## Theorie

Boek V&V; Hoofdstuk 7 Persoonlijkheidsstoornissen en dissocciatieve stoornissen

Persoonlijkheidsstoornis

Gebrekkige identiteit en gebrekkige vaardigheden voor het interpersoonlijk functioneren (inclusie, relatie)

Persoonlijkheidsontwikkeling;

-Fysiologie (bv verwaarlozing zorgt voor verandering in prikkeloverdracht)

-Gebeurtenissen (ervaringen creeren je wereldbeeld, motiverend of niet)

Kenmerken

Duurzaam en star patroon van;

- Niet-functioneel denken
- Niet- functioneel voelen en/of denken
- Onaangepast gedrag en impulsen
- Staat vaak bij AS 2 van de DSM ( onderliggende stoornis)
- Externaliseren (alles buiten zichzelf leggen)
- Hulp zoeken tijdens crisis, maar bij stabiliteit behandeling onttrekken.
- Rol hulpverlener; behandeling met vele onderbrekingen, wees geduldig en stel realistische doelen

Persoonlijkheidsstoornis zijn onder te verdelen in 3 clusters

Cluster A;

-Persoonlijkheden met vreemd en excentriek gedrag, zij beschermen zich uit kwetsbaarheid of onzekerheid.

-Soms psychotische verschijnselen.

-Sociale functioneren is fors aangetast.

-Ongewone overtuigingen en waarnemingen

*Paranoïde Persoonlijkheidsstoornis

*Schizoïde persoonlijkheidsstoornis

* Schizo typische Persoonlijkheidsstoornis

Paranoïde Persoonlijkheidsstoornis

* Overdreven wantrouwend

- Onrechtvaardig behandeld
- Gespannen en angstig
- Prikkelbaar en bozig
- Emotieloos en koud in de omgang
- Sarcasme
- Ze koesteren wrok, zijn moeilijk aanspreekbaar
- Star en vermijden van intimiteit
- Vertrouwen bijna niemand

Schizoïde Persoonlijkheidsstoornis

*Einzelgänger

- Sociaal geïsoleerd
- Geen plezier aan relaties
- Afstandelijkheid
- Werk die je “alleen “doet
- Weinig seksuele contact

Schizotypische poersoonlijkheidsstoornis

- Weinig sociale contacten, zonderling gedrag
- Bijzonder taalgebruik
- Gebrekkige omgangsnormen
- Vreemd en onverzorgd er uit zien
- Lichte betrekkingsideen zijn magisch (ufo)
- Wanen en hallucinaties
- Solistisch werken

Cluster b

Dramatisch, urgent en emotioneel gedrag

-Onvoorspelbaar en personen die vaak veeleisend zijn

*Anti sociale P stoornis

*Theatrale P stoornis

*Borderline P stoornis

*Narcistische P stoornis

Dramatisch, urgent en emotioneel gedrag

ANTISOCIAAL;

- Psychopathie (psychopaat)
- Langdurig patroon van liegen en bedriegen, manipuleren.
- Onvermogen rekking te houden met anderen
- Gering empathisch vermogen (geen berouw)
- Slecht verdragen gevoelens van onlust (opheffen door gebruik van alcohol)
- Regelmatig criminaliteit
- Moeite met hechten
- Moeite met verantwoordelijkheden

Filmpje; stukje uit de film silence of the lambs.

https://www.youtube.com/watch?v=V5dA92wqmME&list=PLiPEXkyC8f3b2LWBFDLsd9r06WaMKi8Z1&index=2

Rol verpleegkundige

-Behandeling is vaak gedwongen, ze vragen geen hulp

-De grenzen worden op de proef gesteld

-Overdracht (emoties richten op hupverlener) – tegenoverdracht (niet vanuit eigen irritatie reageren)

-Achterdocht of suggestieve vragen wekken woede op.

-Wees geïnteresseerd maar maak duidelijk dat jij je niet laat chanteren.

Theatraal;

Overdreven emotioneel gedrag

- Onecht
- In belangstelling willen staan
- Hunkering naar aandacht
- Verleidend gedrag waar het niet gepast is, opmerking hierover leidt tot “uitbarsting”
- Afhankelijk en veeleisend zijn
- Lichamelijke klachten
- Ontbreken van vaardigheden om positieve waardering te krijgen

Rol van hulpverlener;

-Reageer neutraal

-Neem klachten en symptomen serieus

-Leg nadruk op wat goed gaat

-Win vertrouwen

Borderline

- Twijfel over eigen identiteit
- Wisselende stemming
- Impulsen niet onder controle
- Zelden wordt iets afgemaakt
- Relatie aan/uit
- Zwart/wit denken
- Impulsgedrag; alcohol/schulden/ eten enz.
- Zelfverwonding
- Dissociatieve verschijnselen door stress

Patroon is hetzelfde; idealiseren van persoon, verwachtingen creëren, men voldoet niet, dus afkeren- in steek gelaten voelen

Ze worden vaak in steek gelaten door agressieve buien, claimen.

Splitting; uitspelen.

VERS TRAINING

Tip; film ik ook van jou, over een vrouw met borderline. Hieronder een stukje uit de film

https://www.youtube.com/watch?v=A5JHPkAOzsY

Narcistisch;

- Vervuld van liefde voor zichzelf
- Grote eigenwaarde
- Weinig waardering voor omgeving en anderen
- Superieur voelen
- Het gevoel speciaal te zijn
- Speciale voorrechten

Rol hulpverlener;

-Snel aangevallen voelen, voorkom conflict

-Uitlatingen relativeren (niet op zichzelf betrekken)

-Grenzen aangeven

-Ga niet in discussie

Cluster c

Angstige en onzekere persoonlijkheden

*Ontwijkende p stoornis

*Obsessief-compulsieve p stoornis

*Afhankelijke P stoornis

Ontwijkend P stoornis

- Geremde en schuchtere mensen
- Timide en onzeker
- Gevoelig voor afwijzing
- Vermijden van contacten
- Eenzaamheid
- Gaat vaak samen met gegeneraliseerde sociale fobie

Obsessief-compulsief

- Perfectionisten
- Naleven van regels
- Niet in staat samen te werken ,tenzij ander volgt.
- Vaak teveel stress en tijdnood waardoor er niets meer uit handen komt en activiteiten niet kunnen aanpassen
- Regelzucht
- Controle

Afhankelijke P stoornis

- Behoefte aan sturing en hulp
- Besluiteloosheid
- Onzeker
- Passief en geen initiatief
- Volgend

Kijk zelf in het boek bij hoofdstuk 7 over dissociatieve stoornissen.