## Wat ga ik leren?

Aan het eind van dit thema:

- beschrijf en benoem ik voedselrelaties in voedselketens en voedselwebben.
- onderscheid ik in een beschreven ecosysteem producenten, consumenten en reducenten.
- beschrijf ik kringlopen van elementen in een ecosysteem en benoemt welke factoren daarop van invloed zijn.
- noem ik planten- en diersoorten die een voedselketen/voedselweb vormen.
- beschrijf ik de dynamische relatie van organismen met hun biotische en abiotische omgeving en illustreer ik die met voorbeelden.
- beredeneer ik wat de gevolgen zijn van verschillende interne of externe veranderingen in een levensgemeenschap of ecosysteem.
- leg ik uit hoe een ecosysteem werkt en noemt welke relaties er zijn tussen organismen bij de energiestromen in een ecosysteem.
- beschrijf ik energiestromen in een ecosysteem, ook kwantitatief, en licht toe welke factoren daarop van invloed zijn.
- beschrijf ik de variatie van en dynamische veranderingen in ecosystemen aan de hand van verschillen in abiotische en biotische
  factoren.
- herken ik dat een ecosysteem in verschillende evenwichtssituaties kan verkeren.
- leg ik uit welke rol biotische factoren, abiotische factoren en concurrentie binnen en tussen populaties spelen bij de dynamiek
  (instandhouding en ontwikkeling) van een ecosysteem.
- beschrijf ik wat onder duurzame ontwikkeling wordt verstaan, in het bijzonder duurzame voedselproductie.
- beargumenteer ik op welke wijze vraagstukken rond duurzame ontwikkeling kunnen worden benaderd.

Deelconcepten
habitat, trofische niveaus, predatie, vraat, accumulatie, beperkende factor, indicatorsoort, persistent, concurrentie, producent, consument, reducent, foto- en chemo-autotroof, biomassa, fotosynthese, eutrofiëring, migratie, exoot, biodiversiteit, symbiose, parasitisme, mutualisme, commensalisme, draagkracht, successie, soortensamenstelling, rode lijst, verspreidingsgebied, biologisch evenwicht, competitie, geboorte, sterfte, biobrandstof, uitspoeling, broeikaseffect, pioniersoort, climaxecosysteem, gradiëntecosysteem, biologisch afbreekbaar