## Activiteit 12

Bij evenwichtsreacties zijn, als het evenwicht eenmaal is ingesteld, álle stoffen die in een reactie een rol spelen, aanwezig. De concentratie waarin deze stoffen aanwezig zijn, bepaalt de ligging van het evenwicht. De ligging van het evenwicht is kwantitatief aan te geven met de evenwichtsvoorwaarde.
Demonstratieproef: nitreuze dampen
In een dicht gesmolten buis zitten twee gassen:
het bruine en het kleurloze .
Tussen deze twee stoffen treedt de volgende evenwichtsreactie op:
2 (g) ⇆ (g)
Door de glazen buis in warm water te leggen zie je dat de kleur verandert.
Blijkbaar treedt een ander evenwicht op bij een andere temperatuur.
Aan de slag 17: Nitreuze dampen - teamopdracht
Men heeft, bij dezelfde temperatuur, metingen verricht aan verschillende evenwichtsmengsels van en . Dat levert onderstaande tabel op:

Evenwicht | [] | [] | [] / [] | [] / [
1 | 0,0400 | 0,0800 |  |
2 | 0,0352 | 0,0620 |  |
3 | 0,0279 | 0,0390 |  |
4 | 0,0178 | 0,0158 |  |

1. Bereken de waarden in kolom 3 en 4 van deze tabel. Welke conclusie trek je?

In de evenwichtstoestand geldt dat de concentratiebreuk steeds dezelfde uitkomst geeft. Deze uitkomst noemen we de evenwichtsconstante K. De concentratiebreuk kunnen we afleiden uit de kloppende reactievergelijking:

Voorbeeld 1: (g) + (g) ⇆ = Q Evenwicht: Q=K | Voorbeeld 2: ⇆ = Q Evenwicht: Q = K

Opmerkingen:

- Meestal wordt van K geen eenheid vermeld.
- Als er evenwicht is dan is de concentratiebreuk gelijk aan de evenwichtsconstante K.
- In de concentratiebreuk worden enkel concentraties van gassen en opgeloste stoffen opgenomen dus van stoffen waarvan de concentratie significant kan veranderen. Het oplosmiddel water wordt weggelaten.
- De coëfficiënten in de kloppende reactievergelijking worden machten in de evenwichtsvoorwaarde.
- K is een constante, maar wel afhankelijk van de temperatuur.

2. Geef de evenwichtsvoorwaarde van onderstaande evenwichten:
   1. ⇆ 2
   2. + 3 ⇆ 2
   3. ⇆ + 2
   4. ⇆

012 - individueel
Beantwoord de volgende vraag.
Hoe bereken je de evenwichtsvoorwaarde?