie.

Verbranding en milieu

 

 

 

Opgave 1: Fossiele brandstoffen

Opgave 2: Duurzame energie

Opgave 3: Kernenergie

Opgave 4: Waterkracht

Bekijk het volgende videofragment.

Doe de oefeningen.

Opgave 5: Windmolen

Bert heeft een windmolen op zijn dak laten plaatsen.
Dit is een speciaal voor in steden ontworpen windmolen, de Turby.
Hiermee kan hij grotendeels in zijn elektrische energie voorzien.

Bert heeft de Turby niet alleen aangeschaft om energiekosten te besparen maar ook vanwege het milieu. Eén van de milieuvoordelen is minder uitstoot van CO2.

Afsluiting

Samenvattend

Wat heb ik geleerd?

Terugkijken

Kennisbank

  • Maak een lijst van de vetgedrukte begrippen uit de Kennisbank.
    Schrijf achter ieder begrip een omschrijving.

Opgaven

  • Voor de opdracht staat ongeveer 2 uur.
    Heb je binnen die tijd alle opgaven kunnen doen?
  • Wat vind je, passen de opgaven goed bij de leerdoelen?
    Zijn alle leerdoelen aan de orde gekomen?
  • Welke opgave vond je het moeilijkst? Zeg ook waarom.

Samenvatten

  • Heb je de samenvattingsopdracht gedaan?
    Vond je het fijn om de theorie nog even op een rijtje te zetten?

Behoud van energie

Behoud van energie

Wat ga ik leren?

Leerdoelen

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

  • minimaal vier verschillende energiesoorten noemen..
  • (met behulp van voorbeelden) duidelijk maken dat bij veel processen energie wordt omgezet.
  • uitleggen wat wordt bedoeld met de 'wet van behoud van energie'.
  • omschrijven wat wordt bedoeld met het vermogen van een elektrisch apparaat.
  • uitleggen wat bedoeld met het rendement van een apparaat en het rendement van de apparaat berekenen.

Wat ga ik doen?

Activiteiten

Aan de slag
Stap Activiteit
Kennisbank Bestudeer de Kennisbankitems 'Behoud van energie'.
Opgave 1 t/m 5 Maak de opgaven die gaan over het omzetten van energie en over het rendement van een apparaat.
Afronding
Onderdeel Activiteit
Samenvattend Maak de samenvattingsopdracht.
Terugkijken Terugkijken op de opdracht.


Tijd
Voor deze opdracht staat 2 lesuren.

Aan de slag

Kennisbank

Wet van behoud van energie

Energie komt in veel verschillende vormen voor. Lees in deze Kennisbank welke vormen van energie er allemaal zijn en hoe deze omgezet kunnen worden in elkaar.

Ook worden in deze kennisbanken vragen beantwoord zoals:

Wat is de eenheid van vermogen en hoe reken je dit uit?
Waar staat η voor en hoe bereken je het rendement van  elektrische apparaten?

Wet van behoud van energie

 

 

Opgave 1: Energie omzetting

Bekijk het gedeelte over energieomzettingen (de eerste 5 minuten) van het volgende videofragment en beantwoord dan de vragen.

Opgave 2: Energieomzetting 2

Opgave 3: Rendement

Apparaten zetten energie om in nuttige energie en niet-nuttige energie (veelal warmte).
Hoe groter het deel is dat wordt omgezet in nuttige energie, hoe hoger het rendement van het apparaat.

Opgave 4: Nuttig vermogen

Een gloeilamp van 40 Watt heeft een rendement van 5%, dat betekent van alle elektrische energie die de lamp in gaat, 5% nuttig wordt gebruikt. Een LED-lamp van 2,4 W geeft evenveel licht en heeft hetzelfde nuttige vermogen als de gloeilamp van 40 Watt.

Opgave 5: Dynamo

Gitarist Jan Akkerman heeft in een weiland in Groningen een bijzonder concert gegeven.


De energie voor zijn geluidsinstallatie is geleverd door een vlieger.
Bij het stijgen van de vlieger rolt een touw uit die aan de vlieger vastzit.
Door het uitrollen gaat een dynamo draaien waarbij energie wordt opgewekt.
Met deze energie worden accu’s opgeladen.

Afsluiting

Samenvattend

Wat heb ik geleerd?

Terugkijken

Kennisbank

  • Maak een lijst van de vetgedrukte begrippen uit de Kennisbank.
    Schrijf achter ieder begrip een omschrijving.

Opgaven

  • Voor de opdracht staat ongeveer 2 uur.
    Heb je binnen die tijd alle opgaven kunnen doen?
  • Wat vind je, passen de opgaven goed bij de leerdoelen?
    Zijn alle leerdoelen aan de orde gekomen?
  • Welke opgave vond je het moeilijkst? Zeg ook waarom.

