## Stap 2: Tips

Het maken van de samenvatting is een opdracht die je goed kunt voorbereiden en oefenen.
Het is belangrijk dat je veel samenvattingsopdrachten van oude examens maakt en dat je deze heel goed nakijkt.
In deze stap krijg je vast tips voor het maken van een goede samenvatting.
Neem de tijd om de tips rustig door te lezen. Het is nuttig om aantekeningen voor jezelf te maken.

#### Tip 1: Markeren

Je kunt een markeerstift gebruiken bij je examen, zodat je in de tekst waarvan je een samenvatting moet maken, de belangrijkste zinnen kunt markeren.
Je leest eerst de opdracht goed door. Als je daarna de tekst intensief leest, kun je tijdens het lezen al veel zinnen markeren.
Bij het maken van de samenvatting kun je zo de belangrijke delen uit de tekst makkelijker terugvinden.

#### Tip 2: Aantal woorden

Het aantal woorden dat je mag gebruiken voor de samenvatting is beperkt; voor je het weet zit je daarboven.
Het is héél belangrijk dat je onder het maximum aantal woorden blijft.
Je moet een tekst goed kunnen samenvatten in tien procent van de oorspronkelijke lengte.
Als je je samenvatting te lang maakt, heb je de tekst onvoldoende ingekort. Hier krijg je puntenaftrek voor.

1. Bepaal vooraf hoeveel woorden jij op één regel van een examenblad schrijft.
   Als het maximum aantal woorden 175 is en als je zeven woorden op een regel zet, dan weet je dat je ongeveer 25 regels kunt maken om onder het maximum aantal woorden te blijven.
2. Gebruik het laatste kwartier van de examentijd om te tellen hoeveel woorden je precies hebt.
   Dit hoef je dan niet tussentijds te doen.
3. Zet na elk stuk van vijftig woorden een klein potloodstreepje in de kantlijn. Zo kun je het totaal makkelijker optellen.
4. Te lang is niet goed, maar te kort ook niet. Je samenvatting moet niet veel korter zijn dan het maximale toegestane aantal woorden.
   Wie een samenvatting maakt van veel minder woorden heeft belangrijke delen van de inhoud weggelaten. En dat geeft puntenaftrek.
   Als je helemaal klaar bent met je samenvatting, kijk dan stap voor stap na of je alle gevraagde punten in je samenvatting hebt verwerkt.

#### Tip 3: Controle

Als je tijdens het examen tijd over hebt, controleer je alle vragen nog een keer. Kijk ook opnieuw naar de samenvatting.
Wanneer je te lang naar dezelfde samenvatting blijft kijken, is het lastig om fouten te vinden.
Als je met een frisse blik naar dezelfde samenvatting kijkt, kom je misschien nog wat fouten tegen die je kunt verbeteren.
Kloppen de zinnen die je hebt opgeschreven? Zijn ze leesbaar en zonder fouten?
Geven ze een antwoord op de vraag en heb je van het geheel een goedlopende samenvatting gemaakt?
Dan is je samenvatting af!