## Stap 1: Indië verloren

Poster met onderschrift:
'meldt U als Vrijwilliger'

Indië verloren, rampspoed geboren!
In 1914 publiceerde jonkheer dr. C. Sandberg een brochure met de titel ‘Indië verloren, rampspoed geboren’. De inhoud van de brochure kent (vrijwel) niemand meer, maar zijn spreuk leefde voort tot ver in de jaren vijftig.

In 1914 was die spreuk zeker terecht. Het Nederlandse bedrijfsleven had flink geïnvesteerd in plantages (suiker, koffie, thee, tabak) en in olie. De Nederlandse invoer kwam voor 15% uit Nederlands-Indië en de geweldige uitbreiding van de Nederlandse koopvaardijvloot was voornamelijk te danken aan haar kolonie. Er waren immers veel schepen nodig om die producten van Nederlands-Indië naar Nederland te vervoeren.

Nederland verdiende in 1914 kapitalen aan Nederlands-Indië. In 1945, vlak na de Tweede Wereldoorlog, was iedereen in Nederland ervan overtuigd dat zonder Nederlands-Indië de Nederlandse economie zou “afzakken.” Om die reden hield Nederland na de Tweede Wereldoorlog hardnekkig vast aan haar kolonie.