## Wat ga ik leren?

Aan het eind van dit thema:

- licht ik toe dat gedrag tot stand komt door interne en externe factoren en gedeeltelijk erfelijk bepaald is.
- leg ik uit dat gedrag meerdere functies heeft onder andere gekoppeld aan levensfases.
- beschrijf ik dat populaties, zoals een school vissen of een zwerm vogels, gedrag vertonen dat een meerwaarde heeft ten opzichte van het gedrag van de afzonderlijke organismen.
- voer ik een eenvoudig gedragsonderzoek uit en maakt ethogrammen en protocollen van gedrag van dieren of mensen en interpreteer ik deze.
- beschrijf ik in concrete situaties de rol van leren, sociaal gedrag en communicatie bij mensen en dieren.
- leg ik uit hoe gedrag evolueert onder invloed van selectiedruk
- verklaar ik waardoor populaties die in groepen leven gedrag vertonen dat een meerwaarde heeft ten opzichte van het gedrag van afzonderlijke organismen
- neem ik een standpunt in over de vergelijking van het gedrag van mensen en dieren.

Deelconcepten
prikkel, respons, interne factoren, externe factoren, gedragssysteem, ethogram, protocol, genen, aangeboren, erfelijk, reflex, babyschema, sleutelprikkel, supranormale prikkel, subliminale prikkel, overleven, territoriumgedrag, balts, paringsgedrag, broedzorg, instinct, overspronggedrag, adaptieve eigenschap, aangeleerd, nature-nurture, instinct, klassiek en operant conditioneren, gewenning, inprenting, imitatie, inzicht, trial and error, latent leren, communicatie, sociaal gedrag, antropomorf, ambivalent conflictgedrag, overspronggedrag, omgerichte agressie, stereotiep gedrag, rangorde, stress, welzijn, antropomorf, imponeergedrag, adaptief gedrag, wederkerig altruïsme, verwanten selectie.