## Warmte toedienen

Buizen met warm water

In de meeste kassen wordt warmte toegediend met buizen waar warm water doorheen loopt.

Zorg dat je de woorden buisrail, groeibuis, circulatiepomp en mengklep kent.

Een verwarmingsbuis kan op twee manieren warmte afgeven: via convectie en via straling.

- Convectie: doordat de buis lucht aanraakt, wordt de lucht warm. Vervolgens wordt hierdoor de plant ook warm. Vergelijkbaar met de warmte die je voelt als je met je blote voeten over een vloerverwarming loopt of een beker warme koffie vasthoudt.
- Straling: warmtestraling "vliegt" direct van de buis naar de plant. De lucht wordt in dit geval dus niet opgewarmd. Vergelijkbaar met in de kou op een terras onder een heater zitten. Of het op een koude (windstille) winterdag lekker warm hebben omdat de zon schijnt.

De hoeveelheid warmte (in Watt/m2) die een verwarmingssysteem afgeeft hangt af van:

- Het aantallen meter verwarmingsbuis per m2.
- De diameters van de buizen
- De temperatuur van de buis
- De temperatuur van de kas

Er zijn tabellen te vinden waarmee de warmtegifte in een gegeven situatie te bepalen is.

Warmte overbrengen dmv luchtbehandeling

Sommige telers verwarmen hun kas dmv van luchtbehandeling. Vaak maakt dit onderdeel uit van een moderne/experimentele vorm van klimaatregeling. Energiebesparing kan een van de doelen hiervan zijn.

Lucht kan worden opgewarmd door het langs een "convector" met warm water te laten stromen. Het is ook mogelijk om koud water door de convector te laten stromen. In dat geval wordt de kas gekoeld.

Ook het ontvochtigen is mogelijk. Wanneer lucht wordt gekoeld, ontstaat op het koelelement condens. Op deze manier wordt vocht uit de lucht gehaald. Indien gewenst kan de lucht vervolgens weer worden opgewarmd.

Enkele varianten die je kun tegenkomen:

- Luchtbehandeling in de teeltruimte: lucht wordt in de teeltruimte door een luchtbehandelingskast geleid. http://www.lekhabo.nl/lek-habo/projecten/boonekamp
- Luchtbehandeling buiten de teeltruimte: lucht wordt buiten de teeltruimte voorbehandeld. Vervolgens wordt de behandelde lucht de kas in "geblazen". Om te voorkomen dat er klimaatverschillen ontstaan, wordt de lucht vaak verdeeld door de kas dmv "slurven". Dit kan ook in combinatie met gebruik van gewone buizen. (Aanwezigheid van slurven hoeft dus niet altijd te betekenen dat deze ook zorgen voor de verwarming!) http://www.certhon.com/nl/kassenbouw-producten-voor-turnkey-project/suprimair-kas

Vragen warmte

Ga uit van een warmtecapaciteit van water van 4000J/kg/ºC

Ga uit van een warmteinhoud van gas van 35MJ/m3

1. Welke eenheid gebruikt men bij voorkeur om een hoeveelheid energie uit te drukken? Let op de hoofdletters.

2. Welke eenheid gebruikt men bij voorkeur om een vermogen uit te drukken? Let op de hoofdletters.

3. Hoeveel energie is er nodig om een kubieke meter water op te warmen van 11ºC tot 41ºC?

4. Uit een aardwarmtebron komt op een dag 150m3 water met een temperatuur van 70ºC. Het water gaat terug de grond in met een temperatuur van 30ºC.

a. Hoeveel energie heeft de aardwarmtebron geleverd?

b. Met hoeveel kubieke meter aardgas komt dit overeen?

5. Een ketel heeft een maximaal vermogen van 1000 kW. Hoeveel kubieke meter gas verbruikt deze ketel maximaal in een uur?

6. Leg kort uit wat een warmtewisselaar is.

7. Leg kort uit wat een warmtepomp is.

8. Leg uit wat bedoeld wordt met de COP van een warmtepomp.