## Natuurvriendelijke oevers

"De kern van het concept natuurvriendelijke oever is dat er - in tegenstelling tot een civieltechnische harde oever - ruimte wordt gegeven aan de oever, zodat oeverplanten (en dieren) zich kunnen vestigen en de oever vastleggen. Om ervoor te zorgen dat zich waardevolle flora en fauna ontwikkelt, is kennis nodig over vegetatieontwikkeling in relatie tot waterkwaliteit, bodem en hydrologie, ofwel: kennis over de standplaats van de oever". (STOWA, 2011)

Onderwerpen die bij deze module aan bod komen:

- standplaatsbenadering
- taludverhoudingen
- plasdrasoevers
- rietoevers
- ...................... (aanvullen)

Leerdoelen:

De deelnemer heeft kennis van:

- De verschillende oeverzones (7)
- De verschillende soorten NVO
- De standplaatsbenadering
- de kosten en baten van aanleg en onderhoud van NVO
- De algemene principes van het beheer en onderhoud van NVO.

De leerling kan:

- De vier stappen in het ontwerpproces van NVO benoemen en toepassen;
- Streefbeelden voor NVO opstellen;
- Oeverplannen maken
- De zes stappen voor het opstellen van een monitoringsplan benoemen en toepassen.

Lesmateriaal:

Deze module wordt verder uitgewerkt in een aparte Wikiwijs:

maken.wikiwijs.nl/63165/Module_Natuurvriendelijke_oevers

Bij deze modele maken we gebruik van de publicaties van Stowa over natuuroevers:

Handreiking Natuurvriendelijke Oevers (2009) - Stowa ...

Handreiking natuurvriendelijke oevers. Een standplaatsbenadering (2011) - Stowa

NB: deze cursus wordt/werd ook aangeboden door de Stichting Wateropleidingen. Hierbij wordt het document van STOWA gebruikt als cursusmateriaal.

Presentatie van Waterschap Zuiderzeeland:

https://prezi.com/u4s7hw8hlgml/duurzame-en-natuurvriendelijke-oevers/

Presentatie van Bergboezem Berkel:

https://prezi.com/p09crranasu5/natuurvriendelijke-oever-in-de-bergboezem-berkel/

Youtube:

Waterschap maakt oevers natuurvriendelijker - RTV Noord

Deze film laat zien hoe de oevers van de Maas er momenteel uitzien en hoe de oevers opnieuw worden ingericht.

Film over verbeterd oeverbeheer van landbouwgrond in Noord-Nederland

Informatiebronnen

Het CUR (Civieltechnisch Centrum Uitvoering Research en Regelgeving; tegenwoordig SBRCURnet) heeft een grote hoeveelheid informatie over NVO uitgebracht. Deze publicaties zijn voor iedereen toegankelijk op internet.

De verschillende oeverzones van een natuurvriendelijke oever

1 Bloemrijk grasland;

2 Vegetatie van vochthoudende grond;

3 Vegetatie van natte ruigtes (plas-dras);

4 Moerasplanten die in ondiep water staan;

5 Moerasplanten die in dieper water staan;

6 Drijfbladplanten;

7 Ondergedoken waterplanten.

Verschillende soorten natuurvriendelijke oevers

• Flauwe oevers: dit komt overeen met de natuurlijke situatie;

• Plas- of drasbermen: waar te weinig ruimte is voor een flauwe oever of stimulans nodig is voor specifieke soortgroepen, wordt een plas- of drasberm toegepast;

• Onderwaterbak: een vorm van plasberm, die zeer beperkt van omvang is.

Daarnaast:

- nevengeul,
- vooroever
- poel

Mogelijke doelstellingen van natuurvriendelijke oevers (www.neerslag-magazine.nl):

- verbetering van de waterkwaliteit;
- een soortenrijke watervegetatie, van drijvende soorten, maar ook onder water;
- inheemse visfauna van het ruisvoorn-snoek type;
- ontwikkeling van leefgebieden voor kleine zoogdieren, vogels en insecten.