## Artikel 3, 'Het mes snijdt aan twee kanten'

Dient technologie ons, of dienen wij technologie? Je vraagt het je af, terwijl je in slaap valt met de blauwe gloed van je smartphone op je gezicht. Het is hoog tijd dat we het hier eens over hebben.

Het mes snijdt aan twee kanten

Technologie is gereedschap. Het is een middel tot een doel. Het hebben van gereedschap is één ding, weten hoe je het goed kunt gebruiken is een heel ander verhaal.

Ja, we weten allemaal hoe we onze smartphone moeten bedienen. Maar hoe gebruik je zo’n apparaat om je leven te verrijken?

Precies, dat is lastig. Het internet en onze smartphone verrijken onze levens op talloze manieren. Maar voor veel mensen (inclusief mezelf) is deze zelfde smartphone een bron van stress en irritatie. Het internet voelt soms overweldigend. Het idee altijd verbonden te zijn met iedereen is fijn en vervelend tegelijk.

Zoals alles in het leven heeft technologie voor- en nadelen. En het is aan ons om van de voordelen te profiteren terwijl we de nadelen minimaliseren. Tijd voor contemplative computing.

Technologie bewust gebruiken

Contemplative computing draait om mindful gebruik van technologie. Het betekent dat je technologie bewust inzet om je leven beter te maken, en dat je je niet ‘laat gebruiken’ door je apparaten.

Als je niet bewust met technologie omgaat, verval je in een ‘mindless’ gebruikpatroon. Dan laat je je leven deels bepalen door je technologie. Je grijpt bijvoorbeeld naar je smartphone bij iedere notificatie. Je werpt iedere paar minuten een blik op je smartwatch. Je laat je dag constant onderbreken, je trapt in verslavende gewoontes (zoals eindeloze spelletjes, niet-bevredigende sociale contacten, social media verslaving etc.) en je bent constant op zoek naar ‘novelty’ – leuke nieuwigheden om je brein bezig te houden.

Deze constante afleiding veroorzaakt stress, verlaagt productiviteit en vermindert het gevoel van controle en voldoening. Met andere woorden: ‘mindless computing’ maakt je minder gelukkig – niet goed.

Contemplative computing toepassen: 12 tips

Ik wil je niet op stang jagen, maar misschien dat ik het toch doe: Onze hedendaagse technologie is slechts een voorbode van wat er komen gaat.

De komende decennia zullen we meer en meer omringd worden door slimme technologie die ons leven op allerlei manieren kan verrijken én verwoesten. Zelfrijdende auto’s, slimme huishoudelijke apparaten, autonome drones, kunstmatige intelligentie, razendsnelle netwerkverbindingen, virtual reality, echt slimme smartphones en -watches.

We worden meer verbonden, beter zichtbaar. Privacy komt meer en meer onder druk. En met de opmars van echte slimme kunstmatige intelligentie (als in: computers die zo slim worden als mensen) zullen we ons gaan afvragen wat het betekent om ‘mens’ te zijn.

Het is tijd om volwassen te worden rondom onze technologie. We moeten leren welke plaats onze technologie in ons leven moet krijgen. We moeten bepalen hoe we willen leven, wat we uit ons leven willen halen. En vervolgens uitzoeken of en hoe technologie ons daarbij kan helpen. Want zoals met ieder gereedschap werkt technologie twee kanten op. Een mes kan je helpen je leven beter te maken door er je groente mee te snijden, en het kan je leven beëindigen in een paar tellen.

Maar geen zorgen. De weg vooruit ontvouwt zich stap voor stap. Dat geldt zowel voor de innovaties die onze kant op komen, als voor de veranderingen die jij kunt maken om bewuster met technologie om te gaan.

Hieronder heb ik 12 tips voor je op een rij gezet die je helpen bewuster met technologie om te gaan.

