## De bouwstenen van het molecuul

Zoals de filosoof Democratus beweerde is de wereld opgebouwd uit kleine bouwsteentjes, de atomen. De moleculen van een stof zijn opgebouwd uit één of meerdere atomen. Een molecuul zuurstof is opgebouwd uit maar één soort atoom, ook wel een element genoemd. Een suikermolecuul is daarintegen opgebouwd uit 3 soorten atomen.

Door de loop van de jaren heen zijn verschillende soorten atomen ontdekt, benoemd en onderzocht. In 1869 heeft Dmitri Mendelejev, een Russische scheikundige, de atomen gerangschikt. Hiermee is hij de grondlegger van het huidige Periodiek systeem, de tabel 99 die te vinden is in BINAS. Deze tabel is in het klein hiernaast weergegeven. Een grotere weergave is te vinden onderin het menu in deze wikiwijs.

Elk atoom heeft zijn eigen hokje in het periodiek systeem waarin de afkorting van het atoom staat weergegeven. In dit hokje staan verschillende gegevens, waarvan één de massa is en de andere gaan over de opbouw van het atoom.

John Dalton (1766 - 1844)

De Engelse scheikundige John Dalton deed onderzoek naar het atoom. Na het uitvoeren van een aantal experiemten kwam hij tot de volgende uitspraken, de zogenoemde atoomtheorie:

1. Alle moleculen zijn opgesteld uit kleine, ondeelbare deeltjes, de atomen.

2. Elk atoom bezit unieke eigenschappen, waaronder ook de massa.

3. Een atoom is onverwoestbaar en behoud zijn indentiteit na een chemische reactie.

4. Een molecuul van een stof is opgebouwd uit een unieke samenstelling van één of meerdere atomen.

Vraag 26. Atomen

Gebruik voor het beantwoorden voor de volgende vragen tabel 99 uit de BINAS, te vinden onderin het menu van deze wikiwijs.

a. Teken het hokje na van magnesium. Geef in de tekening aan waar de massa staat en de gegevens over de opbouw van het atoom.

b. Een ander woord voor atoom is element, een woord uit het Latijn. Zoek op wat dit woord in het Latijn betekend.

c. Leg uit waarom het woord element ook goed gebruikt kan worden in plaats van atoom.

De massa van een atoom

Elk atoom heeft zijn eigen hokje in het periodiek systeem. In dit hokje staan verschillende gegevens, waarvan één de massa is. Deze massa is extreem klein, hierdoor heeft de massa van een atoom een eenheid dat niet vaak wordt gebruikt. Deze eenheid wordt de atomaire massa-eenheid genoemd en de afkorting daarvan is een u. In de tabel hieronder kan je aflezen hoeveel u 1 gram is.

Eenheid | Gram | Atomaire Massa-eenheid
Massa | 1 g | 1,660538921 x 10-30 u

Vraag 27. Atoommassa

a. Bereken hoeveel gram 1u is.

b. In een potje zit 23 gram zand, hoeveel u is dit?

LEREN

Atoomlijst