## Onderzoek: Neutraliseren van maagzuur

In dit onderzoek gaan jullie op zoek naar de samenstelling van een Rennie tablet aan de hand van een reactie tussen een zure oplossing (maagzuur) en een basische oplosing (opgeloste Rennie). Dit doe je door precies genoeg base (in de vorm van een rennie-oplossing) toe te voegen bij de zure oplossing maagsap. Je krijgt dan een neutralisatiereactie.

## Neutraliseren van een oplossing

Wanneer je een zure stof met een basische stof mengt, reageren de waterstofionen (H-ionen) met de hydroxid-ionen (OH-ionen). Er vormt dan een molecuul met 2 waterstofatomen en 1 zuurstofatoom:. H2O, water dus. Wanneer je precies evenveel waterstof-ionen toevoegt als er OH-deeltjes aanwezig zijn, houdt je dus alleen water over en krijg je een pH van 7. Dit heet het neutraliseren van een oplossing:

# Het onderzoek: Neutraliseren van maagzuur

Wanneer je last hebt van brandend maagzuur neem je vaak een Rennie om je maag te neutraliseren. In dit onderzoek ga je precies onderzoeken hoeveel je van de werkende stof van Rennie je moet toevoegen om 20 mL maagzuur te neutraliseren.
In je maag zit natuurlijk veel meer dan 20 mL maagsap. In jullie pubermaagjes zit ongeveer 750 mL maagzuur.

De docent maakt een rennie-oplossing voor jullie klaar. Op het bord staat de concentratie rennie van de oplossing. Hierbij is dus een bepaalde hoeveelheid rennie opgelost in een bepaalde hoeveelheid water. (neem dit mee in je eindberekening!)

Doel van het onderzoek is te bepalen hoeveel gram functionele stof uit de rennie je moet toevoegen om een inhoud van 750 mL maagsap te neutraliseren.

Jullie moeten zelf een leeg onderzoeksdocument downloaden van de algemene Science pagina (science.ichthuscollege.info) en daar alles invullen. Inleveren natuurlijk weer via de Magister ELO. Maar voor je echt aan het onderzoeken gaat, moet je eest een gevoel krijgen voor wat je gaat doen. Hierom ga je eerst enkele dingen op internet opzoeken (die je in het onderzoeksdocument gaat gebruiken in bijvoorbeeld de inleiding) en daarna maak je natuurlijk de voorbereiding af voordat je het onderzoek gaat uivoeren.

## Literatuur(voor)onderzoek

Voordat je dit onderzoek kan starten moet je een paar dingen op internet zoeken en een paar nieuwe technieken uitproberen. Als eerst zal je antwoord moeten vinden op de volgende vragen. Denk er aan om de bronnen die je gebruikt om de antwoorden te vinden in je bronnenlijst zet.

1. Wat is brandend maagzuur?
2. Welke zure stof zit er in maagzuur?
3. Welke stof of stoffen zitten er in een Rennie?
4. Waarom neutraliseert dit je maag? Welke stof ontstaat hierbij?

In dit onderzoek maak je gebruik van een indicator om de pH te meten. Je kunt kiezen uit twee indicatoren (reagens voor pH) om te gebruiken: Broomthymolblauw of Fenolftaleïne. Beide veel gebruikte indicatoren tijdens scheikundige experimenten. Je moet alleen wel de juiste kiezen.
Zoek daarom ook de antwoorden op de volgende vragen:

1. Onderzoek welke kleuromslagpunten beide indicatoren hebben.
2. Beschrijf de gevaren bij de veiligheid van deze stoffen.
3. Kies de juiste indicator bij dit onderzoek. Beargumenteer in je inleiding waarom je kiest voor deze indicator.

# Het praktische onderzoek

Om zou nauwkeurig mogelijk te bepalen hoeveel je van de Rennie-oplossing je moet toevoegen om de 20 mL maagzuur te neutraliseren, ga je werken met een injectiespuit (zonder naald).

- Zuig ongeveer 50 mL van de Rennie-oplossing in een injectiespuit. Weeg de spuit.
- Voeg nu druppelgewijs de Rennie-oplossing toe aan het maagzuur.
- Wanneer de neutralisatiereactie compleet is weeg je de injectiespuit opnieuw.
- Dit voer je in duplo uit. (dit is zeer gebruikelijk bij titraties)

Om alles goed te kunnen snappen zal je ook over de volgende vragen moeten nadenken. Deze moeten onderdeel worden van de werkwijze:

1. De techniek die je gebruikt (zoals hierboven beschreven) noemen we titratie. In dit geval wegend titreren. Leg in je inleiding uit wat wegend titreren is.
2. Hoe bepaal je zo nauwkeurig mogelijk hoeveel Rennie-oplossing je hebt toegevoegd?
3. Wanneer stop je met het toevoegen van de Rennie-oplossing?
4. Het meet je zo nauwkeurig mogelijk 20 mL maagzuur?
5. Waarom voer je dit experiment in duplo (tweevoud) uit? Leg dit in je inleiding uit.
6. Krijg je zo alle informatie die je nodig hebt om je onderzoeksvraag te beantwoorden? Heb je nog iets nodig?

# Gidsexperiment

Om een idee te hebben hoeveel base je ongeveer moet toevoegen, doen we eerst een gidsexperiment. Het gidsexperiment is dus voor jezelf, om een idee te vormen. Dit snelle experiment komt dus niet in je onderzoeksverslag.

Om een idee te krijgen hoeveel mL van de rennie-oplossing je ongeveer moet toevoegen, voeg je snel 10 mL, 20 mL, 30 mL, 40 mL en 50 mL toe. En controleer je met pH-papier de pH bij die hoeveelheden. Wat weet je nu voor je hoofdonderzoek?

# Tip voor uitvoering

Bij complexere onderzoeken is het verstandig van te voren te bedenken welke resultaten je nodig hebt om antwoord te geven op je onderzoeksvraag. Zet alvast in de resultaten een tabel klaar met de benodigde gegevens.

# Resultaten

Omdat je bij dit onderzoek resultaten krijgt waaraan je moet rekenen, moet je je de berekeningen wel op de goede plek neerzetten.

Splits je resultaten op in twee tussenkopjes:

- Observaties
- Verwerking/berekeningen