## Stap 2: Oorlog beëindigen

Robert Oppenheimer
Aanval op Pearl Harbor
Hiroshima voor de atoombom | Hiroshima na de atoombom

Alles om de oorlog te beëindigen
De Amerikaanse overheid wist al voor de Tweede Wereldoorlog van de mogelijkheden om een atoombom te maken. Natuurkundigen, waaronder Einstein, waren met het idee bezig. Op 2 augustus 1939 schreef Einstein een brief aan de Amerikaanse president Roosevelt met de waarschuwing dat Duitsland werkte aan de ontwikkeling van een atoombom. President Roosevelt nam de waarschuwing serieus al duurde het nog tot 1942 voor men begon met het Manhattanproject: een uiterst geheim project om uranium te verrijken met als doel een atoombom te produceren. Het project werd uitgevoerd door het leger: het Army Corps of Engineers North Atlantic Division. De projectleider was generaal Leslie Groves en Robert Oppenheimer werd de wetenschappelijk leider.
Aanvankelijk werd het project in Chicago uitgevoerd. Er lekte alleen steeds meer informatie uit en daarom werd vanaf 1943 besloten om Los Alamos in New Mexico als hoofdbasis te kiezen. De reden om het project de naam Manhattan mee te geven was omdat dat het hoofdkantoor van de U.S. Army Corps of Engineers North Atlantic Division zich bevond op Broadway in Manhattan.

Oorspronkelijk was de atoombom bedoeld als mogelijk wapen tegen nazi-Duitsland. Maar op het moment dat de Amerikanen het wapen klaar hadden voor gebruik, was Hitler al verslagen. Misschien dat de keuze om de bom in te zetten tegen Japan een vergelding was voor de aanval op Pearl Harbor vier jaar eerder. Die aanval is door de Verenigde Staten altijd verraderlijk genoemd, een totale verrassingsaanval zonder oorlogsverklaring vooraf.
De atoombom is uiteindelijk ingezet om de oorlog met Japan korter te maken. Commissies werden in het leven geroepen om allerlei voor- en tegenargumenten voor het gebruik op een rij te zetten en afwegingen te maken. Een van die commissies had als taak mogelijke doelen in Japan in kaart te brengen.
Deze plaatsen moesten voldoen aan een aantal voorwaarden. Een van die voorwaarden was dat ze nog niet eerder gebombardeerd waren geweest. De commissie kwam uiteindelijk met een lijst met de volgende plaatsen (in deze volgorde): Kyoto, Hiroshima, Kokura en Niigata. Als voorzitter van de commissie had generaal Groves gepleit voor Kyoto, maar de minister van oorlog, Stimson, hield dit tegen. Vanwege de grote culturele waarde van Kyoto (hij was er zelf een paar keer geweest) moest de stad behouden blijven. Stimson won en daarop werd Nagasaki aan de lijst toegevoegd.

Het resultaat was uiteindelijk dat op 6 augustus 1945 om 8.15 uur lokale tijd de eerste atoombom (Little Boy, een uraniumbom) boven Hiroshima werd afgeworpen. Omdat de Japanners na die bom nog niet capituleerden, gooiden de Amerikanen op 9 augustus om 11.02 uur een tweede atoombom (Fat Man, een plutoniumbom) op Nagasaki. De reden dat Kokura niet werd gebombardeerd was dat het daar op dat moment te bewolkt was.
De capitulatie
Op 15 augustus 1945 om 12 uur richtte keizer Hirohito zich via de radio voor het eerst tot het volk. Niet direct, zijn historische toespraak was een dag eerder opgenomen op een grammofoonplaat. De overgave was niet onomstreden. De meeste Japanners waren nog niet bereid de nederlaag onder ogen te zien en legeraanvoerders probeerden nog om de grammofoonplaat te vernietigen.
Op 2 september wordt de capitulatie officieel ondertekend aan boord van het Amerikaanse slagschip Missouri in de baai van Tokyo. Voor Japan tekenen de minister van buitenlandse zaken Shigemitsu Mamoru en generaal Umezu Yoshijiro de onvoorwaardelijke overgave van Japan. Voor Amerika tekent generaal MacArthur.

Opdracht Maak samen met een klasgenoot een tijdlijn van de gebeurtenissen in deze stap. Overleg met je docent hoe je deze tijdlijn in moet leveren. Kijk voor je begint in de Gereedschapskist voor tips.

####  | #### Tijdlijn maken Een tijdlijn of tijdbalk geeft je een helder overzicht van verschillende gebeurtenissen over een bepaalde periode heen. | ####