## Toepassingsvraag 2

Havo-examen 2003 1e tijdvak

Azijn

Hieronder is een gedeelte weergegven van het etiket op een fles Loda schoonmaakzijn.

De kalkaanslag die met behulp van schoonmaakazijn kan worden verwijderd, heeft vrijwel dezelfde samenstelling als de stof met de triviale naam kalksteen.

Voor het gebruik van Loda schoonmaakazijn in koffiezetapparaten wordt op het etiket een voorschrift gegven om de schoonmaakazijn te verdunnen.

Gebruik van schoonmaakzijn op aluminiumoppervlakten wordt onraden, omdat het aluminium wordt aangetast door zure oplossingen. Bij de reactie die daarbij plaatsvindt, ontstaat waterstof.
Frouke wil dit onderzoeken. Zij voegt een paar stukje aluminium toe aan schoonmaakzijn en vangt het gas op dat uit het mengsel ontstaat.

Joris krijgt de opdracht om te onderzoeken of de concentratie van het azijnzuur in de schoonmaakazijn voldoet aan de op het etiket opgegeven waarde. Hij voert daartoe het volgende experiment uit:

Aan 10 mL schoonmaakazijn (temperatuur 18o C) voegt hij met constante snelheid druppels 2,0 M natronloog (temperatuur 18oC) toe. Daarbij treedt een zuur-basereactie op.

Na iedere toeveoging van 1,0 mL leest hij de temperatuur af. Van de resultaten maakt hij onderstaand diagram.

Wanneer de reactie is afgelopen, blijft het mengsel niet op de bereikte temperatuur.
De temperatuur gaat dalen.

Met behulp van het diagram kan Joris vaststellen hoeveel mL 2,0 M natronloog heeft gereageerd met 10 mL schoonmaakzijn. Vervolgens kan hij berekenen hoeveel gram azijnzuur aanwezig is in 100 mL schoonmaakazijn.