## Theorie

Aan het eind van de 15e eeuw begon met steeds betere schepen te bouwen. Door deze nieuwe schepen konden de handelaren steeds meer van de wereld ontdekken. Zo kwamen ze onderanderen in wat nu Amerika heet, Afrika en Azië. Doordat steeds meer landen over de gehele wereld met elkaar handelden, ontstond er een wereldeconomie.

En dankzij deze economie beleefde de Republiek (wat we nu Nederland noemen) zijn Gouden Eeuw. ​

Kaart van de Republiek

Rond het einde van de 16e eeuw waren er verschillende handelaren die de reis naar Oost-Azië al maakte en daar handel dreven. Echter werd dit door de grote concurrentie tussen de bedrijven geen succes. De Staten-Generaal (de machthebbers in de rebuliek destijds) besloten daarom dat de bedrijven samen moesten werken. Samen vormden deze bedrijven de VOC (de verenigde Oost-Indische Compagnie). De VOC kreeg van de Staten-Generaal het octrooi op de handel in Azië. De compagnie mocht daar als enige handel drijven. Maar de VOC had niet alleen het handelsmonopolie. Ze mochten in Azië ook forten bouwen, oorlog voeren, verdragen sluiten en veroverde gebieden besturen. Alle VOC-schepen werden uitgerust met kanonnen en soldaten. Zo konden ze zich verdedigen tegen piraten, de concurrentie van de Engelse en Portugese verslaan en natuurlijk gebieden veroveren.

Al snel werden er gebieden in Azië veroverd. Zo werden de Engelse en de Portugese van de Molukken gejaagd en veroverde Gouverneur-generaal Jan Pieterszoon Coen Jacarta op het eiland Java. Hij noemde deze havenstad Batavia en vestigde hier het hoofdkwartier van de VOC. Voortaan was Batavia het vertrek- en aankomst punt van alle VOC-schepen die tussen Europa en Azië voeren.

Portret van Jan Pieterszoon Coen

De VOC stichtte factorijen (handelsposten) op alle Aziatische kusten en soms ook in het binnenland. Ze kochten bijvoorbeeld zijde in Perzië en in India katoen. Met die stoffen werd in japan zilver gekocht. En met dat zilver werden specerijen gekocht die voor Europa bestemd waren. In 1652 stichtte de VOC ook een kolonie bij Kaap de Goede Hoop. Nederlandse boeren gingen daar onder meer vee houden en wijn verbouwen, waarmee de VOC-schepen op hun lange reizen tussen Batavia en Nederland werden bevoorraad.

De VOC was de grootste en machtigste handelsorganisatie in Europa en veel Nederlanders profiteerde van de gouden jaren. Waar de Nederlanders het dus erg goed hadden, gold dit niet voor de inwoners van de Molukken en Java. De Nederlanders wilde het monopolie op specerijen. Dit betekende dat de specerijen alleen aan de Nederlanders verkocht mochten worden. Deden ze dit niet, dan trad de VOC met groot geweld op.

De vaarroute van de VOC

Maar de Nederlanders wilde natuurlijk niet te veel betalen voor hun producten, ze besloten zelf de plantages te gaan beheren. De plantages kwamen in handen van de Nederlanders. Op deze plantages moest de bevolking van het eiland dan werken. Deze slaven moesten hard en veel werken en hun leefomstandigheden waren slecht. Aangezien de Nederlanders hun producten nu nog goedkoper kregen, verdiende ze nog veel meer geld. Voor bijna 200 jaar handelde de VOC en bracht het geld op voor de Nederlandse staat, totdat die uiteindelijk 1798 werd opgeheven.