Samenvatten

  • Heb je de samenvattingsopdracht gedaan?
    Vond je het fijn om de theorie nog even op een rijtje te zetten?

Afsluiting

Samenvattend

In dit thema ben je de volgende Kennisbankitems tegengekomen.


Begrippenlijst

Bij dit thema is een begrippenlijst in Excel aanwezig.

Open de begrippenlijst en ga na of je de begrippen herkent.

D-Toets

Test je kennis. Doe de D-toets.

Examenopgaven

Op deze pagina vind je enkele examenvragen uit examens van vorige jaren.
De vragen sluiten zo goed mogelijk aan bij de onderwerpen van deze opdracht.

Maak bij het beantwoorden ook gebruik van wat je al eerder geleerd hebt.
Als je de vraag niet kunt beantwoorden, probeer het dan later opnieuw.
Nadat je de vragen beantwoord hebt, kun je de vraag zelf nakijken en je score aangeven.

VMBO GT NaSk-1 Warmtetransport

NaSk-1 Warmtetransport Vraag 34

VMBO GT NaSk-1 Kelvin en Celsius

NaSk-1 Kelvin en Celsius Vraag 37

VMBO GT NaSk-1 Isolatie

NaSk-1 Isolatie Vraag 4

VMBO GT NaSk-1 Verbranding en milieu

NaSk-1 Verbranding en milieu Vraag 43

VMBO GT NaSk-1 Energie omzetten

NaSk-1 Energie omzetten Vraag 10

 

Meer oefenen?
Ga naar ExamenKracht en oefen op onderwerp of hele examens.

Terugkijken

Inleiding

  • Bekijk de introductie nogmaals. Past de video goed bij de introductie? Waarom wel/niet?

Kan ik wat ik moet kunnen?

  • Lees de leerdoelen per opdracht nog eens door.
    Kun je wat je moet kunnen?

Hoe ging het?

  • Tijd
    Voor dit thema staat ongeveer 11 uur.
    Ben je ongeveer 11 uur met het thema bezig geweest?
    Welke opdracht heeft veel tijd gekost? Waarom?
  • Inhoud
    Geef in de tabel hieronder aan wat je van de opdrachten vond.
    Geef iedere opdracht een cijfer van 1 tot en met 5.
    Bespreek de tabel met een klasgenoot.
  1 2 3 4 5
1 Verbranding          
2 Transport en isolatie          
3 Milieu          
4 Behoud van energie          

 

  • D-toets
    Heb je alle vragen uit de D-toets gemaakt?
    Hoeveel vragen had je fout? Ben je nagegaan waarom je die vragen fout had?
  • Examenopgaven
    Heb je alle examenvragen gemaakt? Ging het goed?
  • Het arrangement Thema_03 KB: Verbranding en energie is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    VO-content
    Laatst gewijzigd
    25-11-2025 11:43:38
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding en publicatie onder dezelfde licentie vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationale licentie.

    Het thema 'Verbranding en energie' is ontwikkeld door auteurs en medewerkers van StudioVO.

    Fair Use
    In de Stercollecties van StudioVO wordt gebruik gemaakt van beeld- en filmmateriaal dat beschikbaar is op internet. Bij het gebruik zijn we uitgegaan van fair use. Meer informatie: Fair use

    Mocht u vragen/opmerkingen hebben, neem dan contact op via de helpdesk VO-content.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Dit thema valt onder de arrangeerbare leerlijn van de Stercollecties voor NaSk voor VMBO KB. De volgende onderdelen worden behandeld: Verbranding, transport en isolatie, milieu, behoud van energie
    Leerniveau
    VMBO gemengde leerweg, 2; VMBO gemengde leerweg, 3; VMBO theoretische leerweg, 4; VMBO theoretische leerweg, 2; VMBO theoretische leerweg, 3; VMBO gemengde leerweg, 4;
    Leerinhoud en doelen
    Energie; NaSk; Energie in de toekomst; Elektriciteit en magnetisme; Vormen van energie, energie-omzetting, transport, opwekking, rendement en vermogen; Natuurkunde;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Trefwoorden
    arrangeerbaar, arrangeerbare, behoud van energie, isolatie, leerlijn, milieu, rearrangeerbare, transport, verbranding

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    VO-content NaSk. (2020).

    Behoud van energie vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165290/Behoud_van_energie_vmbo234

    VO-content NaSk. (2020).

    Milieu vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165289/Milieu_vmbo234

    VO-content NaSk. (2020).

    Transport en isolatie vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165288/Transport_en_isolatie_vmbo234

    VO-content NaSk. (2020).

    Verbranding vmbo234

    https://maken.wikiwijs.nl/165287/Verbranding_vmbo234

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    Oefeningen en toetsen

    Verbranden en energie

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    QTI

    Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

    Versie 2.1 (NL)

    Versie 3.0 bèta

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.