# Paragraaf 4: Broeikaseffect

Vooraf opdracht:
Wat weet je al over het broeikaseffect?
Overleg je antwoord met een klasgenoot.

Leerdoelen
Na deze opdracht kun je uitleggen wat de gevolgen van de opwarming van de aarde zijn.

Opdrachten bij deze paragraaf

Opdrachten | Groepsgrootte | Activiteit
Opdracht 1 | Alleen | Filmpjes over het broeikaseffect kijken, kennisbank over het broeikaseffect bestuderen en zinnen in de juiste volgorde zetten.
Opdracht 2 | Alleen | Via flood.firetree.net kijken naar hoever Nederland onder water zou komen te staan bij verschillende waterstijgingen.
Opdracht 3 | Alleen | Cartoon met als titel 'Deventer aan zee' maken en door de docent laten nakijken.

Benodigdheden
Geen bijzonderheden.
Tijd
Voor deze opdracht heb je 2 uur nodig.

Opdracht 1: Opwarming van de aarde
Bekijk op de website van SchoolTV het filmpje over het broeikaseffect.

Lees de tekst:

De afgelopen 100 jaar is de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak gestegen. Volgens onderzoekers is de mens verantwoordelijk voor deze temperatuurverandering. Dat de temperatuur stijgt komt namelijk door een toename van de hoeveelheid broeikasgassen (vooral CO2) in de atmosfeer.
Broeikasgassen zijn onmisbaar voor het leven op aarde, maar door een teveel aan broeikasgassen houdt de atmosfeer extra warmte vast waardoor de temperatuur op aarde stijgt.
Dat er veel CO2 in de atmosfeer komt, heeft te maken met het vele gebruik van fossiele brandstoffen, zoals olie, gas en kolen.
De stijging van de temperatuur door de toename van broeikasgassen wordt het (versterkt) broeikaseffect genoemd.

Bekijk eventueel ook de volgende animatie:

Gevolgen voor de wereld van het versterkt broeikaseffect - Flash

In onderstaand filmpje zie je wat de invloed van de opwarming van de aarde op het leven op de Noordpool kan zijn.

Ook in Nederland gaan wij het merken als de aarde opwarmt.
Bekijk het filmpje hieronder.

Opwarming van de aarde
De inhoud van de filmpjes kun je omschrijven met onderstaande zinnen.
De zinnen staan nog niet in de goede volgorde.

In welke volgorde vertellen de zinnen een logisch verhaal?
De eerste zin (zin A) staat al goed.

1. Het broeikaseffect maakt leven op aarde mogelijk.
2. Door een toename van CO2 in de dampkring blijft er meer warmte hangen in de dampkring.
3. Eén van de broeikasgassen is CO2.
4. Het broeikaseffect wordt veroorzaakt door broeikasgassen in de dampkring.
5. Door een stijging van de zeespiegel kan een deel van Nederland onder water komen te staan.
6. Doordat mensen veel energie opwekken, komt er veel CO2 vrij.
7. Hierdoor neemt de temperatuur toe en stijgt de zeespiegel.

De goede volgorde is: A - .... - .... - .... - .... - .... - ....

Opdracht 2: Hoe snel stijgt het water?
Als de temperatuur op aarde stijgt, stijgt de zeespiegel. Dat is zeker.
Hoe snel dat zal gaan wet niemand precies.
De ene wetenschapper heeft het over millimeters per jaar.
Anderen praten over enkele of zelfs tientallen centimeters.
Het is moeilijk te meten, omdat het zeespiegelniveau sowieso op elk moment anders is.
Het is ook niet helemaal duidelijk hoe snel de opwarming van de aarde gaat.
Als het ijs op Groenland smelt, zou de zeespiegel met ongeveer 7 meter stijgen, denkt men.

Op de website van flood.firetree.net/ kun je zien welke delen van de wereld onder water komen te staan bij verschillende stijgingen van de zeespiegel.

- Ga naar de website http://flood.firetree.net/ .
- Zorg dat je Nederland in beeld hebt.
- Stel links bovenaan de stijging van de zeespiegel in.
  Begin met een stijging van de zeespiegel van 7 m.
- Bekijk bij verschillende stijgingen van de zeespiegel,
  welke delen van Nederland onder water komen te staan.

Opdracht 3: Eindproduct
Een cartoon of een spotprent is een humoristische afbeelding.
In veel cartoons spelen bekende personen een belangrijke rol.
Maar een cartoon kan ook een komische situatie weergeven.

Je gaat een cartoon maken met als titel 'Deventer aan zee'.
Je mag Deventer eventueel ook voor een andere stad vervangen.
In de cartoon moet duidelijk zijn wat de gevolgen van de stijging van de zeespiegel zijn voor een stad als Deventer.

Klaar
Laat de cartoon beoordelen door je docent.
Je docent zal bij de beoordeling letten op:

- de inhoud: gaat de cartoon over de stijging van zeespiegel?
- de inhoud: is de cartoon humoristisch?
- de originaliteit: is de cartoon verrassend?
- de vormgeving: is de cartoon netjes vormgegeven?

Begrippen bij deze paragraaf:

Broeikaseffect Het vasthouden van warmte van de zon door de atmosfeer. | Versterkt broeikaseffect Het versterken van het vasthouden van de zonnewarmte door de atmosfeer door de mens.
Broeikasgas Gassen die warmte van de zon opnemen en dit weer uitstralen.