# Les 5 Leefstijl en Gezondheid: Onderzoeksmethodologie

Inleiding : z elf een gezondheidsonderzoek doen.

Om deze module af te sluiten doe je, naast het behalen van het tentamen, een onderzoekje doen naar leefstijldeterminanten onder jongeren. Daarbij kun je een kiezen uit:

- voeding

- bewegen/sporten

- gebruik van genotmiddelen

- seksualiteit

- stress

Je kunt er ook voor kiezen om een combinatie van twee determinanten te maken, denk bijvoorbeeld aan voeding en bewegen. Dit onderzoekje kun je alleen of met z'n tweeen uitvoeren.

In het gepubliceerde onderzoek 'Jongeren en hun levenstijl' uitgevoerd door Young Opinons in opdracht van de Nationale Denk Tank (2011) lees je hoe een onderzoek naar onder meer gezondheidsaspecten van jongeren, is vormgegeven.

Opdracht 1.

Beantwoord de onderstaande vragen die betrekking hebben op het hier boven genoemde onderzoek.

1. Op welke wijze is dit onderzoeksrapport gestructureerd/ opgebouwd?

2. Is er sprake van een probleemstelling, zo ja welke?

3. Op welke doelgroep is het onderzoek gericht?

4. Wat is de omvang van doelgroep die deelgenomen heeft aan dit onderzoek. Is sprake van een steekproef en is deze denk je representatief?

5. Welke gezondheidsdeterminanten worden met name onderzocht.

6. Waarom zou men gekozen hebben voor een vragenlijst? Zijn er reeele alternatieven volgens jou?

7. Kijk vooral naar de weergegeven resultaten onder Alcohol. Wat zijn volgens jou opvallende resultaten en waarom?

8. Op welke wijze zijn resultaten gepresenteerd? Klopt de legenda?

9. Zijn in jouw ogen de belangrijkste conclusies neergezet. Zou je een aanvulling of wijziging kunnen toevoegen?

10. Welke aanbevelingen zou je volgens jou op basis van de gegeven conclusies kunnen doen?

YoungOpinions Onderzoek Jongeren Lifestyle.pdf

Onderzoeksmethodologie

Onderzoek binnen het HBO kenmerkt zich door het feit dat praktijkonderzoek is. Hoewel praktijkonderzoek in menig opzicht overeenkomt met wetenschappelijk onderzoek verschilt het in ieder geval van wetenschappelijk onderzoek wat betreft de praktijkrelevantie. Een praktijkonderzoek start bij een probleem, vraag of notie van een praktijk. Een wetenschappelijk onderzoek sluit aan bij de meest recente inzichten en hoopt bij te dragen aan verdere kennisvermeerdering (theoretische relevantie). Bij praktijkonderzoek is praktijkrelevantie een eerste prioriteit; het levert kennis die waardevol is voor een praktijk. Praktijkonderzoek is vanwege die praktijkrelevantie een nuttige activiteit. Praktijkonderzoek betekent ook systematisch reflecteren op praktijksituaties of op oplosrichtingen voor vraagstukken die uit de praktijk voortkomen.

Onderzoeken is in wezen niet anders dan een manier om tot kennis te komen. We willen iets weten, we zitten met een vraag. Vervolgens proberen we die vraag op een systematische manier te beantwoorden, langs een methodische weg. We gaan gegevens verzamelen die een antwoord kunnen geven op de vraag.

Daarvoor bestaat een onderzoek grofweg uit de volgende bouwstenen:

1. Vraagstelling.

- heldere, onderzoekbare vraagstelling.
- geplaatst in conceptueel kader (theorie, literatuur, eigen ervaring).

2. Methode van gegevensverzameling.

- planmatige wijze van gegevens verzamelen (methode, onderzoeksgroep).
- via instrumenten, hulpmiddelen.

3. Verwerking, rapportage.

- Objectieve (intersubjectieve) verwerking van de gegevens.
- waarover gerapporteerd wordt, soms op meerdere manieren.

Verlegenheidssituatie

Een praktijkprobleem vormt meestal de aanleiding tot een onderzoeksvraag. In veel gevallen wordt dan gesproken over de verlegenheidssituatie, iets waar je in de praktijk tegen aan loopt en wat vragen bij je oproept. Het zet je aan om op onderzoek uit te gaan. Zo’n praktijkprobleem wordt meestal in eerste instantie individueel ervaren; maar bij nadere bestudering van het probleem zal blijken dat het geen individueel probleem is, maar een breder ervaren probleem betreft dat van verschillende kanten benaderd kan worden en dat dat ook al vaker is onderzocht. Deze beide aspecten staan centraal bij het opstarten van een onderzoek: het probleem plaatsten in een theoretisch kader en voorafgaand aan het formuleren van de vraagstelling literatuuronderzoek doen.

