# Tijd

De tijd verloopt rechtlijnig: ons leven begint met onze geboorte, verloopt van het ene moment naar het volgende en eindigt met onze dood. Wij kunnen wel terugkijken en vooruitkijken. Een schrijver heeft meer mogelijkheden: hij kan een verhaal op elk moment laten beginnen en laten eindigen. Hij kan de gebeurtenissen in willekeurige volgorde vertellen. Bij de ene gebeurtenis kan hij lang stil blijven staan, bij een andere weer heel kort maar ook kan hij een stukje uit de tijd overslaan.

De meeste verhalen hebben een duidelijke afloop: ze eindigen bijvoorbeeld met een huwelijk, de dood van iemand of de oplossing van een misdaad (gesloten einde). Maar soms laat de schrijver de lezer met belangrijke vragen zitten (open einde).

De schrijver gebruikt de tijd vooral om een verhaal spannend te maken. Als een verhaal bijvoorbeeld niet vooraan begint, zal de lezer zich afvragen wat er eerder gebeurd is.

Zo herken je tijd.

- Een verhaal kan bij het begin beginnen, stap voor stap verteld worden en dan eindigen.
- Een verhaal kan ook middenin beginnen, of zelfs aan het einde; tussendoor vertelt de schrijver soms wat voorafgegaan is.
- Een schrijver kan de hoofdpersonen of de verteller laten terugkijken of geeft vooruitwijzingen naar een mogelijke afloop.
- Bij belangrijke gebeurtenissen blijft de schrijver langer stilstaan.
- Onbelangrijke gebeurtenissen slaat de schrijver over of noemt hij alleen heel kort.
- Het einde van een verhaal kan afgerond worden; het einde kan ook nog allerlei vragen laten liggen.