6.1 Van distikstoftetraoxide naar stikstofdioxide en terug

In de diepvries of koelkast is distikstoftetraoxidegas (N2O4 ) kleurloos. Door opwarmen ontstaat geleidelijk een steeds donkerdere bruine kleur. Bij 100 oC is de donkere kleur maximaal. Door afkoelen wordt de kleur weer lichter, in de diepvries verdwijnt de bruine kleur volledig. De bruine kleur is afkomstig van het gas stikstofdioxide NO2

De bruine kleur bij het opwarmen kun je verklaren door de reactie N2O4 → 2 NO2
De ontkleuring bij het afkoelen door de reactie 2 NO2 → N2O4 de omgekeerde reactie dus.

Chemici bedachten de verklaring dat de stabiele toestand bij kamertemperatuur niet ontstaat doordat elke reactie stopt maar doordat per seconde evenveel N2O4 verdwijnt door de eerste reactie, als dat er N2O4 gevormd wordt door de tweede reactie.

2 NO2 N2O4

Bij evenwicht wordt wat de ene reactie verandert, door de andere reactie hersteld. Daardoor verandert er niets aan de concentraties van de betrokken stoffen.
Men noemt deze toestand een chemisch of een dynamisch evenwicht. Vaak lees je ook gewoon de aanduiding evenwicht.
Maar concentraties veranderen natuurlijk ook niet als er helemaal niets gebeurt. Niet elke situatie in rust is een evenwicht. Er kan alleen sprake zijn van een evenwicht als alle stoffen die meedoen bij het evenwicht aanwezig zijn. Als niets verandert in een bepaalde toestand is het altijd de vraag of helemaal niets gebeurt óf dat (twee) elkaar tegenwerkende processen verlopen.