# 1. De Renaissance

De periode tussen 1350 en 1600 wordt ook wel de Renaissance genoemd, dit betekend letterlijk "wedergeboorte". Toen het Romeinse Rijk verdween, verdween ook de belangstelling voor de kunst en de wetenschap waarmee de Grieken en de Romeinen zich bezig hielden. De tijd van de Grieken en Romeinen wordt ook wel de klassieke oudheid genoemd. Vanaf 1350 kwam deze belangstelling weer terug, dit kwam door de Italianen. Italië bestond toen nog niet zoals wij dat nu kennen, het bestond uit verschillende steden. In deze steden was men vooral bezig met het verleden van het oude Romeinse Rijk, zo hielden zij zich bezig met het oude romeinse recht, wetenschap, boeken en kunst. Deze Italiaanse steden deden ook veel aan handel. Italie had voor de handel een goede plek, het land is omringt door zee en kon via de Middellandse Zee ook makkelijk handelen met andere gebieden zoals het Midden-Oosten. Met veel verschillende producten en de kennis over de Grieken en Romeinen trokken de Italiaanse handelaren door Europa. Zo werd dit weer verspreid door de rest van Europa.

Naast dat de Italianen zich bezig hielden met het oude Romeinse Rijk, kwamen er invloeden vanuit het Byzantijnse rijk. Dit is het gebied dat wij tegenwoordig Turkije noemen en was een overblijfsel van het Romeinse Rijk. Vanaf het jaar 1453 werd dit aangevallen door de Turken en vluchtten de mensen uit het Byzantijnse rijk. Veel van deze mensen kwamen terecht in Italië, deze mensen namen veel kennis over schildertechnieken en wetenschap mee.

De Italiaanse steden werden erg rijk door de handel, handelaren hadden dan ook een machtspositie. Zij wilden hun rijkdom uitten met mooie gebouwen. In de steden werden nieuwe kerken, maar ook paleizen gebouwd aan de hand van de bouwstijl uit klassieke oudheid. Hierbij maakte zij gebruik van kunstnaars, die kregen de opdracht om het gebouw te ontwerpen. Een bekende kunstnaar uit die tijd is Leonardo da Vinci. Naast kunstenaar had hij net als vele kunstenaars ook andere beroepen zoals wetenschapper, architect, schrijver, componist en anatomist. Eigenlijk een mens die alles kan en weet over verschillende onderwerpen, een genie.

Bij Renaissance kunstenaars zoals Leonardo da Vinci begon een verandering in de kunst. Zoals je al weet werden zij geïnspireerd door de klassieke oudheid. Hierbij stond het mens centraal, in plaats van God. Dit was in de middeleeuwen een grote verandering, de middeleeuwse mens zijn leven stond voornamelijk in teken van God en daar was de kunst ook op geïnspireerd. De Renaissance kunstenaars begonnen dit te veranderen. Hun kunst kan je vooral herkennen aan:

- Afbeelding van de werkelijkheid: het kunstwerk ziet er uit als het ook in het echt is. Tijdens de middeleeuwen leken mensen op kunstwerken vaak niet eens op echt mensen, zij hadden bijvoorbeeld een heel groot hoofd ten opzichte van de rest van het lichaam.
- Er kwam perspectief in de kunst: Je kon diepte zien in een schilderij.
- Natuurlijke kleuren: het kunstwerk kreeg de kleuren die iets in de werkelijkheid ook had.

Middeleeuwse kunst Renaissance kunst

Let op: Je mag kiezen wat je doet, je maakt of opdracht 1 waarbij je allerlei vragen beantwoord of opdracht 2 dan maak je een samenvatting of opdracht 3 een mindmap die je alleen kunt maken als je de workshop mindmappen hebt gevolgd. Als laatste maak je nog de eindopdracht, deze telt mee in je cijfer.

Opdracht 1A:

Kopieer het schema naar je Word document en vul achter de begrippen de betekenis in.

Renaissance |
Klassieke oudheid |
Leonardo da Vinci |
Genie |

Opdracht 1B:

Noteer de antwoorden op de vragen in je Word-document.

1. Hoe wordt de periode tussen 1350 en 1600 ook wel genoemd?
2. Noem drie dingen waar mensen zich tijdens de renaissance mee bezig hielden.
3. Om welke manier kwam de renaissance in Europa terecht. Gebruik in je uitleg de woorden: Byzantijnse Rijk, handel en Italianen.
4. Leg uit waarom Leonardo da Vinci een genie wordt genoemd.
5. Aan welke drie dingen kan je renaissance kunst kunt herkennen.

Opdracht 1C:

Noteer de antwoorden op de vragen in je Word-document.