1. Observeer wat de interactie met technologie met je doet. Wat voel je als je je mail checkt, als je Facebook opent, als je een notificatie krijgt? Veel mensen schijnen bijvoorbeeld hun adem in te houden als ze hun mail checken (email apneu). Vind je dit gevoel prettig? Waarom voel je wat je voelt?
2. Het krijgen van allerlei notificaties is het standaard uitgangspunt van de meeste software. En al die notificaties onderbreken je dag en je flow. Schakel alle notificaties uit, en activeer vervolgens de voor jou essentiële notificaties. Vraag je ook af waarom je deze notificaties als essentieel beschouwt.
3. Online draait de wereld altijd door. Dat kan een gevoel van onrust creëren, omdat je altijd het idee hebt dat je ‘iets mist’. Besluit dat het oké is om dingen te missen. Train jezelf om te wennen aan dit gevoel. Schakel regelmatig je wifi uit terwijl je je focust op een taak. Laat je smartphone thuis als je op pad gaat of gooi hem in vliegtuigmodus. Je mag offline zijn. Sterker nog, het is gezond voor je brein om zich even te richten op het hier en nu.
4. Maak je online leven simpeler, niet ingewikkelder. Kies een beperkt aantal diensten en social media accounts waarop je actief wilt zijn.
5. Ervaar je leven zelf, in het hier en nu. Heb je constant het gevoel dat je dit moment online ‘moet delen’? Leer jezelf dan aan dat het prima is om een leuke tijd te hebben zonder dat anderen daar iets vanaf weten.
6. Houd je technologie net zo opgeruimd als je huis. Word een tech-minimalist. Verwijder onnodige apps, houd je bureaublad opgeruimd. Hoe simpeler je digitale leven is, des te minder tijd je verspilt aan errors, systeembeheer, syncen, opladen, backups, updates etc.
7. Neem je digitale leven serieus. Het is een belangrijk onderdeel van je leven. Maak backups, verbeter de beveiliging. Hoe eenvoudiger je setup is, des te makkelijker deze stappen zijn.
8. Je hoeft jezelf geen technologie te ontzeggen als je merkt dat het je leven beter maakt of als je er simpelweg van geniet. Ik zou momenteel niet zonder mijn iPhone willen leven. Ik heb er wel voor gezorgd dat mijn iPhone me gelukkiger en productiever maakt (of me er op zijn minst niet belemmert).
9. Technologie is niet goed of slecht. Het is simpelweg een gegeven, en het is overal. Slimme technologie is een bijna onvermijdelijke ‘volgende stap’ in onze evolutie. Houd een open blik maar blijf kritisch. Niet elke nieuwe vernuftigheid maakt je leven beter.
10. Geniet van offline tijd. Neem regelmatig een digitale detox. Een weekendje in de natuur bijvoorbeeld, zonder computers en met je telefoon in vliegtuigmodus. Denk eens terug aan de jaren ’80/’90, toen je nog volledig onbereikbaar, onverbonden en ontrackbaar bewoog over deze planeet. Dat gevoel van isolatie, rust en vrijheid is geweldig om even op te laden en je leven in eigen hand te nemen.
11. Gebruik software die je helpt om bewuster te single-tasken. Ik schrijf momenteel bijvoorbeeld in iA writer, mediteer met Calm.com, en gebruik Mailbox om mijn privé mailbox in toom te houden.
12. Probeer in het moment te blijven als je werkt met technologie. Voel je vingers op het toetsenbord of het touchscreen. Voel het gewicht van je telefoon in je handen. Ervaar je ademhaling en de gevoelens die je ervaart. Besef dat het ‘echte’ leven en de digitale wereld geen aparte dingen zijn. Er is maar één leven. Eén nu. Of je nu met je aandacht hier bent of in San Francisco – dit moment is er maar één keer.

De kunst van contemplative computing zal de komende jaren steeds belangrijker worden, naarmate technologie een belangrijker onderdeel van ons dagelijks leven zal vormen. En hoe beter je erin wordt, des te meer levenskwaliteit je uit de opmars van slimme technologie kunt halen.