## Stap 9: Afstamming van soorten

Uiteindelijk hebben alle soorten op aarde een gemeenschappelijke voorouder.
Onderlinge verwantschap wordt duidelijk gemaakt in een stamboom.
Lees de volgende pagina uit de Kennisbank:

| #### Ordening volgens Linnaeus

Bespreek na het lezen met een klasgenoot welke argumenten kunnen wijzen op verwantschap.
Lees nu deze pagina uit de Kennisbank:

| #### Verwantschap

Het bepalen van verwantschap is niet zo eenvoudig.
Onderzoekers kunnen behoorlijk in verwarring gebracht worden door structuren die op elkaar lijken.
Bekijk de video.

In de negentiende eeuw worden vanuit de hele wereld planten en dieren naar Leiden gebracht.
Daar worden ze op alcohol bewaard om bestudeerd te worden. Er blijken veel overeenkomsten te zijn.

Divergent of convergent?
Verdeel de dieren a t/m h over de klas.
Zoek een afbeelding van elk dier en gegevens over de lichaamsbouw, de leefwijze en de afstamming van de twee genoemde diersoorten.
Zoek ook hun wetenschappelijke naam en het geslacht waartoe ze horen.
In hoeverre zijn deze dieren verwant?
Is er sprake van divergentie of convergentie?
Noteer de gegevens bij de figuur en bewaar alles de tentoonstelling.

1. de zeekoe en de walvis
2. zeemeeuw en albatros
3. pinguïn en reuzenalk
4. haas en konijn
5. nandoe en struisvogel
6. dromedaris en kameel
7. kangoeroe en koala
8. merel en lijster

Fossielen
Lees het artikel: Uitsterven of ontwikkelen - www.natuurinformatie.nl
Bekijk in overleg met je docent de fossielen uit de collectie op school.
Verdeel de fossielen over de klas.
Ieder maakt voor dit fossiel een kaartje met een korte uitleg (soort, periode, evt vindplaats).
Bewaar de gegevens voor de tentoonstelling.
Stambomen
Maak tweetallen.
Zoek een afbeelding van en stamboom van één van de volgende groepen.

- Olifanten
- Paarden
- Buideldieren
- Katachtigen
- Pinguïns
- Walvissen
- Buideldieren
- Apen van de oude wereld
- Apen van de nieuwe wereld
- Vleermuizen
- Bloemplanten

Noteer bij de afbeelding:

- in welke periode zich de belangrijkste ontwikkeling van de groep heeft afgespeeld.
- aan welke leefwijze en omstandigheden de groep is aangepast.
- met welke groepen de door jou bestudeerde groep het meest verwant is.
- welke voorouder leefde resp. 300, 200 en 100 miljoen jaar geleden.

Bewaar de poster voor de tentoonstelling.