## Wat kan ik straks?

Na dit thema:

- beschrijf en benoem ik voedselrelaties in voedselketens en voedselwebben.
- leg ik uit welke rol biotische factoren, abiotische factoren en concurrentie binnen en tussen populaties spelen bij de dynamiek (instandhouding en ontwikkeling) van een ecosysteem.
- leg ik uit wat een ecosysteem is en noemt welke relaties er zijn tussen organismen bij de energiestromen in een ecosysteem.
- beschrijf ik variatie van en veranderingen in ecosystemen aan de hand van verschillen in abiotische en biotische factoren.
- herken ik dat een ecosysteem in verschillende evenwichtssituaties kan verkeren.
- beredeneer ik wat de gevolgen zijn van verschillende interne of externe veranderingen in een levensgemeenschap of ecosysteem.
- beschrijf ik de invloed van menselijke activiteiten, o.a. klimaat(verandering), op biodiversiteit.
- leg ik accumulatie van schadelijke stoffen in een voedselketen uit.
- beargumenteer ik met welke maatregelen de mens energiestromen, nutriëntenkringlopen en de zelfregulatie van ecosystemen (en daarmee het systeem Aarde) kan beïnvloeden.

Deelconcepten
Habitat, geboorte, sterfte, trofische niveaus, predatie, beperkende factor, tolerantie, optimum, persistent, producent, consument, reducent, primaire en secundaire successie, pioniersoort, climaxecosysteem, biodiversiteit, soortensamenstelling, rode lijst, verspreidingsgebied, geboorte, sterfte, migratie, exoot, symbiose, parasitisme, mutualisme, commensalisme, vraat, signaalstof.