# Paragraaf 2: Het interbellum

Leerdoel

Na deze paragraaf:

- Kun je uitleggen wat de Vrede van Versailles is.

- Kun je de vier belangrijkste zaken die in de Vrede van Versailles staan beschrijven.

- Kun je uitleggen waarom de Duitse bevolking erg ontevreden was over de Vrede van Versailles.

- Kun je uitleggen waarom de Duitse bevolking erg ontevreden was over de de Republiek van Weimar.

- Kun je uitleggen wat de economische crisis inhoudt.

- Kun je drie gevolgen van de economische crisis noemen voor Duitsland.

- Kun je de drie belangrijkste oorzaken van de Tweede Wereldoorlog benoemen.

- Kun je uitleggen wat de drie oorzaken van de Tweede Wereldoorlog inhouden.

Lees de tekst:
De periode tussen de twee wereldoorlogen heet het interbellum. Het woord interbellum komt van twee Latijnse woorden: Inter (dat betekent tussen) en Bellum (dat betekent oorlog). Als je deze twee woorden samenvoegt, staat er dus tussenoorlog. Oftewel het interbellum is de tijd tussen twee oorlogen. Tijdens het interbellum is er heel veel gebeurd. Deze gebeurtenissen zijn allemaal oorzaken van de Tweede Wereldoorlog:
1. Vrede van Versailles
Duitsland kreeg het als verliezer van de Eerste Wereldoorlog zwaar te verduren. De geallieerden legden de schuld van de oorlog geheel bij Duitsland. Daarom legden ze Duitsland een strenge vrede op: de Vrede van Versailles. Hierin stonden vier dingen waaraan Duitsland moest voldoen:

1. Duitsland verloor grondgebied zoals Elzas-Lotheringen.
2. Duitsland moest haar koloniën inleveren.
3. Het land werd ontwapend en mocht alleen nog een klein leger hebben.
4. Ze moesten herstelbetalingen doen. Dat was vooral aan Frankrijk voor alle schade en het leed van de oorlog.

De Duitsers zagen de Vrede van Versailles als iets verschikkelijks, een veel te zware straf, een vernedering. Daarom noemden zij dit het Dictaat van Versailles.
2. Slechte economie
In de eerste jaren na de oorlog waren de voedselprijzen in Duitsland hoog en er was armoede en werkloosheid. Daarnaast moest Duitsland ook nog volgens het Verdrag van Versailles een herstelbetaling doen. Amerikanen kwamen te hulp met het economische steunprogramma: het Dawes- en het Youngplan. Dat waren leningen waarmee de Duitse economie weer op gang werd geholpen. Daardoor steeg de welvaart in Duitsland. Toen in 1929 in de VS de aandelen enorm daalden: de beurskrach, raakte het land in een diepe crisis en werden de leningen stopgezet. Dit was voor Duitsland een groot probleem. De Duitse economie kwam zowat stil te liggen. De werkloosheid steeg en de onvrede groeide snel. In die sfeer groeide de aanhang van de partij van Adolf Hitler. Hitler beloofde de mensen werkgelegenheid en betere economische toestanden. Toen Hitler in 1933 aan de macht kwam, hervormde hij de economie. De Duitse economie werd een oorlogseconomie. Het werk stond in dienst van een naderende oorlog. De werkloosheid werd 'opgelost' door investeringen in de infrastructuur zoals snelwegen (Autobahnen) en de wapenindustrie. Ook door herinvoering van de dienstplicht daalde de werkloosheid.
3. Extremisme
Het keizerrijk Duitsland hield in 1918, met het einde van de oorlog, op te bestaan. Duitsland werd een republiek genoemd, naar het stadje Weimar. Daar werd de nieuwe grondwet van Duitsland afgekondigd. Socialisten riepen de republiek uit en regeerden in Duitsland in de periode 1918 - 1933. De democratie in Duitsland had het zwaar te verduren door de slechte economische toestand. Hierdoor ontstond er grote onvrede over het bestuur van het land. Sommige extremistische groepen, zoals van de communisten vanuit de Sovjet-Unie en nationaal-socialisten zoals Hitler, pleegden aanvallen op het bestuur. Zij wilden de macht overnemen.
Opdracht 8:
Kopieer het schema naar je Word document en vul achter de begrippen de betekenis in.

Vrede van Versailles |
Dictaat van Versailles |
Dawes en het Youngplan |
Beurskrach |
Weimar Republiek |
Extremisme |

Opdracht 9:
Maak de onderstaande TOETSEN en plak van beide je resultaat in je Word-document.

Opdracht 10:

Bekijk het filmpje van de link en beantwoord de onderstaande vragen in het Word-document.

http://www.schooltv.nl/video/histoclips-duitsland-onder-hitler/

1. Hoe kwam het dat veel mensen Hitler een interessante man vonden?

2. Wanneer probeerde Hitler voor het eerst aan de macht te komen?

3. Wat werd Hitler zijn nieuwe tactiek om aan de macht te komen na de mislukking van de eerste keer?

4. Hoe heet de partij van Hitler?

5. Hoe noemen we de leden van de partij van Hitler?

6. Wat beloofde Hitler aan de Duitsers, waardoor hij veel steun kreeg van het Duitse volk?

7. Op welke manier verspreidde Hitler zijn propaganda?

8. Wat is een Rijkskanselier?

9. Wanneer werd Hitler Rijkskanselier?

10. Wie waren er tegen de nazi's?

11. Wat deed de SA?

12. Hoe zorgde Hitler ervoor dat hij aan de macht kon blijven?

13. Hoe werden de jongeren betrokken bij de ideeën van Hitler?

14. Wanneer vond de Kristallnacht plaats?

15. Wat gebeurde er tijdens de Kristallnacht?

16. Hoe zorgde Hitler voor werkgelegenheid?

17. Noem de volgorde van landen die Hitler heeft veroverd. Het zijn er acht!

Opdracht 11:
Als eindproduct van deze paragraaf maak je een stripverhaal.
In het stripverhaal laat je zien hoe het leven in Duitsland eruit zag tijdens het interbellum.
Je laat in je strip zien:

- Waarom de Duitsers ontevreden waren met de Vrede van Versailles.
- Wat voor een crisis er heerste in Duitsland.
- De opkomst van Hitler.

De strip moet bestaan uit minimaal 5 afbeeldingen.
Je mag zelf tekeningen maken of je mag afbeeldingen van internet afhalen.
Zorg bij iedere afbeelding voor een verteltekst (algemene tekst in de strip).
Maak ook gebruik van tekstballonnen (tekst gesproken door stripfiguren).