## 9. Hoe bouwt de mens een bestaan op?

Op een onbewoond eiland
Stel je voor; samen met de klas kom je op een onbewoond eiland terecht, nadat jullie een schipbreuk hebben overleefd. Niemand weet dat jullie daar zitten, dus voorlopig kunnen jullie nog niet naar huis. Op dat eiland moeten jullie dus een bestaan opbouwen. Het eiland wordt jullie samenleving. Hoe die samenleving er uit komt te zien ligt aan de omstandigheden en de keuzes die jullie samen maken.
De samenleving waarin wij nu leven is voor het grootste deel al gevormd. Hier heb je niet zoveel invloed op. Toch ben je zelf ook bezig een bestaan op te bouwen. Wat is daarin eigenlijk belangrijk?

Eerste levensbehoeften
De eerste levensbehoeften van een mens zorgen er voor dat ie in leven kan blijven. Voedsel, water en bescherming zijn onmisbaar voor een mens. De manier waarop mensen aan hun eerste levensbehoeften komen is in de loop der jaren steeds veranderd. De jagers en verzamelaars deden dit door te jagen. Van hun vangst gebruikten ze alles. Het vlees werd gegeten, de huid werd gebruikt voor kleding en tenten en van de botten werden wapens en gereedschap gemaakt.
Door de landbouw revolutie veranderde dit sterk. Boeren gingen aan veeteelt en akkerbouw doen om zo in hun eerste levensbehoeften te voorzien. Nog later ging men handelen, en werd er met machines geproduceerd. Tegenwoordig hoeven we niet meer te jagen, maar hebben we hele andere bestaansmiddelen.

Bestaansmiddelen
Mensen verdienen geld met een beroep. Alle beroepen kun je verdelen in drie sectoren (beroepsgroepen): de landbouw, de industrie en de dienstensector.

Een concreet voorbeeld om de tabel beter te begrijpen is bijvoorbeeld het product melk.

Een veehouder houdt en melkt zijn koeien. Dit is landbouw. De melkfabrikant koopt de melk van de veehouder, en verwerkt dit in zijn melkfabriek tot melkproducten die geschikt zijn voor consumptie. Dit is industrie. Tenslotte wordt het melkproduct vervoert naar een supermarkt waar jij als consument het kunt kopen. Het vervoer en het verkopen van het melkproduct valt onder de diensten sector.
Het maken van producten noem je productie. Het kopen en gebruiken van producten noem je consumptie.

Het geld dat mensen met hun beroep verdienen gebruiken ze om voor zichzelf te zorgen. Ze kopen voedsel, zorgen voor een plek om te wonen en kopen kleding om warm te blijven. Zo zorgen ze voor hun eerste levensbehoeften. Het geld dat overblijft wordt gespaard, of wordt besteed aan luxe producten.

Geoclip 'Mensenwerk' https://schooltv.nl/item/geoclips-mensenwerk/