## Stap 4

Je gaat op zoek naar signaalwoorden en naar zinnen met een oorzaak en een gevolg. Lees de zinnen en beantwoord de vragen.

Tekst 2 Woestijnen en overstromingen: het klimaat verandert Het klimaat is aan het veranderen: het wordt op de hele wereld veel warmer dan nu. Als de klimaatverandering niet stopt, dan wordt zeker 20% van alle dieren en planten met uitsterven bedreigd. En de gezondheid van miljoenen mensen loopt gevaar. Ze kunnen bijvoorbeeld ziek worden door hitte, smog of ondervoeding. Dat staat in een belangrijk rapport over het klimaat. Woestijn De aarde wordt in een snel tempo warmer. Doordat de temperatuur snel stijgt, zal de aarde warmer worden dan deze de afgelopen miljoen jaar is geweest. In de afgelopen 30 jaar is de temperatuur al met 0,6 graden Celsius gestegen. Als de temperatuur blijft stijgen, wordt de aarde een heel andere planeet dan nu. Over 100 jaar zal dan een derde van de aarde veranderd zijn in woestijn. Veel planten en dieren die nu op aarde zijn, kunnen niet leven in de woestijn en zullen uitsterven.

Gevolgen voor mensen Ook mensen kunnen slachtoffer worden van de klimaatverandering. Ten eerste valt er door de hogere temperatuur minder regen. Deze droogte zal vooral de armste landen treffen, omdat veel mensen in deze arme landen boeren zijn die de regen nodig hebben om hun gewassen te laten groeien. Er komt ook meer woestijn. Mensen die in droge gebieden wonen, kunnen hun eigen eten niet meer verbouwen. Het risico op hongersnood wordt daardoor groot. Ten tweede stijgt door de hitte de zeespiegel. De hitte laat het ijs op de Noordpool en de Zuidpool smelten. Als de zeespiegel stijgt, komen er meer grote overstromingen. Honderden miljoenen mensen die wonen in gebieden waar de overstromingen zullen komen, kunnen dan verdrinken. Vooral de werelddelen Afrika en Azië zullen last hebben van de hitte en de overstromingen. In Europa hebben de mensen nog wel mogelijkheden om zich aan te passen aan het warmere, drogere weer. Droogte in Nederland Nederland lijkt ook al last te hebben van de klimaatverandering. De hele maand april heeft het bijvoorbeeld niet geregend in Nederland en was het heel erg warm. Het is wel vaker een periode lang heel droog en warm, maar dat dat in april gebeurt, is bijzonder. Het warme weer zorgt voor problemen. Boeren merken dat hun gewassen niet goed groeien. Ook boswachters verwachten problemen, doordat de poelen waar de dieren uit drinken bijna droog staan. Sommige deskundigen maken zich zorgen over de warmte in Nederland. Ze denken dat het met de klimaatverandering te maken heeft. Anderen zeggen dat het wel vaker zo droog is in ons land en dat het toeval is dat het nu wat vroeger in het jaar gebeurt. Wetenschappers zijn nu druk aan het onderzoeken welke deskundigen gelijk hebben. Naar: Nieuwsbegrip 2007

1. Kijk in de inleiding van de tekst, onder de titel ‘Woestijnen en overstromingen: het klimaat verandert’. Daar staat de zin: Ze kunnen bijvoorbeeld ziek worden door hitte, smog of ondervoeding.

a) Signaalwoord: ……………………………………………………………………………………………….

b) Oorzaak: …………………………………………………………………………………………………

c) Gevolg: …………………………………………………………………………………………………

2. Kijk in het stukje tekst onder het kopje 'Woestijn'. Daar staat de zin: Doordat de temperatuur snel stijgt, zal de aarde warmer worden dan deze de afgelopen miljoen jaar is geweest.

a) Signaalwoord: ……………………………………………………………………………………………….

b) Oorzaak: …………………………………………………………………………………………………

c) Gevolg: …………………………………………………………………………………………………

3. Kijk in het stukje tekst onder het kopje 'Gevolgen voor mensen'. Daar staat de zin: Ten eerste valt er door de hogere temperatuur minder regen.

a) Signaalwoord: ……………………………………………………………………………………………….

b) Oorzaak: …………………………………………………………………………………………………

c) Gevolg: …………………………………………………………………………………………………

4. In het stukje staan ook de zinnen: Mensen die in die gebieden wonen, kunnen hun eigen eten niet meer verbouwen. Het risico op hongersnood wordt daardoor groot.

a) Signaalwoord: ……………………………………………………………………………………………….

b) Oorzaak: …………………………………………………………………………………………………

c) Gevolg: …………………………………………………………………………………………………

5. Kijk nu in het stukje tekst onder het kopje 'Droogte in Nederland'. Daar staat de zin: Ook boswachters verwachten problemen, doordat de poelen waar de dieren uit drinken bijna droog staan.

a) Signaalwoord: ……………………………………………………………………………………………….

b) Oorzaak: …………………………………………………………………………………………………

c) Gevolg: …………………………………………………………………………………………………