## BETOOG - schrijven & herschrijven

BETOOG - schrijven & herschrijven

Je leert o.a. over spelling, interpunctie, zinsbouw, alineabouw, signaalwoorden en tekstopbouw. Het materiaal is gearrangeerd op basis van onder anderen bestaande methodes Nederlands en CambiumNed. Zie voor een overzicht de link hieronder.

http://www.cambiumned.nl/theorie/spelling/spellingsregels

Schrijven en herschrijven

Correct spellen is een zeer belangrijke stap in het schrijfproces. Iemand die spelfouten maakt, wordt als schrijver helaas niet serieus genomen. Wie met de computer schrijft, kan gebruik maken van de spellingcorrector, maar die herkent vooralsnog niet alle spelfouten.

In Nederland verandert de spelling van tijd tot tijd, de laatste keer in 2005. De officiële spelling van de Nederlandse woorden is vastgelegd in de Woordenlijst Nederlandse Taal, beter bekend als het Groene Boekje. Op scholen - en hier ook - wordt de 'groene' spelling gebruikt. Je leert hier over de werkwoordspelling en de overige spellingsregels.

Werkwoordspelling

Alle zinnen bevatten werkwoorden, is je dat wel eens opgevallen? De spellingscorrector geeft foute werkwoordsvomen in de tekst niet aan, daarom moet een schrijver de regels voor de werkwoordspelling beheersen.

Persoonsvorm

De persoonsvormen vind je door de zin van tijd te veranderen: de werkwoorden die mee veranderen zijn persoonsvormen.

De prinses kon niet geloven dat de kikker in een prins veranderd was.

De prinses kan niet geloven dat de kikker in een prins veranderd is.

De werkwoorden kon en was veranderen, dus kon en was zijn persoonsvormen.

Tegenwoordige tijd

Spel de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd enkelvoud

als STAM (als er ik bij staat; als er je/jij achter staat) ik raad, raad jij

als STAM+T (in alle andere gevallen) jij raadt, zij raadt, de prins raadt

Spel de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd meervoud

als INFINITIEF (hele werkwoord) de mensen raden

Verleden tijd

Gebruik bij zwakke werkwoorden 't ex-fokschaap

als de letter voor de uitgang -en van het hele werkwoord een t/x/f/k/s/ch/p is

schrijf de verleden tijd dan als STAM+te(n)

juichde of juichte?

juichen: de ch staat in 't ex-fokschaap, dus: juichte

beloofde of beloofte?

beloven: de v staat niet in 't ex-fokschaap, dus: beloofde

't ex-fokschaap - je gebruikt alleen de medeklinkers,

de klinkers doen niet mee (e/o/aa)!

De vervoeging van de sterke werkwoorden levert geen spellingsproblemen op. Bij sterke werkwoorden is er klinkerverandering.

Bij een sterk werkwoord schrijf je nooit -dt!

de auto rijdt - de auto reed

jij wordt - jij werd

zij zwemt - zij zwom

hij vliegt - hij vloog

Import werkwoorden

Engelse werkwoorden die in het Nederlands gebruikt worden, vervoeg je alsof het Nederlandse werkwoorden zijn. Gebruik indien nodig je (online) woordenboek.

hij showt, hij rugbyt, ik plande, jij hockeyde

Laat de Engelse uitgangs-e staan als je uitspraakproblemen krijgt.

racen, ik race, hij racet, hij racete, hij heeft geracet

timen, ik time, hij timet, hij timede, hij heeft getimed

deleten, ik delete, hij deletet, hij deletete, hij heeft gedeletet

e-mailen, ik e-mail, hij e-mailt, hij e-mailde, hij heeft ge-e-maild

Gebruik in de verleden ook hier 't ex-fokschaap.

Andere werkwoordsvormen

Andere werkwoordsvormen dan de persoonsvorm zijn:

infinitief = het hele werkwoord (lopen, gaan, werken, denken, slapen)

gebiedende wijs = de stam (loop, ga, werk, denk, slaap)

onvoltooid deelwoord (lopend, gaand, werkend, denkend, slapend)

voltooid deelwoord (gelopen, gegaan, gewerkt, gedacht, geslapen)

De infinitief wordt ook wel de woordenboekvorm genoemd, dat is het hele werkwoord, oppassen, spelen, leren.

Spel de gebiedende wijs als STAM. Pas op! Speel die bal eens! Leer je werk nu!

Spel het onvoltooid deelwoord als infinitief + d(e), oppassende, spelende, lerende.

Gebruik bij zwakke werkwoorden voor het voltooid deelwoord 't ex-fokschaap.

Als de leter voor de uitgang -en van het hele werkwoord een t/x/k/f/s/ch/p is eindigt het voltooid deelwoord op -t. In alle andere gevallen eindigt het op een -d.

oppassen - Ik heb vanmiddag opgepast.

spelen - Waar wordt de hockeywedstrijd gespeeld?

leren - Heb je goed geleerd voor de toets?

