IJzer(II)-ionen geven in een oplossing met een pH van 2 tot 9 met ortho-fenantroline een oranjerood gekleurd complex met de formule: [(C12N2H8)3Fe]2+. De extinctie, bij de juiste golflengte gemeten, is een maat voor de concentratie aan ijzer(II)-ionen in de oplossing.
Zwavelzuur zorgt ervoor dat er geen gele neerslag onstaat (ijzer(II)hydroxide).
Om eventueel aanwezige ijzer(III)-ionen te reduceren tot ijzer-(II)-ionen wordt hydroxylÂammoniumchloride toegevoegd.
In onderstaande werkwijze wordt de zure oplossing gebufferd door toevoeging van ammoniumacetaat (pH ca. 5 tot 7).