## Activiteit 13 - Proef 17

Proef 17
Benodigdheden

- Bekerglas van 250 mL | - 0,01 M ijzer(III)sulfaatoplossing
- 0,01 M kaliumthiocyanaatoplossing | - Gedestilleerd water
- Reageerbuizen in een rekje | - Waterbad van 60 °C
- 0,1 M natronloog | - Zilvernitraatoplossing
- Maatcilinder |

Werkwijze

1. Voeg bijeen in een bekerglas van 250 mL:
   20 mL 0,01 M ijzer(III)sulfaatoplossing
   20 mL 0,01 M kaliumthiocyanaatoplossing
   60 mL gedestilleerd water (Het moet wel duidelijk rood gekleurd zijn.)

Het evenwicht stelt zich vrijwel onmiddellijk in. Neem negen schone reageerbuizen Doe in zes reageerbuizen elk steeds 10 mL van het mengsel. Voer de volgende stappen uit. Noteer je waarnemingen.

2. Neem reageerbuis 1 van het mengsel als controle.
3. In het lokaal staat een waterbad van 60°C. Plaats daarin reageerbuis 2 van het mengsel en let op de veranderingen.
4. Buis 3 van het mengsel met 10 druppels geconcentreerde ijzer(III)sulfaatoplossing.
5. Buis 4 van het mengsel met 10 druppels geconcentreerde kaliumthiocyanaatoplossing.
6. Buis 5 van het mengsel met 10 druppels van 2 ml 0,1 M NaOH.
7. Buis 6 van het mengsel met 10 druppels zilvernitraatoplossing.
8. Buis 7: neem 3 ml 0,01 M kaliumtiocyanaatoplossing en voeg 10 druppels zilvernitraatoplossing toe.
9. Buis 8 en 9: vul ze beide met 5 ml van het mengsel. Kijk van boven door de 2 buizen en controleer of ze dezelfde kleur hebben. Voeg dan aan buis 9, 5 mL water toe en kijk opnieuw vanaf boven door buis 8 en buis 9. Ze hebben nu niet dezelfde kleur? Hoe kan dat?

Vragen

1. Geef de evenwichtsvoorwaarde van dit evenwicht.
2. Beredeneer met behulp van je resultaat bij stap 3 of de concentratiebreuk van het bovenstaande evenwicht, groter dan wel kleiner, dan wel gelijk gebleven is. Leg uit.
3. Nadat er extra ijzer(III)ionen zijn toegevoegd bij buis 3 is het evenwicht veranderd. Leg uit of de concentratie rodanide groter dan wel kleiner is geworden.
4. Leg uit wat er blijkbaar gebeurt in buis 4.
5. Vergelijk je antwoorden op de vragen 3 en 4. Hieruit is een algemene regel te halen. Vul in:
   Als je bij een in evenwicht verkerend mengsel links een stof toevoegt, zal het evenwicht naar ....... verschuiven.
6. Geef de vergelijking van de reactie die optreedt in buis 5 (zie tabel 45a).
7. Geef de vergelijking van de reactie optreedt in buis 6 en 7. Gegeven: zilverthiocyanaat is slecht oplosbaar.
8. De kleurveranderingen in buis 6 en 7 kun je weer gebruiken voor het opstellen van een algemene regel, vul in:
   Wanneer je links een stof weghaalt, dan zal het evenwicht naar ...... verschuiven.
9. Wat heb je gezien bij buis 8 en 9? Vergelijk de teller met de noemer in de concentratiebreuk. Wat gebeurt er met de waarde van de breuk wanneer je het mengsel met een factor 2 verdunt? Leg uit.