1. Bekijk het schilderij uit de Middeleeuwen. Noem drie dingen aan de hand van het schilderij waaraan je Middeleeuwse kunst kunt herkennen.
2. Bekijk het schilderij uit de renaissance. Noem drie dingen aan de hand van het schilderij waaraan je renaissance kunst kunt herkennen.
3. Zoek drie andere kunstwerken uit de Middeleeuwen.
4. Zoek drie andere kunstwerk uit de renaissance.

Opdracht 2:

Je maakt over deze paragraaf een samenvatting.

Wat is een samenvatting?

Een samenvatting is:

- een verkorte weergave ...
- in eigen woorden ...
- van de hoofdzaken ...
- van de oorspronkelijke leerstof.

Hoe maak je een samenvatting?

- Maak onderscheid tussen hoofdzaken en bijzaken. Wat de hoofdzaken zijn hangt af van je leerdoel en van wat je al weet. Om de hoofdzaken te kunnen onderscheiden moet je kritisch denken over de leerstof aan de hand van de vragen die je jezelf hebt gesteld of die gesteld zijn via de huiswerkopdrachten. Huiswerk maken is dus belangrijk: hiermee wordt duidelijk wat belangrijk is. De hoofdzaken verwerk je in de samenvatting, de bijzaken laat je weg. Durf te selecteren. Juist het niet onderscheiden van hoofd- en bijzaken is er de oorzaak van dat je de grote hoeveelheid onsamenhangende informatie snel vergeet.
- Maak gebruik van de structuur in de leerstof. Vaak kun je die structuur overnemen in de samenvatting. Je kunt hier bijvoorbeeld een tijdsbalk maken: schrijf alle jaartallen die in de tekst genoemd worden op en noteer daarachter wat er in dat jaar/moment gebeurd is. Hierdoor krijg je in- en overzicht over de te behandelen stof.
- Formuleer de samenvatting in je eigen woorden. Daarmee dwing je jezelf om de leerstof te lezen, verwerken en begrijpen en je legt zo verbanden met kennis die je al hebt. Het is veel minder nuttig om teksten letterlijk over te nemen.

Opdracht 3:

Je maakt over de bovenstaande paragraaf een mindmap. Deze opdracht kan je pas maken als je vaardigheidsworkshop "mindmap maken" hebt gevolgd. De theorie die je hebt geleerd bij de workshop gebruik je voor het maken van de mindmap.

Eindopdracht:

Stel je voor: je bent een jonge kunstenaar in Florence, en krijgt van een rijke koopman de opdracht, een nieuwe villa te ontwerpen volgens de nieuwste smaak: de renaissance.

Je mag je ontwerp op twee manier maken:

- Een bovenaanzicht
- Een ontwerp met verdwijnpunten = In de renaissance bedachten kunstenaars een nieuwe manier om de ruimte realistisch af te beelden, het was een afbeelding van de werklijkheid. Dit deden zij door lijnen te trekken vanaf twee verdwijnpunten op de horizon, konden ze afgebeelde gebouwen en voorwerpen diepte geven (ook wel perspectief).

Ga voordat je gaat tekenen op onderzoek uit. Wat is nou eigenlijk een bovenaanzicht of een verdwijnpunt? Hoe ziet dit eruit? Wat is de renaissance stijl? En wat word er bedoelt met natuurlijke kleuren?

Je mag zelf weten op welke manier je je ontwerp maakt: op papier of digitaal met paint of een ander programma.......

Klaar?

Laat je ontwerp beoordelen door de docent.

Dit wordt gedaan aan de hand van een rubric:

| Beginner | Gevorderd | Expert
Werkelijkheid | De tekening heeft geen perspectief en is niet op schaal getekend. | De tekening is of op schaal of met perspectief getekend. | De tekening is met schaal en perspectief getekend.
Stijl | Je ziet er niets van de renaissance in terug. | Er zitten een aantal kenmerkende dingen van de renaissance in je ontwerp. | Het is een renaissance ontwerp.
Kleuren | Het zijn geen natuurlijke kleuren, zo kan het in de werkelijkheid niet zijn. | Er zitten natuurlijke en niet natuurlijke kleuren in. | Het zijn natuurlijke kleuren, zoals de werkelijkheid ook kan zijn.
Netheid | Niet netjes, geen duidelijke lijnen. Uit de losse pols getekend. | Redelijk netjes, je ziet lijnen en je kunt zien dat het een gebouw is, maar hoe het er precies uit komt te zien is niet duidelijk. | Heel netjes, duidelijke lijnen. Je kunt je een goede voorstelling maken hoe het gebouw eruit komt te zien.