# Verbanden: opsommend en tegenstellend verband

In een tekst kun je samenhang aanbrengen door alinea's met elkaar te verbinden.
Die samenhang heet het verband in de tekst.
Je kunt verbanden herkennen aan signaalwoorden.

Er zijn verschillende soorten verbanden; bij ieder soort verband horen vaak andere signaalwoorden.

Opsommend verband
Bij een opsommend verband worden een aantal zaken achter elkaar opgenoemd.

Voorbeeld

- Ik ga eerst naar school, dan ga ik huiswerk maken, vervolgens ga ik hockeyen en tenslotte kijk ik nog een half uurtje televisie.

Een opsommend verband kun je herkennen aan signaalwoorden als:

eerst, dan, daarna, vervolgens, tenslotte, ook, niet alleen ... maar ook, verder, nog, daarnaast, zowel ... als ..., ten eerste ... ten tweede ... enzovoort.

Tegenstellend verband

Voorbeeld

- In het weekend heb ik een baantje, maar door de week heb ik daarvooor geen tijd.

Een tegenstellend verband kun je herkennen aan signaalwoorden als:

maar, doch, echter, integendeel, daar staat tegenover, enerzijds ... anderzijds, enzovoort.