## Stap 2 - Personenverkeer

Afb. 1 De Douglas DC-3

#### Toenemend personenverkeer

In deze stap en de stappen 3 en 4 laten we zien waarom er steeds meer sprake is van diffusie van culturele elementen.

Een belangrijke factor is het groeiende personenverkeer. De afgelopen tientallen jaren zijn het toerisme en het zakelijk personenverkeer enorm in omvang toegenomen. Dat is te danken aan:

- Groei van de welvaart, eerst in westerse landen, daarna ook in landen die bekendstaan als opkomend economieën zoals China, Brazilië en Angola. Daardoor konden steeds meer mensen zich een reis naar een ander land, of zelfs naar een ander werelddeel veroorloven en werden auto’s voor steeds meer mensen betaalbaar.
- Technische ontwikkelingen in de transportwereld waardoor het reizen sneller en soms ook goedkoper werd, in de luchtvaart bijvoorbeeld. Tot in de jaren 40 waren vliegreizen duur en hadden alle vliegtuigen zuigermotoren en propellers (zie afbeelding 1). Die konden hooguit enkele tientallen passagiers vervoeren met snelheden van een paar honderd kilometer per uur.
  Vanaf 1951 maakten dit soort vliegtuigen steeds meer plaats voor vliegtuigen met straalmotoren (zie afbeelding 2). Die vliegtuigen kunnen aanzienlijk sneller vliegen dan vliegtuigen met zuigermotoren en propellers, tot duizend kilometer per uur aan toe. Ook kwamen steeds grotere vliegtuigen met straalaandrijving beschikbaar. Die kunnen honderd, tweehonderd of zelfs vijfhonderd passagiers tegelijk vervoeren. Daardoor werd vliegen sneller en ook steeds goedkoper, dus voor steeds meer mensen betaalbaar.

Afb. 2 De Airbus A380

#### Arbeidsmigranten

Niet alleen het toerisme en het zakenverkeer neemt toe, ook de migratie of de landverhuizing is een belangrijke factor in de diffusie van culturele elementen.
Van arbeidsmigratie is sprake als mensen naar een ander land of een andere streek verhuizen om er te werken. Mensen verhuizen niet zonder reden naar een ander land. Het kan zijn dat mensen weg willen omdat hun huidige situatie niet goed is. In dat geval spreek je van pushfactoren. Het kan ook zijn dat de situatie op een andere plaats zo aantrekkelijk is dat je daarvoor alles achter wilt laten. Dat zijn de pullfactoren. Het komt vaak voor dat mensen zowel redenen hebben om weg te gaan én redenen hebben om te kiezen voor een bepaalde streek of land.
Kijk naar het tweede fragment uit de video en beantwoord de vragen.

Bekijk de video van 4:13 minuten “In de 21ste eeuw is de migratie“ tot 6:58 minuten “van goederen en geld.“