BETOOG - schrijven & herschrijven
Je leert o.a. over spelling, interpunctie, zinsbouw, alineabouw, signaalwoorden en tekstopbouw. Het materiaal is gearrangeerd op basis van onder anderen bestaande methodes Nederlands en CambiumNed. Zie voor een overzicht de link hieronder.
http://www.cambiumned.nl/theorie/spelling/spellingsregels
Schrijven en herschrijven
Correct spellen is een zeer belangrijke stap in het schrijfproces. Iemand die spelfouten maakt, wordt als schrijver helaas niet serieus genomen. Wie met de computer schrijft, kan gebruik maken van de spellingcorrector, maar die herkent vooralsnog niet alle spelfouten.
In Nederland verandert de spelling van tijd tot tijd, de laatste keer in 2005. De officiële spelling van de Nederlandse woorden is vastgelegd in de Woordenlijst Nederlandse Taal, beter bekend als het Groene Boekje. Op scholen - en hier ook - wordt de 'groene' spelling gebruikt. Je leert hier over de werkwoordspelling en de overige spellingsregels.
Werkwoordspelling
Alle zinnen bevatten werkwoorden, is je dat wel eens opgevallen? De spellingscorrector geeft foute werkwoordsvomen in de tekst niet aan, daarom moet een schrijver de regels voor de werkwoordspelling beheersen.
Persoonsvorm
De persoonsvormen vind je door de zin van tijd te veranderen: de werkwoorden die mee veranderen zijn persoonsvormen.
De prinses kon niet geloven dat de kikker in een prins veranderd was.
De prinses kan niet geloven dat de kikker in een prins veranderd is.
De werkwoorden kon en was veranderen, dus kon en was zijn persoonsvormen.
Tegenwoordige tijd
Spel de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd enkelvoud
als STAM (als er ik bij staat; als er je/jij achter staat) ik raad, raad jij
als STAM+T (in alle andere gevallen) jij raadt, zij raadt, de prins raadt
Spel de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd meervoud
als INFINITIEF (hele werkwoord) de mensen raden
Verleden tijd
Gebruik bij zwakke werkwoorden 't ex-fokschaap
als de letter voor de uitgang -en van het hele werkwoord een t/x/f/k/s/ch/p is
schrijf de verleden tijd dan als STAM+te(n)
juichde of juichte?
juichen: de ch staat in 't ex-fokschaap, dus: juichte
beloofde of beloofte?
beloven: de v staat niet in 't ex-fokschaap, dus: beloofde
't ex-fokschaap - je gebruikt alleen de medeklinkers,
de klinkers doen niet mee (e/o/aa)!
De vervoeging van de sterke werkwoorden levert geen spellingsproblemen op. Bij sterke werkwoorden is er klinkerverandering.
Bij een sterk werkwoord schrijf je nooit -dt!
de auto rijdt - de auto reed
jij wordt - jij werd
zij zwemt - zij zwom
hij vliegt - hij vloog
Import werkwoorden
Engelse werkwoorden die in het Nederlands gebruikt worden, vervoeg je alsof het Nederlandse werkwoorden zijn. Gebruik indien nodig je (online) woordenboek.
hij showt, hij rugbyt, ik plande, jij hockeyde
Laat de Engelse uitgangs-e staan als je uitspraakproblemen krijgt.
racen, ik race, hij racet, hij racete, hij heeft geracet
timen, ik time, hij timet, hij timede, hij heeft getimed
deleten, ik delete, hij deletet, hij deletete, hij heeft gedeletet
e-mailen, ik e-mail, hij e-mailt, hij e-mailde, hij heeft ge-e-maild
Gebruik in de verleden ook hier 't ex-fokschaap.
Andere werkwoordsvormen
Andere werkwoordsvormen dan de persoonsvorm zijn:
infinitief = het hele werkwoord (lopen, gaan, werken, denken, slapen)
gebiedende wijs = de stam (loop, ga, werk, denk, slaap)
onvoltooid deelwoord (lopend, gaand, werkend, denkend, slapend)
voltooid deelwoord (gelopen, gegaan, gewerkt, gedacht, geslapen)
De infinitief wordt ook wel de woordenboekvorm genoemd, dat is het hele werkwoord, oppassen, spelen, leren.
Spel de gebiedende wijs als STAM. Pas op! Speel die bal eens! Leer je werk nu!
Spel het onvoltooid deelwoord als infinitief + d(e), oppassende, spelende, lerende.
Gebruik bij zwakke werkwoorden voor het voltooid deelwoord 't ex-fokschaap.
Als de leter voor de uitgang -en van het hele werkwoord een t/x/k/f/s/ch/p is eindigt het voltooid deelwoord op -t. In alle andere gevallen eindigt het op een -d.
oppassen - Ik heb vanmiddag opgepast.
spelen - Waar wordt de hockeywedstrijd gespeeld?
leren - Heb je goed geleerd voor de toets?
Van een onvoltooid deelwoorden een voltooid deelwoord kun je een bijvoeglijk naamwoord maken. Spel het bijvoeglijk naamwoord altijd zo kort mogelijk.
Piet lijkt op die vergrote foto best een flinke kerel.
De gisteren gespeelde wedstrijd eindigde teleurstellend.
De pas gewitte wanden werden vies gemaakt door de geredde dieren.
In de laatste zin schrijf je dubbel -t en dubbel -d vanwege de uitspraak.
Stel jezelf de volgende vragen...
Hoe vind je de persoonsvorm van een zin?
Hoe spel je de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd?
Hoe spel je de persoonsvorm in de verleden tijd?
Hoe bepaal je de laatste letter van het voltooid deelwoord?
Hoe spel je het onvoltooid deelwoord?
Hoe spel je bijvoeglijk gebruikte deelwoorden?
..
Bekijk de opfriscursus en de ultieme uitleg van de werkwoordspellingsregels
indien je de vragen niet allemaal (correct) kon beantwoorden.
Werkwoordspelling opfriscursus
Werkwoordspelling de ultieme uitleg
Interpunctie
Spellingsregels overzicht en uitleg