## Stap 2: Wereldwijde crisis

Economische crisis wordt wereldwijd

Verandering tussen 1929 en 1932 | VS | Groot-Brittannië | Frankrijk | Duitsland
in industriële productie | -45% | -23% | -24% | -41%
in prijspeil groothandel | -32% | -33% | -34% | -29%
in handel met buitenland | -70% | -60% | -54% | -61%
in werkloosheid | +607% | +129% | +214% | +232%

Bron: Wikipedia (Engelstalig)

Kijk nu naar het tweede fragment uit de SchoolTVfilm "Crisis in de jaren dertig".
(Bekijk van 4:32 tot 6:05 minuten). Lees voor het kijken eerst de vraag onder de video.

De crisis sloeg niet alleen in Nederland hard toe, maar ook in andere Europese landen (zie tabel). Ook die landen zagen een sterke teruggang in de handel met de VS. Bovendien hadden ze veel geld geleend van de VS om in hun economie te investeren. Hierdoor was de economie gegroeid en de welvaart gestegen. Door de crisis in de VS moest dat geleende geld snel terug. Buiten Europa werden Japan en Latijns-Amerika flink getroffen door de crisis.
Het werd allemaal nog erger toen de VS en verschillende Europese landen een protectionistische politiek begonnen. Dat betekent dat ze hun binnenlandse markt met invoerrechten en andere belemmeringen afschermden voor invoer van producten uit het buitenland. Daardoor kromp de internationale handel nog verder.
Het gevolg van de economische crisis in Europa was dat veel mensen hun vertrouwen in hun regering en in de democratie kwijtraakten. Allerlei partijen, vooral extreem links of extreem rechts, kwamen met kritiek en met hun eigen simpele oplossingen. In Nederland bijvoorbeeld kreeg de uiterst rechtse Nationaalsocialistische Beweging (NSB) flink wat aanhangers, al werd het nooit een echt grote partij.