## Inleiding

“De Nederlander bestaat niet” zei prinses Maxima in 2007 en dat heeft ze geweten! Veel mensen waren het niet met haar eens. Maar probeer het maar eens, de identiteit van dé echte Nederlander te omschrijven.
Toegegeven, de verschillen in Nederland tussen bijvoorbeeld het platteland en de stad nemen af en streekgebonden taal en gebruiken raken meer op de achtergrond. Grenzen vervagen.
De samenhang tussen Grenzen & Identiteit staat centraal in dit thema. De onderwerpen zijn:

- Wij en zij in de wijk
  Je omschrijft je persoonlijke identiteit en kijkt bij welke groep je hoort: Wij of Zij? Grenzen in figuurlijke zin zijn er om aan te geven, te overschrijden, teniet te doen of in te sluiten.
- Inburgeren
  Als je voor langere tijd in Nederland wilt wonen, moet je inburgeringsexamen doen. Niet iedereen is verplicht in te burgeren, er zijn uitzonderingen. Taal, religie, kleding, eten, drinken en feesten hebben allemaal te maken met je culturele identiteit.
- Voel je verantwoordelijk
  Er zijn geschreven en ongeschreven regels, waar (niet) iedereen zich aan houdt. Als mensen zich bij elkaar betrokken voelen in een straat, wijk, stad of land spreek je van sociale samenhang. Door de verscheidenheid in de Nederlandse samenleving kent niet iedereen elkaars regels.
- God uit Jorwerd
  Door allerlei veranderingen is de samenstelling van de dorpsbevolking niet meer zoals vroeger. Ook verliest de kerk zijn greep op de gelovigen en vindt ontzuiling plaats. De culturele verscheidenheid neemt toe, het aanzien van Nederland verandert snel.
- Leefbaarheid wijken
  Vogelaarwijken zijn aandachtswijken, die door de overheid zijn aangewezen om problemen terug te dringen. Er zijn allerlei plannen van aanpak mogelijk om deze wijken weer leefbaar te maken.
- Je wijk verbeteren
  De Opzoomerstraat in Rotterdam was de eerste wijk waar buurtbewoners zelf het initiatief namen om hun wijk te verfraaien en de sociale samenhang te versterken. Vele buurten volgden dit voorbeeld. Er zijn vele manieren om dit aan te pakken, denk aan straatfeest, klusdag, gezamenlijk schoonmaken van de straat, buurtbibliotheek, enzovoort.