## Gietwater bereiden

Op een bedrijf is vaak allerlei techniek aanwezig om geschikt gietwater te bereiden en/of te hergebruiken.

Wat is goed gietwater? Goed gietwater:

- Bevat geen ongewenste stoffen, zoals te grote hoeveelheden van bepaalde ionen.
- Bevat geen ziektekiemen.
- Bevat de juiste voeding voor het gewas.

EC en pH

Bij het bespreken van gietwater kunnen eigenlijk we niet om de EC en pH heen. Dit zijn de twee zaken die de teler steeds goed in de gaten houdt.

De EC is de electrische conductiviteit (=geleidbaarheid) en zegt iets over de hoeveelheid zouten in het water. Normaal gesproken gaat het hierbij dan om de meststoffen, maar ook ionen die de plant niet (of weinig) opneemt, zoals Na+ en Cl- dragen bij aan de EC. De EC zegt dus wel iets, maar niet alles.

De pH ofwel de zuurgraad zegt iets over de hoeveelheid H+ in het water. Een waarde tussen 0 en 7 noemen we zuur en een waarde van 7 tot 14 noemen we basisch. Gietwater is normaal gesproken een beetje zuur. Dit zorgt er oa voor dat meststoffen wat beter oplossen.

Het uitgangswater

- Leidingwater kost geld en bevat vaak ongewenste zouten.
- Regenwater valt gratis op het dak en bevat weinig zouten. Er is echter niet altijd genoeg van beschikbaar.
- Oppervlaktewater kan van redelijke kwaliteit zijn, maar bevat mogelijk ziektekiemen.
- Bronwater is een andere optie. Hierin kunnen ongewenste zouten zitten die verwijderd moeten worden.
- Drainwater is eerder gebruikt gietwater. Het bevat al een groot deel van de benodigde meststoffen. Wel is het mogelijk dat er ziektekiemen in zitten.

Water kan worden opgeslagen in een bassin.

Dit type wateropslag ligt naast veel tuinbouwbedrijven. Daarnaast is bv opslag in silo's een optie. Hiermee kan soms ruimte worden bespaard.

Om uitgangswater geschikter te maken als gietwaterm kunnen er wat dingen mee worden gedaan.

Filtratie

Een filter kan rondzwevende deeltjes uit het water halen. Deze deeltjes kunnen onder andere zorgen voor verstoppingen.

Zouten verwijderen

Zouten (ionen) zijn te klein om met een normaal filter verwijderd te worden. Met een extreem fijn filter kan dit wel. Men spreekt dan van omgekeerde osmose. Een probleempje bij omgekeerde osmose is het zogenaamde brijnwater dat overblijft. Dit is het water waarin de zouten zitten die niet door het filter kunnen. Dit zoute water moet of een of andere manier worden afgevoerd. De regels hiervoor worden steeds strenger.

Installatie voor omgekeerde osmose. Een pomp bouwt een druk op van ca 20 bar en perst water door een zeer fijn filter. Zouten kunnen dit filter niet passeren.

IJzer wordt soms uit het water gehaal door middel van beluchting. http://www.pcsierteelt.be/hosting/pcs/pcs_site.nsf/0/20008e8cb4ffef91c125726500345161/$FILE/Nieuwsbrief4%20TD%20Water%20september%202007.pdf

Bicarbonaat is een ion dat nog wel eens problemen op kan leveren, bijvoorbeeld op het gebied van pH-regeling. Er bestaat apparatuur om de bicarbonaat te verwijderen door de juiste hoeveelheid zuur aan het water toe te voegen. http://www.priva.nl/nl/products/priva-neutralizer

Ontsmetting

Ontsmetting kan ziektekiemen van buiten doden. Wanneer water op het bedrijf wordt hergebruikt is ontsmetting mogelijk extra belangrijk. Ontsmetten kan op verschillende manieren gebeuren:

- Door middel van hitte. Kan relatief weinig bij misgaan.
- Met UV-C. Dit is de meest gemene vorm van UV-straling. Bij dit systeem is het wel van groot belang dat het water helder is, anders dringt de UV niet goed door het water.
- Met behulp van chemie. Hierbij worden stoffen zoals H2O2 (waterstofperoxide), O3 (ozon) en ClO2 (chloordioxide) gebruikt.
- Ontsmetting kan ook met zeer fijne filters. Deze filters laten ionen door, maar houden ziekteverwekkers tegen. http://www.nufiltration.com/

Meststoffen toevoegen

Vervolgens is het tijd om de juiste voedingszouten aan het water toe te voegen. Hiervoor bestaan verschillende technieken.

A- en B-bak: een systeem dat vaak wordt toegepast. Opgeloste meststoffen zitten in twee vaten. Dit zijn aparte vaten omdat sommige zouten niet bij elkaar mogen zitten ivm het mogelijke onstaan van neerslag. (Als Ca++ en SO4-- bij elkaar komen, ontstaat er gips. Dit moet worden voorkomen.) Een korte uitleg over de A- en B-bak:

Systeem met dosering van vloeibare meststoffen http://www.priva.nl/media/2483/NutriJet_3850224NL_092008.pdf

Dit systeem kan uit een groot aantal verschillende tanks met daarin vloeibare meststoffen de juiste hoeveelheid aan het water toevoegen.

Dosering van vloeibare meststoffen. Uit een flink aantal vaten met vloeibare meststoffen kan een recept worden samengesteld. Op de foto zie je 7 leidingen waarmee 7 verschillende meststoffen aan het gietwater kunnen worden toegevoegd.

Een tankwagen kan vloeibare meststoffen afleveren via een leidingsysteem.

Dosatron http://www.dosatron.com/application/irrigation

Dosatrons (blauw) zuigen een in te stellen hoeveelheid van de voedingsoplossing in de vaten op. Het precentage is in te stellen door aan een knop te draaien. Verder is het interessant om te bekijken hoeveel liter/uur een dosatron aan kan.

Welke technieken kom je tegen op je bedrijf?

Door een rondje te wandelen over het bedrijf zul je bepaalde technieken direct herkennen. Wordt er gebruik gemaakt van een A- en B-bak, of wordt er op een andere manier bemest? Je zult echter ook apparatuur tegenkomen waar je niet direct de functie van herkent.

Schrijf van al deze apparatuur indien mogelijk merken, typenrs en capaciteiten op, zodat je nog wat kunt neuzen op internet.

Ook van watergeef- en bemestingsinstallaties vind je prijzen in de KWIN, afhankelijk van het type en capaciteit.

Vragen waterbereiding

1. Noem 3 eigenschappen van goed gietwater.
2. Leg uit wat bedoeld wordt met de EC van water.
3. Geef de voor- en nadelen van het gebruik van leidingwater, bronwater en drainwater als uitgangswater voor gietwaterbereiding.
4. Noem 3 technieken waarmee de kwaliteit van water verbeterd kan worden voordat er meststoffen aan worden toegevoegd.
5. Schets de werking van een systeem met een A- en B-bak.
6. Schets de werking van een systeem met injectie van vloeibare meststoffen.
7. Wat is een dosatron?