## Les 2 De bewegende aarde

Werkblad 1

Werkblad 2

Practicum
Introductie en lesverloop

Start les 2

- U zorgt ervoor dat de werkbladen zijn geprint.
- U open de Prowise presentatie en leest samen met de kinderen de intro.
  Link prowise presentatie:
  https://presenter.prowise.com/share_rup5uMeXgC46UyHCpMSXKUSgKbPWXHDPB3U7P9d6KhBofS2VoT40yWpI8FofW25h

Introductie
De aarde beweegt.
Op de aarde gebeurt van alles: mensen en dieren bewegen zich alle kanten op, maar ook rivieren zeeën stromen in verschillende richtingen en ook wind kan flink te keer gaan. Kortom, er is veel beweging te vinden op aarde. Maar ook de aarde zelf beweegt. De aarde kan gaan soms gaan trillen en schudden, of zelfs vuurspuwen als een vulkaan uitbarst. De aarde schuift en verandert. Oude stukjes aarde verdwijnen en nieuwe stukjes aarde ontstaan.
En hoe beweegt de aarde dan? Wat doet die beweging dan eigenlijk?

- U vraagt de kinderen wat ze de vorige les geleerd hebben.
- U legt zo dien nodig nog een keer uit:
  De aarde is verdeeld in aardplaten. Deze aardplaten drijven op magma en bewegen.

- U gaat naar de volgende dia en vertelt wat de kinderen vandaag gaan doen.
  Vandaag wordt er gekeken naar de verschillende manieren waarop (aard)platen kunnen bewegen. Hierbij zullen de kinderen ook kleine proefjes doen.
- Ga door naar de volgende dia.

Volgende dia:
Je eigen aardplaten puzzel.

- U vertelt: jullie gaan uitzoeken hoe de aardplaat is opgedeeld in puzzelstukken.

Kaart met alle aardplaten, de ''puzzelstukken'' van de wereld.

Vooraf:
U laat een leerling de werkbladen ‘’de wereld als een puzzel’’ uitdelen.
Overige benodigheden: scharen. Eventueel lijm en gekleurd papier.

- Daarna legt u uit:
  Op dit werkblad staan de (aard)platen afgebeeld. Jullie gaan deze uitknippen.
  Knip alleen over de rode lijnen!
  Zo vorm je je eigen puzzelstukken.
  Daarna probeer je de puzzel heel te maken zodat je uiteindelijk de wereldkaart vormt.
  Het voorbeeld staat op het bord.
- U kunt ervoor kiezen om de kinderen hun puzzel op te laten plakken op een gekleurd papier.

Extra pdracht als er kinderen zijn die eerder klaar zijn:
Misschien lukt het je wel om alle aardplaten de juiste naam te geven.
Kijk goed naar het voorbeeld op het bord. Hoe heten alle platen? Hoe heten de puzzelstukken dan?

- U loopt rond om kinderen eventueel te helpen.

- U bespreekt de opdracht klassikaal.
  Is het gelukt om de puzzel weer heel te maken?
  Hoe ziet het plaatje er dan uit?
  (Als het goed is zien alle puzzels er uit zoals het voorbeeld op het bord).

- U gaat verder met de uitleg en de volgende dia in Prowise.

Vooraf:
Deel de werkbladen uit.
Laat de kinderen de tekst zelf lezen of lees deze samen.

Uitleg verschillende soorten/manieren van schuiven:
De platen bewegen. Maar stel je voor: de platen liggen tegen elkaar aan, als een puzzel. Die puzzelstukjes bewegen dus alle kanten op, maar wat gebeurd er dan? Wat als platen tegen elkaar aanbotsen? Of juist van elkaar afdrijven?
De platen bewegen op verschillende manieren, van links naar recht, van rechts naar links, van boven naar beneden. We kunnen al deze verschillende bewegingen in een paar groepen verdelen.
De platen kunnen op 3 verschillende manieren schuiven:

- Tegen elkaar

- Van elkaar af

- Langs elkaar

- U gaat naar de bovenste knop: Uitleg ‘’tegen elkaar’’
  - tegen elkaar -> knop naar uitleg
  - van elkaar af -> knop naar uitleg
  - langs elkaar -> knop naar uitleg
- Laat de kinderen de tekst weer lezen.

