## Chemische reactie

Planten maken glucose met behulp van licht van koolstofdioxide en water. Deze reactie wordt fotosynthese genoemd, waarbij foto- voor licht staat en –synthese voor aan elkaar maken.

De atomen van de moleculen koolstofdioxide en water worden aan elkaar gemaakt tot glucose.

Dat betekend dat de atoombindingen de koolstofdioxide en water worden verbroken. Hierna moeten er weer atoombindingen gemaakt worden voor het glucose molecuul. Naast het molecuul glucose wordt er ook zuurstof gevormd. Voor deze stappen is energie nodig en in dit geval wordt er licht-energie gebruikt.

Vraag 38 |  | Een faseovergang is geen reactie. Toch worden er in een faseovergang ook bindingen verbroken.
| a | Welke bindingen worden verbroken bij het laten verdampen van water?
| b | Teken de structuurformules van 4 watermoleculen en teken hier de bindingen tussen.
| c | Geef in de tekening de bindingen aan van vraag a en de atoombindingen.

Chemische reactie

Binnen de scheikunde spreken wij van een chemische reactie als een stof (of stoffen) is verdwenen en een nieuwe stof (of stoffen) voor in de plaats is gekomen. Voor gemak wordt een chemische reactie vaak een reactie genoemd. De stoffen die voor een reactie aanwezig waren, worden de beginstoffen genoemd. De stoffen na de reactie, noemt men de reactieproducten of de eindstoffen.

Aangezien een stof te herkennen is aan zijn stofeigenschappen, is een verandering in stofeigenschappen vaak het kenmerk van een reactie.

Vraag 39 |  | Leg uit of de volgende gebeurtenissen reacties zijn.
| a | Ei bakken.
| b | Kaarsvet laten smelten.
| c | Aardappels garen in kokend water.

Endotherm en exotherm

Bij een reactie kan energie vrij komen of er is energie nodig om de reactie te laten plaats vinden. Het is een exotherme reactie als er energie vrij komt, exo- staat voor uit. En een reactie is endotherm als er energie in moet, endo- staat voor in.

Vraag 40 |  | Geef bij de reacties uit vraag 39 of het endotherme of endotherme reacties zijn.

Reactieschema

Een reactie kan weergegeven worden in een reactieschema, een overzicht van de reactie waarin de stoffen met hun namen worden genoemd. Daarnaast wordt de aggregatietoestand van de stoffen aangegeven. In een reactieschema mogen alleen de stoffen worden genoteerd die daadwerkelijk met de reactie mee doen.

Vraag 41 |  | Hierboven staat het reactieschema van fotosynthese. In veel biologie boeken worden de woorden licht en energie in het reactieschema gezet.
| a | Leg uit waarom licht en energie daar niet thuis horen.
| b | Is fotosynthese een exotherme of een endotherme reactie?
|  | In ons lichaam vindt de reactie plaats waarbij zuurstof en glucose weer omgezet worden in koolstofdioxide en water.
| c | Geef het reactieschema van de reactie in ons lichaam.
| d | Is dit een exotherme of een endotherme reactie?

Reactievergelijking

Er zijn twee verschillen tussen een reactieschema en een reactievergelijking. In een reactievergelijking worden de stoffen weergegeven met een molecuulformule. Daarnaast wordt een reactievergelijking kloppend gemaakt. Dit betekend dat er gekeken wordt naar de aantal moleculen van de stoffen die mee doen in de reactie, zodat het aantal atomen voor de reactie gelijk is aan het aantal atomen na de reactie.

Vraag 42 |  | De reactie fotosynthese kan ook weergegeven worden in een reactievergelijking.
| a | Geef de reactievergelijking van de fotosynthese reactie in een plant.
| b | Voldoet jouw reactievergelijking aan de volgende punten? - molecuulformules - aggregatietoestanden - kloppend gemaakt

Vraag 43 |  | Om van glucose alcohol (ethanol) te maken wordt er gist toegevoegd. Gist is een eencellig organisme. Bij deze productie komt koolstofdioxide vrij.
| a | Geef het reactieschema van deze reactie.
| b | Geef de reactievergelijking van deze reactie.

Vraag 44 |  | Maak de volgende reactieschema’s de reactievergelijking;
| a | Magnesium (s) + waterstofchloride (g) à magnesiumchloride (s) + waterstof (g)
| b | Ammoniak (g) + zuurstof (g) à stikstofmonoxide (g) + diwaterstofmonoxide (l)