# Paragraaf 1 Cultuur

Wat is cultuur?

Je gaat op wereldreis! Je maakt een wandeling door New York. Daar kom je mensen tegen die andere gewoonten hebben dan jij en een andere taal spreken. In New York zijn wijken waar alleen maar Italianen of Chinezen wonen, mensen die allemaal een andere cultuur hebben. Cultuur is de manier waarop een groep mensen leeft. Iedere cultuur is anders. Jij kijkt vanuit je eigen cultuur de wereld in. Je zal andere culturen gaan vergelijken met je eigen gewoontes en gebruiken. Als je jouw gewoonten vergelijkt met andere wereldburgers, dan zul je verschillen zien. De verschillen tussen culturen heten cultuurverschillen. Ook in Nederland komen veel cultuurverschillen voor.

Cultuurelementen

Buitenlanders die Nederland bezoeken, laten zich graag fotograferen in Volendammer kledendracht of op klompen. Ze denken dan dat ze eruitzien als een echte Nederlander. Maar jij weet dat niet iedere Nederlander op klompen loopt. Het is moeilijk te zetten wat echt Nederlands is. Daarom moet je kijken naar verschillende cultuurelementen. Cultuurelementen zijn de belangrijkste kenmerken van een cultuur. Aan cultuurelementen kun je een cultuur herkennen. De belangrijkste cultuurelementen zijn: taal, godsdienst en gewoonten. Er zijn er natuurlijk nog veel meer, zoals tradities, dans, eten en feesten. Maar de drie belangrijkste cultuurelementen zijn in elke cultuur zichtbaar en meestal heel verschillend. De Nederlandse taal hoort bij de Nederlandse cultuur en de Italiaanse taal bij de Italiaanse cultuur. Voor veel mensen is godsdienst heel belangrijk. Veel Nederlanders gaan bijvoorbeeld op zondag naar de kerk. Voor hen is het christendom belangrijk. Iedere cultuur heeft ook haar eigen gewoonten. Spanjaarden houden bijvoorbeeld iedere middag een siësta en hebben dan drie uur vrij. Cultuur is iets dat je hebt geleerd. Je hebt een taal leren spreken. Je hebt waarschijnlijk dezelfde godsdienst als je ouders. Je speelde als kind bepaalde spelletjes, en je hoorde verhalen over vroeger. Op deze manier ben je bij een groep gaan horen. Cultuur is een groepsgebeuren. Als er een Elfstedentocht verreden wordt, zitten er miljoenen mensen voor de televisie te kijken.

Cultuurvermenging en cultuurgebieden

Culturen veranderen. De Inuit (Eskimo's) leven bijna niet meer in iglo's. Ze wonen tegenwoordig in huizen, gebruiken auto's en sneeuwscooters bij de jacht. Veel Inuit hebben een internetaansluiting en televisie. Ze kijken met Nikes aan hun voeten naar dezelfde Amerikaanse series waar wij ook naar kijken. De Inuit-cultuur is vermengd met de Westerse cultuur. De Inuit gebruiken de voordelen van andere culturen. Tegelijkertijd proberen ze oude gewoonten in stand te houden. Ze vieren het hangorenfeest en maken nog steeds beeldjes van speksteen. Dit is cultuurvermenging. Bij cultuurvermenging worden elementen van verschillende culturen door elkaar gebruikt. Mensen met dezelfde cultuurelementen wonen vaak in hetzelfde gebied. Die gebieden heten cultuurgebieden. Je kunt de wereldkaart verdelen in vijf grote cultuurgebieden. De makers van deze kaart hebben vooral de cultuurelementen taal en godsdienst gebruikt om de wereld in cultuurgebieden te verdelen. Toch hebben niet alle mensen in dat gebied dezelfde gewoonten. Iemand in Zweden leeft vaak anders van iemand in Italië. Maar er zijn meer overeenkomsten dan verschillen: daarom worden ze ingedeeld in hetzelfde cultuurgebied. Over de vijf cultuurgebieden in de wereld leer je de volgende paragraaf meer.

Opdracht 1

In de bovenstaande tekst staan begrippen. Deze begrippen staan hieronder in een schema. Neem dit schema over in je Word-document en vul hem verder in.

Begrip | Omschrijving
--- | ---
cultuur |
cultuurverschillen |
cultuurvermenging |
cultuurgebieden |

Opdracht 2

In de bovenstaande tekst wordt uitgelegd wat cultuurverschillen zijn. Je gaat straks een klein onderzoek doen naar Nederland en een ander land. Je mag een keuze maken uit de volgende landen: Duitsland, Frankrijk, België, Spanje, Portugal of Italië. Je gaat in je onderzoek op zoek naar de cultuurverschillen van Nederland en het andere land. Dit doe je natuurlijk voor de belangrijkste cultuurelementen.

Het resultaat wordt een stuk tekst of een tabel waarin de cultuurverschillen staan omschreven. Verder voeg je nog twee afbeeldingen toe, waardoor de cultuurverschillen zichtbaar worden.

Opdracht 3

Neem onderstaande tabel over in je word-document of in je schrift. Je zoekt bij elke omschrijving het juiste cultuurelement.

Omschrijving | Cultuurelement
--- | ---
Vogelnestjessoep |
Maleis |
Islam |
Hindoeïsme |
Spaans |
Fries |

Opdracht 4

Voor deze opdracht heb je een atlas nodig. Pak de basis Bosatlas kaart 62b en kaart 62c. Zijn de volgende uitspraken goed of fout?

a. Frans is een Germaanse taal.

b. In België worden twee talen gesproken.

c. In Nederland is een groot deel van de mensen islamiet.

d. In de landen waar een Germaanse taal gesproken wordt, zijn veel mensen protestant.

e. In alle landen waar een Slavische taal gesproken wordt, is het geloof Oosters-orthodox.

Opdracht 5

De Inuit (Eskimo's) hebben veel Westerse dingen overgenomen. Tegelijkertijd houden ze oude gewoonten in ere.

a. Noem drie dingen die de Inuit hebben overgenomen.

b. Noem twee oude gewoontes die overgebleven zijn.

c. Wat is cultuurvermenging?

Opdracht 6

Ook in Nederland vermengen zich verschillende culturen. Welke vermenging is er geweest als je kijkt naar:

1. Het eten (geef twee voorbeelden).
2. De muziek (geef twee voorbeelden)
3. De sport (geef twee voorbeelden)
4. De taal (geef twee voorbeelden)