Tegen elkaar:
Als platen naar elkaar toe schuiven zullen ze uiteindelijk gaan botsen.
Als de ene plaat sterker en dikker is dan de andere plaat, zal deze plaat over de andere plaat schuiven. De dunne en zwakkere plaat duikt dan naar beneden en verdwijnt in de diepte.
De dikste en sterkste plaat wint!

- Kijk samen naar het tekstwolkje. Klik deze aan.

*tekstwolkje*
Weet je het nog? Er zijn verschillende soorten platen:
-Dikke, lichte platen, dit zijn de landplaten. (ook wel continentale platen genoemd.)
-Dunne, zware platen,dit zijn de zeeplaten. (ook wel oceanische platen genoemd.)

- Vraag aan de kinderen: Wint een zeeplaat of een landplaat?
  Laat de kinderen hun hand opsteken.
  Wie denkt een zeeplaat?
  Wie denkt een landplaat?
- Klik op de medaille
- Laat de kinderen het eerste deel van het filmpje zien
- Laat de kinderen vraag 1 en 2 beantwoorden.
  Vraag een aantal kinderen naar hun antwoord.
  1. Waarom is de mars de landplaat?
  2. Waarom is de twix de zeeplaat?​
- Laat de kinderen de rest van het filmpje zien.
- ​Laat de kinderen vraag 3 en 4 beantwoorden.
  4. Beschrijf wat er gebeurde toen de platen (de mars en de twix) tegen elkaar aan botsten.
  5. Welke plaat heeft dus gewonnen?
- Bespreek de antwoorden. En ga door naar de volgende dia.
  Laat de voorbeelden zien.
- ​laat de kinderen de tekst lezen en het bijbehoorende proefje doen.

Even dik
Maar wat gebeurt er als de platen even dik en sterk zijn?
Test het uit!

- Laat de kinderen het testje en vraag 5 en 6 maken.
  Bespreek de antwoorden samen.
- ​Uitleg:
  Als je het goed gedaan hebt zie je dat het papier in het midden omhoog komt.
  Zo werkt het bij de platen ook: van alle twee de kanten wordt even hard gedrukt en in het midden gaan de platen omhoog: zo ontstaat een berg.
- Ga naar de volgende dia.
  Laat de voorbeelden zien
- Ga naar de volgende dia (knop 2) en laat de kinderen de tekst lezen.

Vooraf:
U zorgt ervoor dat de kinderen een buurman/buurvrouw hebben om mee samen te werken en zorgt ervoor dat ieder kind een blaadje heeft. Dit kan een leeg blaadje zijn of een kladblaadje, maar het moet wel kapot mogen.
Laat de kinderen de tekst lezen.

Van elkaar af:
Wat gebeurt er als twee platen uit elkaar drijven?
Test het uit!

- Laat de kinderen het testje doen en vraag 7 en 8 maken.
  Bespreek het antwoord samen. Klik eventueel op de uitleg.
- Uitleg:
  Natuurlijk, dat papiertje valt op de grond. Het papiertje steunde op jullie hoofd, maar toen jullie gingen lopen, kon hij daar niet meer op steunen en viel hij op de grond.
  Als twee platen uit elkaar schuiven, dan kunnen alle huizen, wegen, bruggen, enz. niet meer blijven staan. Al die dingen steunden op de platen, maar als de platen wegschuiven, dan kunnen ze daar niet meer op steunen.
  De aarde scheurt dan eigenlijk langzaam uit elkaar.
- ga naar de volgende dia.
  laat de voorbeelden zien
- ga naar de volgende dia (knop 3).

Langs elkaar
Platen kunnen ook nog langs elkaar schuiven. Twee platen die naast elkaar liggen schuiven dan tegenovergestelde richting op. De ene plaat gaat bijvoorbeeld naar rechts en de andere plaat gaat dan naar links

- Lees samen vraag 9.
  Controleer of iedereen de opdracht heeft begrepen.
- Laat de kinderen vraag 9 maken.
  Bespreek samen het antwoord.
- Ga naar de volgende dia.
  laat de voorbeelden zien.
- U gaat verder naar de volgende dia.
  U bespreekt met de kinderen wat ze vandaag geleerd hebben.

Extra:
Op de werkbladen staat nog een extra stukje tekst voor leerlingen die snel klaar zijn: de aarde scheurt.

Prowise

Afsluitingsquiz les 2
Dit is de quiz voor de afsluiting van de les. U kunt er zelf voor kiezen de quiz in teams te doen met scores.