## Leerdoelen

Kinderarbeid & de eerste spoorlijn

In de 19e eeuw gingen de meeste kinderen niet naar school. Ze werkten op het land, in de winkel of in de werkplaats. Kinderarbeid was normaal. Het was nuttig, vonden hun ouders en ze leerden er wat van. Maar het was ook nodig, want zo verdienden kinderen extra geld voor het gezin. Toen kwam de Industriële Revolutie. Overal kwamen fabrieken die mensen nodig hadden en ook kinderen gingen in de fabriek werken. Was dat ook wel zo goed voor die kinderen?

In deze opdracht staat het verzet tegen kinderarbeid in Nederland centraal.
Aan het eind van de opdracht:

- weet je dat kinderarbeid in de 19e eeuw normaal was.
- weet je dat er in de tweede helft van de 19e eeuw steeds meer kritiek komt op kinderarbeid.
- weet je wat wordt bedoeld met het 'Kinderwetje van Van Houten.
- weet je dat de leerplichtwet van 1900 een einde maakte aan kinderarbeid.

Op 20 september 1839 werd de eerste spoorlijn in Nederland feestelijk geopend. De stoomlocomotief 'De Arend' deed er 25 minuten over om van Amsterdam naar Haarlem te rijden. Veel mensen vonden het maar niets: het ging veel te hard en met veel te veel lawaai. Was die nieuwigheid wel nodig en was het wel veilig? De trekschuit was toch een prima vervoermiddel?
In deze opdracht staat de eerste spoorlijn in Nederland centraal.
Aan het eind van de opdracht:

- Weet je dat de eerste spoorlijn in Nederland in 1839 werd geopend.
- Weet je hoe mensen aankeken tegen de eerste spoorlijn.
- Weet je dat de aanleg van het spoorwegnet een voorwaarde was voor de industrialisatie van Nederland.