Het onderzoek plaatsen in een theoretisch kader

Stel dat je ordeproblemen in je klas ervaart. Ordeproblemen kun je onderzoeken vanuit drie verschillende referentiekaders: de gedragsbeïnvloedingbenadering, de cognitieve benadering en de systeemtheoretische benadering. Zowel vraagstelling, als onderzoeksopzet zullen variëren afhankelijk van het theoretisch kader dat je kiest. Binnen het systeemtheoretisch kader past de roos van Leary heel goed. Daarover is heel veel geschreven en heel veel onderzoek gedaan. Met het kiezen van een theoretisch kader sluit de praktijkonderzoeker zich aan bij een bepaalde denkrichting en een bepaalde onderzoekstraditie. Dat werkt stimulerend en verhelderend. Het geeft de student ook de mogelijkheid bij te dragen aan het onderzoek dat in een bepaald theoretisch kader is verricht.

Het onderzoek starten met een (beperkt) literatuuronderzoek.

Een theoretisch kader wordt weergegeven in boeken en artikelen. Elk onderzoeksverslag verantwoordt het eigen theoretisch kader en gebruikt vervolgens dat theoretisch kader om er de onderzoeksgegevens mee te interpreteren

Eisen van een HBO –onderzoek

Dat het HBO niveau in het onderzoeksverslag is te herkennen is evident. De hoofdvraag is gebaseerd op eigen ervaren problemen ( of probleem/opdracht vanuit de school) en in verband gebracht met een theoretisch kader. De hoofdvraag is scherp en nauwkeurig geformuleerd, bevat geen verhulde suggesties en kan door waarneembare gegevens beantwoord worden. Deelvragen dragen bij aan het beantwoorden van de hoofdvraag. De deelvragen zijn concreet en specifieker dan de hoofdvraag. Er is analytisch en creatief gewerkt.

Een onderzoek heeft de volgende indeling ( evt. als hoofdstukken in het verslag op te nemen):

Voorwoord

Inleiding (voorbereiding van het onderzoek)

- Probleemstelling
- Doel van het onderzoek
- Hoofdvraag funderen in theoretisch kader
- Theoretisch kader op basis van relevante literatuur.
- Hoofd- en deelvragen: specifiek formuleren. Deelvragen dragen bij aan hoofdvraag;
- Methode, opzet en planning van het onderzoek (keuze en verantwoording onderzoeksinstrument, onderzoekspopulatie, etc.)

  Het onderzoek( uitvoering + resultaten + conclusies van het onderzoek):

- Gegevens verzamelen en samenvatten in overzichtelijke tabellen/grafieken
- Analyse van de gegevens;
- Conclusies trekken;
- Conclusies interpreteren met behulp van het theoretisch kader;

  Reflectie op en toepassing van de onderzoeksresultaten:

- Reflectie en toepassing: op de eigen manier van werken tijdens het onderzoek en de keuzes die gemaakt zijn bij de opzet en uitvoering van het onderzoek;
- Op de betekenis van de conclusies ( + aanbevelingen voor de school)
- Verdere onderzoeksvragen + aanbevelingen voor vervolgonderzoek;

##

Hulpmiddelen en ondersteuning bij het doen van praktijkonderzoek

1. Hulp bij het formuleren van hoofd- en deelvragen

Onderstaande link naar de Powerpoint presentatie 'Onderzoeksvragen' geeft inzicht in hoe je komt het goed formuleren van een hoofd en deelvraag

2. Hulp bij het kiezen en uitwerken van onderzoeksinstrumenten

Onderstaande links naar een Powerpoint presentatie 'methoden A en B' geeft inzicht in hoe je komt het goed opzetten en verantwoorden van een onderzoeksinstrument

3. PiP filmpjes over interviewen online

Als je voor je onderzoek interviews gaat uitvoeren en je wilt wat handvatten, kijk dan naar deze filmpjes!

1. Voorbereiden interviews deel 1: https://vimeo.com/142497351

2. Voorbereiden interviews deel 2: https://vimeo.com/142497597

3. Uitvoeren interviews: https://vimeo.com/142497959

4. Analyseren en rapporteren interviews: https://vimeo.com/142498294

Onderzoeksvragen

Methoden A

Methoden B