## 7.1 Van zuur naar base en omgekeerd

Ammoniumchloride is de officiële naam voor salmiak. Salmiak is een belangrijke smaakmaker voor drop. Ook pure salmiak wordt verkocht als lekkernij. Opgelost ammoniumchloride is een beetje zuur. Als je er natronloog bij doet ruik je ammoniakgas. Dat is helemaal niet lekker. We hebben ammoniak al leren kennen als een base. Ammoniumionen gedragen zich als zuur, ammoniakmoleculen gedragen zich als base.

Micro
Al 100 jaar geleden kwamen verschillende chemici op het idee dat zuren en basen bij elkaar horen.
Zuren zijn deeltjes die H+ afgeven (protondonor),
basen zijn deeltjes die H+ opnemen (proton-acceptor).

Als een zuur deeltje (bijvoorbeeld het ammonium ion NH4+ ) een H+ kwijtraakt krijg je een deeltje dat H+ kan opnemen (in dit voorbeeld NH3), een basisch deeltje dus.
Zo kun je stellen dat bij elk zuur een base hoort. De zuurrest, het deeltje dat overblijft als het zuur een H+ ion is kwijtgeraakt, is die base.
Bij het zuur NH4+ hoort de base NH3
Bij het zuur HAc hoort de base Ac-
Bij het zuur HCl hoort de base Cl-, alhoewel je je bij deze laatste kan afvragen of Cl- zijn H+ nog wel terugwil. HCl is immers een sterk zuur.

We noemen deze duo’s geconjugeerde zuurbasenparen. Geconjugeerd betekent zoiets als verbonden, bij elkaar horend.
In tabel 49 zijn een groot aantal zuur-base paren geordend naar sterkte. De getallen in de tweede kolom zijn een maat voor de sterkte van de zuren.

Bovenaan staan de sterkste zuren: Sterk betekent bij een zuur dat het afgeven van H+ heel goed gaat. De eerste 7 zuren zullen in water opgelost volledig splitsen in H+ en zuurrestionen.
De zuren die onder H3O+ staan zijn minder goed in het afgeven van H+, ze vallen allemaal onder de groep zwakke zuren. De allerlaatste in de rij, de zuren die lager staan dan water splitsen in water helemaal geen H+ af, die zijn verwaarloosbaar zwak.

Als je de zure deeltjes sorteert naar zuursterkte en je noteert naast elk zuur de bijbehorende (geconjugeerde) base staan ook die basische deeltjes gesorteerd. In tabel 49 staat nu bovenaan de slechtste base, de verwaarloosbaar zwakke base en onderaan de sterkste base.