## Eindopdracht

De overheid heeft op veel terreinen invloed. Veel beslissingen van de overheid hebben invloed op de economie.
Als de invloed van de overheid op de economie zeer groot is, spreek je van een planeconomie. Heeft de overheid nauwelijks invloed dan heeft dat land een markteconomie. Een land heeft een gemengde economie als de overheid wel invloed heeft, maar niet alles regelt.
Je hebt in de opdrachten van het thema gezien waar de overheid geld aan uitgeeft en dus op welke terreinen de overheid invloed heeft. Wat vind je hebben we in Nederland een planeconomie, een markteconomie of een gemengde economie? Je maakt een eindproduct met als titel De overheid en de economie en in je eindproduct geef je aan wat je vindt van de invloed van de overheid op de economie.
De keuze van het eindproduct is vrij.

Werken bij de overheid of semioverheid
Wat denk je?
Hoeveel procent van de werknemers in Nederland heeft een baan bij de overheid of bij de semioverheid?
Schrijf je schatting op een papiertje en bewaar dat papiertje voor straks.
De publieke sector is de verzamelnaam voor alle overheidsorganisaties en semioverheidsorganisaties. Overheidsorganisaties zijn gemeenten, provincies en het rijk, maar ook bijvoorbeeld de politie en de rechterlijke macht. Mensen in dienst van een overheidsorganisatie zijn ambtenaren.
Het onderwijs en de zorg behoren tot de semioverheid. Net als bibliotheken en musea zijn scholen en zorginstellingen semioverheidsorganisaties.
Als je wilt kijken naar de invloed van de overheid in het dagelijks leven, zou je bijvoorbeeld kunnen kijken naar hoeveel procent van de mensen er werken bij de overheid of bij de semioverheid.
Probeer op internet de volgende gegevens te vinden:

- Hoeveel mensen werken er in het totaal? Hoe groot is de werkgelegenheid?
- Hoeveel gemeente-, provincie- en rijksambtenaren zijn er in Nederland?
- Hoeveel politieagenten zijn er?
- Hoeveel mensen werken er in de zorg?
- Hoeveel mensen werken er in het onderwijs?

Probeer te bepalen hoeveel procent van alle werknemers bij de overheid of bij de semioverheid werkt.
Vergelijk je antwoord met de antwoorden van klasgenoten.
Bespreek eventuele verschillen.
Vind je het percentage hoog of juist laag?
Of komt het percentage overeen met wat je al wel gedacht had?
Als je kijkt naar het percentage mensen dat in dienst is bij de overheid of bij de semioverheid,
vind je dan dat Nederland een planeconomie heeft of juist een markteconomie of toch een gemengde economie?

Belastingdruk
Als je wilt kijken naar de invloed van de overheid op de economie kun je ook naar de belastingdruk.
De belastingdruk geeft aan in welke mate belastingheffingen drukken op het besteedbaar inkomen.
Het gaat dan niet alleen om loon- en inkomstenbelasting, maar ook om bijvoorbeeld btw en wegenbelasting.
Als de belastingdruk hoog is, betekent dat dat de overheid een hoog percentage aan belastingen heft.
De overheid heeft dan dus veel inkomsten waarmee ze invloed kan uitoefenen op de economie.
Bij een lage belastingdruk zijn de inkomsten voor de overheid lager en dus ook de invloed op de economie kleiner.
De belastingdruk wordt vaak uitgedrukt in een percentage.
Dat percentage geeft aan hoeveel procent van het bruto inkomen gemiddeld wordt uitgegeven aan belastingen.
Schat hoe hoog de belastingdruk is in Nederland.
Schrijf je schatting op een papiertje en bewaar dat papiertje voor straks.
Ga op internet op zoek naar de belastingdruk in Nederland.
Is de belastingdruk de afgelopen jaren afgenomen of juist toegenomen?
Vergelijk de belastingdruk in Nederland met de belastingdruk in andere landen.
Is de belastingdruk in Nederland hoog ten opzichte van de druk in andere landen?
Vind je de belastingdruk in Nederland hoog of juist laag?
Of komt de druk overeen met het percentage dat je geschat had.
Als je kijkt naar de belastingdruk vind je dan dat Nederland een planeconomie heeft of juist een markteconomie of toch een gemengde economie?
Bespreek je antwoord met klasgenoten.

Eindproduct

Je gaat samen met een klasgenoot aan de slag met het eindproduct.
Jullie maken een eindproduct met als titel De overheid en de economie. Welk eindproduct jullie maken, mogen jullie zelf kiezen. In het eindproduct moeten jullie met argumenten aangeven wat jullie vinden van de rol van de overheid. Gebruik de gegevens die jullie in stap 1 en stap 2 hebben verzameld.
Voor ideeën kunnen jullie de gereedschapskist bezoeken.
Hebben jullie een eindproduct gekozen, laat dat dan weten aan de docent.
Maak vervolgens duidelijke afspraken: wie doet wat en wanneer?
En houd je vervolgens ook aan de afspraken!
Klaar?
Laat het eindproduct beoordelen door de docent.

####  | #### Gereedschapskist Welkom bij de gereedschapskist. Hier vind je uitleg over alle werkvormen waarmee je je eindproducten maakt. Bij iedere werkvorm staat beschreven hoe je deze uitvoert, kun je inspiratiefilmpjes bekijken en vind je de beoordelingscriteria waaraan jouw product moet voldoen. Ook zie je welke digitale middelen je kunt gebruiken en aan welke vaardigheden je werkt tijdens het maken van je eindproduct. Veel succes! | ####