## Formuleren leerdoelen

Het formuleren van leerdoelen is aan de orde van de dag wanneer je een opleiding volgt. Wat zijn leerdoelen precies, hoe stel je leerdoelen op en hoe pas je de SMART-methode toe?

Wat is een leerdoel?

Een leerdoel is in feite niets meer en niets minder dan een doel die je jezelf stelt en waaruit je leert. Tegenwoordig is het formuleren van leerdoelen erg belangrijk binnen elke opleiding of in het werkveld. Je moet voor je management proeve van bekwaamheid leerdoelen formuleren die toegespitst kunnen zijn op het ontwikkelen van een professionele beroepshouding en het verwerven van vaardigheden of anderzijds in het kader van de persoonlijke ontwikkeling.
Ook in het werkveld heb je vaak te maken met leerdoelen. Je krijgt bijvoorbeeld te maken met beoordelings- en functioneringsgesprekken waarin bijvoorbeeld ook wordt gekeken naar waar je krachten liggen, wat je nog kunt ontwikkelen, wat jouw wensen zijn op het vlak van ontwikkeling, enzovoorts. Om dit concreet te maken wordt vaak gewerkt met leerdoelen.

Leerdoelen formuleren

Een goed, helder en concreet leerdoel formuleren is zo makkelijk nog niet. Het is makkelijk om te zeggen “Volgend jaar wil ik miljonair zijn” maar de kans dat dit daadwerkelijk ook gebeurt, is vaak kleiner dan het krijgen van een ongeluk. Daarnaast is het geen leerdoel; je leert er niets uit en als het uitkomt, is uit de formulering niet direct af te lezen dat je er wat voor gedaan hebt. Denk dus goed na over de formulering van je leerdoel.
Verder kunnen je doelen op korte of lange termijn zijn. Sommige dingen kun je binnen enkele weken of maanden bereiken terwijl je voor andere dingen misschien wel jaren nodig zult hebben. Houd hier dan ook rekening mee als je na gaat denken over doelen die je wilt behalen; hoeveel tijd ga je nodig hebben?

De SMART-methode

Omdat het formuleren van leerdoelen nogal moeilijk kan zijn, is er een aanpak die je kan helpen om het formuleren wat structuur te geven. Dit heet de SMART-methode en werkt als volgt:

- S = Specifiek. Wees zo specifiek (concreet) mogelijk in de formulering van je leerdoel. Zeg precies wat je wilt behalen en noem dit zo duidelijk mogelijk.
- M = meetbaar. Het is leuk als je een leerdoel formuleert, maar wellicht is het handig als je voor jezelf ook kunt afchecken dat je jouw doel behaald hebt. Dit doe je door het “meetbaar” te maken. Oftewel: waaraan kun je zien dat je jouw doel hebt behaald? Bijvoorbeeld: “Binnen 4 weken heb ik op papier gezet wat ik verwacht van een nieuwe baan.” Zo kun je na 4 weken feitelijk zien of je het doel behaald hebt of niet.
- A = acceptabel. Je doel moet “acceptabel” zijn. Is het doel haalbaar die je jezelf stelt voor jezelf en voor je omgeving?
- R = realistisch. Is je doel wel realistisch? Stel je niet te hoge eisen aan jezelf of leg je de lat te hoog voor jezelf? Ga na of je doel haalbaar is binnen het tijdsbestek dat je jezelf geeft.
- T = tijdsgebonden. Bepaal voor jezelf binnen welk tijdsbestek je het doel wilt behalen. Is het een doel op korte termijn? Dan zouden dagen, weken of maanden kunnen volstaan. Is het een doel op lange termijn? Dan zou je kunnen kiezen voor maanden of jaren.