Van een onvoltooid deelwoorden een voltooid deelwoord kun je een bijvoeglijk naamwoord maken. Spel het bijvoeglijk naamwoord altijd zo kort mogelijk.

Piet lijkt op die vergrote foto best een flinke kerel.

De gisteren gespeelde wedstrijd eindigde teleurstellend.

De pas gewitte wanden werden vies gemaakt door de geredde dieren.

In de laatste zin schrijf je dubbel -t en dubbel -d vanwege de uitspraak.

Stel jezelf de volgende vragen...

Hoe vind je de persoonsvorm van een zin?

Hoe spel je de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd?

Hoe spel je de persoonsvorm in de verleden tijd?

Hoe bepaal je de laatste letter van het voltooid deelwoord?

Hoe spel je het onvoltooid deelwoord?

Hoe spel je bijvoeglijk gebruikte deelwoorden?

..

Bekijk de opfriscursus en de ultieme uitleg van de werkwoordspellingsregels

indien je de vragen niet allemaal (correct) kon beantwoorden.

Werkwoordspelling opfriscursus

###

###

### Oefeningen via Cambiumned:

- Oefening werkwoordsvormen (niveau brugklas, 2/3 havo/vwo)
- Oefening vervoeging in de tegenwoordige tijd (brugklas)
- Oefening 1 persoonsvorm in de tegenwoordige tijd (niveau brugklas)
- Oefening 2 persoonsvorm in de tegenwoordige tijd (niveau brugklas)
- Oefening 3 persoonsvorm in de tegenwoordige tijd (niveau brugklas)
- Oefening persoonsvormen en voltooide deelwoorden (niveau 2 havo/vwo)
- Oefening persoonsvorm in de tegenwoordige tijd (niveau 2 havo/vwo)
- Oefening zwakke, sterke of onregelmatige werkwoorden (niveau 2/3 havo/vwo)
- Oefening persoonsvorm van zwakke werkwoorden in de verleden tijd (niveau brugklas, 2 havo/vwo)
- Oefening spelling pv in de verleden tijd van sterke werkwoorden (niveau brugklas, 2 havo/vwo)
- Oefening verleden tijd van zwakke en sterke werkwoorden (niveau brugklas, 2 havo/vwo)
- Oefening zwakke en sterke werkwoorden in de t.t. en v.t. (niveau brugklas, 2 havo/vwo)
- De onregelmatige werkwoorden hebben en zijn (niveau brugklas)
- Vervoeging onregelmatige werkwoorden (niveau brugklas)
- Oefening voltooide deelwoorden voor zelfstandige naamwoorden (niveau brugklas, 2 havo/vwo)
- Oefening voltooide en onvoltooide deelwoorden (niveau 3/4 havo/vwo)
- Lastige voltooide deelwoorden (niveau 3/4 havo/vwo)
- Oefening persoonsvormen in de tegenwoordige en verleden tijd en voltooide deelwoorden (niveau 3/4 havo/vwo)
- Oefening persoonsvormen in de tegenwoordige en verleden tijd en voltooide deelwoorden (niveau 3/4 havo/vwo)
- Oefening persoonsvormen in de tegenwoordige en verleden tijd en voltooide deelwoorden (niveau 3/4 havo/vwo)
- Puzzel werkwoordspelling (niveau 4/5 havo 4, 5 en 6 vwo)
- Oefening werkwoordspelling (niveau brugklas)
- Oefening spelling alle werkwoordsvormen door elkaar (niveau brugklas havo/vwo – 2 havo/vwo)
- Oefening werkwoordspelling (niveau 3/4 havo/vwo)
- Oefening vervoegen werkwoorden (niveau 3/4 havo/vwo)
- Oefening werkwoordspelling (niveau 3/4 havo/vwo)
- Oefening werkwoordspelling (niveau 5 havo – 5/6 vwo)
- Oefening 1 Engelse werkwoorden (niveau 3/4 h/v)
- Oefening 2 Engelse werkwoorden (niveau 3/4 h/v)
- Oefening 3 Engelse werkwoorden (niveau 4/5 h – 4/5/6 v)
- Gebeuren (niveau 2, 3 havo/vwo)
- Kunnen of kennen? (niveau 2, 3 havo/vwo)
- Gebruik je liggen of leggen? (niveau 2, 3 havo/vwo)
- Toets 1 (niveau 3/4 havo/vwo)
- Toets 2 (niveau 3/4 havo/vwo)
- Werkwoordspelling: Welk referentieniveau behaal jij?

Werkwoordspelling de ultieme uitleg

Interpunctie

### Spellingregels

### Klik op de begrippen (via CambiumNed)

###

- Hoofdletters
- Leestekens
- Meervoudsuitgangen
- De tussenklank in samenstellingen: s of e(n)
- Aan elkaar of los
- Tekens bij letters (trema, liggend streepje en apostrof)
- Diakritische tekens
- Getallen schrijven
- Zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden, telwoorden en voornaamwoorden
- De trappen van vergelijking
- Klinkers en medeklinkers

Spellingsregels overzicht en uitleg